Waterstof (H) is het kleinste, lichtste en meest voorkomende element op onze planeet. Zijn molecuul (H2) is één van de weinige brandstofsoorten die geen koolstofatoom (C) bevat. Het zal daardoor nooit tot koolstofdioxide (CO2) leiden. Als je het verbrandt krijg je water (H2O). Waterstof heeft een hoge energiedichtheid per gewichtseenheid waardoor het een grote hoeveelheid energie kan leveren in verhouding tot zijn massa. Hierdoor hoeven vrachtwagens minder gewicht mee te dragen in vergelijking met batterij elektrische vrachtwagens. Doordat waterstof daarnaast een lage energiedichtheid per volume-eenheid heeft moet het onder hoge druk of bij lage temperaturen worden opgeslagen. Voor de opslag van waterstof wordt daarom gebruik gemaakt van speciaal geprepareerde tanks.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Nederland maakt vaart met waterstofprojecten
In Nederland zijn er op dit moment 84 waterstofprojecten operationeel. Daarnaast zitten nog meer dan 200 projecten in de pijplijn. De verwachting is dat we rond 2030 zo’n 300 operationele waterstofprojecten in Nederland hebben.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/1d4786c7-2893-4b59-aba0-e58fb8cb05ed/sector-update-transport-grafiek-waterstof","altTextNL":"transport grafiek waterstof","original":"https://assets.ing.com/m/4c2031a9d7dc9d36/original/sector-update-transport-grafiek-waterstof.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De werking van een waterstofverbrandingsmotor
Net als bij conventionele verbrandingsmotoren vindt in een waterstofverbrandingsmotor een verbrandingsproces plaats. Waterstof wordt in de cilinders geïnjecteerd en gemengd met lucht. Een vonk zorgt voor de ontsteking van het mengsel, waardoor een explosie ontstaat die de zuigers aandrijft en mechanische energie genereert.
Is dit een zero-emissieoplossing?
De verbranding van waterstof produceert voornamelijk waterdamp (H2O) als bijproduct en heeft geen CO2-uitstoot. Dit maakt de waterstofverbrandingsmotor een milieuvriendelijke technologie waardoor de EU deze technologie als zero emissie heeft bestempeld. Afhankelijk van de verbrandingstemperaturen en de motorinstellingen, kunnen bij deze techniek wel kleine hoeveelheden stikstofoxiden (NOx) ontstaan. Helemaal zero-emissie is deze oplossing dus niet. De stikstofuitstoot is echter zo laag dat, in navolging van de EU die alleen naar CO2-uitstoot kijkt, ook Nederland de waterstofverbrandingsmotor heeft bestempeld als zero-emissie. Door deze kwalificatie is de waterstofverbrandingsmotor ook welkom in zero-emissiezones.
Hoge kosten
Op dit moment is de aanschafprijs van een waterstof aangedreven vrachtwagen nog aanzienlijk hoger dan die van een diesel aangedreven variant. Zo ligt de prijs van een vrachtwagen met een waterstofbrandstofcel ongeveer vijf tot zes keer hoger dan die van de dieselvariant en twee keer hoger dan die van de batterijvariant. Met de komst van de waterstofverbrandingsmotor is de prijs gehalveerd en is deze vergelijkbaar met de elektrische vrachtwagen. Als de productie van beide toeneemt, zal de kostprijs dalen. Naast de hogere investering is ook de prijs van waterstof aanzienlijk hoger dan die van diesel. Waar batterij-aangedreven vrachtwagens, in optimale scenario’s, al goedkoper kunnen rijden dan de dieselvariant, is dit voor groene waterstof nog lang niet het geval. Ook hier geldt: als de productie toeneemt en plaatsvindt op plekken met de laagste kosten, zal de prijs dalen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"In gesprek met Bart Somers van de Technische Universiteit Eindhoven"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Bart Somers is associate professor aan de Technische Universiteit Eindhoven (TUE). Bart is onder andere gespecialiseerd in waterstof en is op dit moment bezig om samen met marktpartijen onderzoek te doen naar waterstofverbrandingsmotoren. Ik stelde Bart de volgende vragen:
Welk probleem lost waterstof voor ons op?
Hernieuwbare energie heeft als nadeel dat je geen leveringszekerheid hebt. Op het moment dat het er is zal je het moeten gebruiken en als het er niet is staat alles stil. Waterstof biedt de mogelijkheid om bij overcapaciteit energie op te slaan en bij schaarste energie te leveren. Dit kan ook in batterijen, maar als we die als enige bron van opslag gaan gebruiken hebben we ongelofelijk veel batterijen nodig. Omdat de Westerse wereld weinig grip heeft op de schaarse, kritieke grondstoffen, kun je je afvragen of dit haalbaar is.
Is de batterij een beter alternatief voor het opslaan van energie dan waterstof?
Lang niet in alle gevallen. Zo kan een batterij aangedreven vliegtuig nooit een lange afstandsvlucht maken. Het gewicht van de batterij zou te hoog en het volume te groot worden. Dit geldt ook voor intercontinentale scheepvaart. Maar ook in de transport zie je dat het gewicht en het volume van batterijen beperkende factoren zijn. Dit speelt voornamelijk in het zware- en internationale transport.
Is er wel voldoende waterstof?
Waterstof is er niet, maar moet je maken. Waar we vanuit het verleden gewend zijn om onze brandstoffen uit de grond te halen zal je waterstof moeten maken. Dat wordt al op grote schaal gedaan. De basisgrondstof is vaak methaan (CH4). En methaan stoot, bij het vormen van waterstof, CO2 uit. Dan krijg je grijze waterstof. Maar we moeten naar groene waterstof. Dit kan gemaakt worden door met hernieuwbare energie en elektrolysers water te splitsen in waterstof en zuurstof.
Hoe ziet de ideale waterstofeconomie eruit?
Duurzame energie wordt voornamelijk opgewekt in landen met veel zonuren en/of wind. Denk hierbij aan gebieden zoals de Sahara en het Midden-Oosten. Het is van belang dat de opwekking geografisch gespreid is om concentratierisico’s te voorkomen. De gegenereerde energie wordt terplekke omgezet in waterstof en net als de huidige fossiele brandstoffen over de wereld verspreid. De prijs van waterstof zal, door de efficiënte opwekking van hernieuwbare energie en de grote schaal waarop waterstof wordt gemaakt, zakken tot vergelijkbare niveaus als de huidige fossiele brandstoffen.
"},"alignedImage":{"position":"right","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/68f6fa2f-b779-40ac-a47f-a740bca0d174/Podcast-transport-logistiek-bart-somers","altTextNL":"Bart Somers","original":"https://assets.ing.com/m/6d3c21fabf0bf778/original/Podcast-transport-logistiek-bart-somers.jpg","extension":"jpg"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Bart Somers","jobTitle":"Associate professor aan de Technische Universiteit Eindhoven","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/68f6fa2f-b779-40ac-a47f-a740bca0d174/Podcast-transport-logistiek-bart-somers","type":"image","width":3840,"altTextNL":"Bart Somers","original":"https://assets.ing.com/m/6d3c21fabf0bf778/original/Podcast-transport-logistiek-bart-somers.jpg","extension":"jpg"}},"testimonialText":{"body":"Hernieuwbare energie heeft als nadeel dat je geen leveringszekerheid hebt."}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat vindt de Sector Banker?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De energietransitie in de transportsector staat nog in de kinderschoenen en is daarom lastig te voorspellen. Batterij elektrische vrachtwagens domineren op dit moment de zero-emissiemarkt en lijken de “wedstrijd” voor de kortere routes gewonnen te hebben.
De voordelen die waterstof kan bieden ten opzichte van batterijtechnologie kunnen ervoor zorgen dat in bepaalde deelmarkten zoals internationaal- en zwaar transport waterstof de voorkeur gaat krijgen. Om dit te bereiken moet er nog wel heel wat gebeuren. Zo zal een overschot aan duurzame energie gecreëerd moeten worden willen we echt duurzaam gebruik kunnen maken van waterstof. De mogelijkheden hiervoor zijn aanwezig, maar dan moet er wel vaart gemaakt worden. Dat nagenoeg alle vrachtwagenfabrikanten bezig zijn met de ontwikkeling en productie van waterstofverbrandingsmotoren geeft in ieder geval aan dat zij deze techniek een goede kans toedichten.
"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Erik Slaaf","jobTitle":"ING Sector Banker Transport, Logistics & Mobility","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/9cf19edf-d9e7-41ae-86e1-6dc3fdd74d74/Erik-Slaaf","type":"image","width":4368,"altTextNL":"Erik Slaaf","original":"https://assets.ing.com/m/233c5fe03555e2b/original/Erik-Slaaf.jpg","extension":"jpg"}},"testimonialText":{"body":"Er zal een overschot aan duurzame energie gecreëerd moeten worden willen we echt duurzaam gebruik kunnen maken van waterstof."}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Tips voor ondernemers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Tip van Bart
Op termijn is de waterstofverbrandingsmotor een mooie toevoeging aan de zero-emissie transportmogelijkheden, maar voorlopig is terughoudendheid geboden. De fabrikanten zijn nog bezig met testen, de tankinfrastructuur is niet aanwezig en de prijzen van groene waterstof liggen vooralsnog erg hoog.
Tip van Erik
Ondanks dat waterstof op de korte termijn nog geen grootschalige oplossing biedt is de toepassing kansrijk. Om deze reden is het belangrijk om de ontwikkelingen goed in de gaten te houden.
"}},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"https://soundcloud.com/user-567351261/waterstof-vindt-zijn-weg-in-de-transportsector","text":"Luister de podcast van Erik en Bart over waterstof"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer sectorinformatie?"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Sectoren"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors/sector-themas","text":"Sector thema's"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors/ing-sector-magazine","text":"ING Sector magazine"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors/overzichtspagina-facts-figures","text":"Sector Facts & Figures"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Wat gebeurt er in de sector van je klanten en toeleveranciers?","intro":"Lees hier over technologie in andere sectoren.","link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors/sector-thema-technologie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Erik Slaaf","intro":"Sector Banker Transport, Logistics & Mobility","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d4914d9b-e775-4564-9e98-7cbf4b0edb33/Erik-Slaaf-ING-Sector-Banking","type":"image","width":4024,"original":"https://assets.ing.com/m/1784aa38369a1a94/original/Erik-Slaaf-ING-Sector-Banking.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/transport-logistics-mobility/erik-slaaf"}}]}]}}}