Groei trekt verder aan in 2026, maar blijft gematigd
De groothandel zet de opgaande lijn van 2025 in 2026 door. We verwachten in 2026 met 1,5% een iets hogere volumegroei dan in 2025 (+1,0%). Het vertrouwen van consumenten en producenten stond in de eerste helft van 2025 fors onder druk door de sterk toegenomen onzekerheid rond de tarieven van Trump. In de tweede helft van 2025 nam de onzekerheid af door de voorlopige Amerikaanse handelsdeal met onder meer de EU en China en klaarde het gemoed van consumenten en producenten op. Hoewel zij nog altijd niet heel positief gestemd zijn, plukt de groothandel dit jaar de vruchten van die verbetering. Door de onenigheid over Groenland staan de handelsafspraken weer op losse schroeven, maar als het Davos-compromis standhoudt, kan hernieuwde handelsonrust beperkt blijven. De momenteel geldende hogere invoerheffingen drukken weliswaar de vraag vanuit de VS, de Europese en binnenlandse afzetmarkten laten juist verbetering zien. Daarbij was de goederenexport naar de VS in 2025 goed voor 5,7% van de totale uitvoerwaarde (in 2024: 6,3%) en dus relatief beperkt in omvang.
Export heeft opgaande lijn te pakken
Na twee krimpjaren heeft de Nederlandse goederenexport zich in 2025 hersteld met een groei van zo’n 2,5%. Terwijl de Amerikaanse voorraadopbouw in anticipatie op de aankondiging van hogere invoerheffingen in het eerste kwartaal van 2025 voor meer vraag naar Nederlandse producten zorgde, heeft de terugslag vervolgens de exportvraag gedrukt. Vooral Nederlandse (en Europese) medicinale en farmaceutische producten waren tijdelijk flink in trek bij Amerikaanse importeurs. Die productgroep liet vervolgens ook de sterkste terugval zien. In oktober lag de totale export naar de VS 30% lager dan op het hoogtepunt in maart en 25% lager dan in oktober 2024. In de periode van maart tot en met oktober is de handel met EU-landen juist met 2,5% toegenomen. Ook de export naar China en Brazilië pluste met 6,5% en 4%. Daardoor groeide de totale uitvoerwaarde sinds maart toch nog (+0,5% tot en met oktober) en is na een korte terugslag in april weer sprake van een duidelijk opgaande lijn. Het hoge exportniveau van 2023, de voorlopige piek, komt zo geleidelijk weer in zicht. Reden voor optimisme bieden ook de Europese vrijhandelsverdragen. Voorbeelden zijn het verdrag met de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen dat net door een meerderheid van de lidstaten is goedgekeurd, het recent gesloten verdrag met India en het gemoderniseerde verdrag met Mexico.
Verkoopvolume groothandel overtuigt nog niet…
De handel met het buitenland zet een grote stempel op de groothandelsactiviteit. De exportverdiensten zijn goed voor zo’n 70% van de toegevoegde waarde van de sector. Opvallend is dat de verkoopvolumes van de groothandel juist zijn toegenomen sinds het ingaan van de hogere Amerikaanse tarieven om vervolgens in september en oktober in de min te duiken. Daarbij geldt wel: hoe recenter de cijfers, hoe groter de vertekening die pas later na bijstelling zichtbaar wordt. Dit speelt vooral in tijden van grote volatiliteit. Zo zijn de maandcijfers over 2025 al eerder fors opwaarts bijgesteld. Per saldo is de omzetwaarde in 2025 voorlopig praktisch gelijk aan die in 2024 en zijn de verkoopvolumes met 0,2% licht toegenomen. De opgaande exportcijfers maken het aannemelijk dat het volumecijfer voor de groothandel over het hele jaar rond de +1% uitkomt.
…maar verdere verbetering is aanstaande
De duurdere euro – in een jaar ruim +10% in waarde toegenomen tegenover de dollar – is een tegenvaller voor exporteurs. Toch zijn, met de terugkeer van het voorzichtige optimisme over een Europees vraagherstel van voor de inauguratie van Trump, de vooruitzichten voor de groothandel verbeterd. Van de goederenexport is namelijk zo’n 70% voor Europese landen bestemd en daarmee niet of minder gevoelig voor de hogere wisselkoers. De koopkracht van consumenten is weer op het niveau van voor de energiecrisis en neemt in Nederland, maar ook in de rest van Europa verder toe. Hoewel consumenten door grote prijsstijgingen en geopolitieke onrust spaarzaam blijven, halen zij geleidelijk wat vaker de hand van de knip. De toegenomen internationale concurrentie vanuit China maakt de arbeidsmarktvooruitzichten wel wat onzekerder, vooral in Duitsland. In Nederland blijft de arbeidsmarkt voorlopig robuust en samen met de eerdere rentedalingen en de forse investeringen in defensie en Duitse infrastructuur die dit jaar worden doorgevoerd, zit er meer vraagherstel in het vat. Een welkome afwisseling na jaren van inflatie, volumedruk en handelsvolatiliteit.
Groothandelaren verwachten meer orders en omzet
Hoewel ondernemerssentiment in de groothandel in 2025 indrukwekkende ups en downs liet zien, is de onderliggende tendens al sinds begin 2024 positief. Vermoedelijk waren nieuwe dreigementen van Trump afgelopen zomer verantwoordelijk voor de fors negatievere verwachtingen over de orderinstroom. De meest recente cijfers, van begin vierde kwartaal van 2025, laten weer een stijgende trend zien. Ook hebben groothandelaren duidelijk hogere omzetverwachtingen in 2026. Per saldo overtreffen de positief gestemden de negatief gestemden met 35%. Dat is een stuk hoger dan een jaar eerder (+8 procentpunten) én hoger dan het langjarig gemiddelde (+5 p.p.). Het optimisme moet zich nog wel materialiseren in meer verkopen. Over de orderboeken waren groothandelaren begin vierde kwartaal nog steeds niet erg te spreken.
Voorraden meer in lijn met vraag
Groothandelsvoorraden zijn na een tijdelijke verslechtering weer meer in lijn met de vraag. De langdurige afbouw van voorraden handelsgoederen liep eind 2024 al op zijn eind. Door de aantrekkende vraag zijn de groothandelsvoorraden weer dichter bij het langjarig gemiddelde gekomen.
Naast onvoldoende vraag ook personeelsschaarste grote belemmering
Voordat aan meer substantiële groei gedacht kan worden, bijvoorbeeld door een zweepslageffect dat versnelde voorraadopbouw in waardeketens met zich meebrengt, zal de vraag wel eerst fors moeten aantrekken. Dat ligt voorlopig niet in de lijn der verwachting. Groothandelaren zien de gebrekkige vraag nog altijd als een belangrijke rem op de groei. Daarnaast noemen zij overigens het gebrek aan voldoende arbeidskrachten net zo vaak een belangrijk knelpunt. Ondanks dat in 2026 spanning op de Nederlandse arbeidsmarkt verder afneemt, blijft het vinden en binden van goed personeel structureel een grote uitdaging voor groothandelaren.
Winstgevendheid verbetert gestaag
Ondanks de verslechterde marktomstandigheden oordelen groothandelaren gestaag – met ups en downs – positiever over hun rendement. Nu inkoopprijzen zich gematigd ontwikkelen is de periode van stevige margedruk achter de rug. Bovendien verwacht een toenemend deel van de groothandelaren de verkoopprijzen te kunnen verhogen. Ook de werkkapitaalkosten, die als gevolg van omvangrijke voorraden en een hoge rente hoog opliepen, zijn nu meer in het gareel.
2026 beter jaar voor groothandel in grondstoffen, halffabricaten en landbouwproducten
De groothandel in landbouwproducten en de groothandel in grondstoffen en halffabricaten, zoals olie, chemicaliën en metaalproducten (de ‘overige gespecialiseerde groothandel’) hebben in 2025 het groeipad hervonden. Het derde kwartaal bracht een zeer forse jaar-op-jaar groei van ruim 10% voor groothandelaren in landbouwproducten en een lichte groei van 1% voor groothandelaren in grondstoffen en halffabricaten. Voor deze branches geldt dat de terughoudendheid van afnemers geleidelijk minder zal worden, nu de economische omgeving minder turbulent is, de eindvraag toeneemt en voorraden vervolgens weer worden opgebouwd. 2026 ziet er daardoor ook voor hen positiever uit.
Investeringsgoederen vervolgen pad richting volumeherstel
Economie breed drukt de overcapaciteit de investeringen, wat de vraag naar industriële investeringsgoederen, zoals machines en (ICT-)apparaten nog drukt. Maar de breed aantrekkende groei zorgt geleidelijk voor een betere capaciteitsbenutting en een grotere investeringsbereidheid. De omslag heeft zich in 2025 al aangekondigd met 2% groei in beide deelsectoren, waardoor een deel van de forse krimp van 2024 is goedgemaakt. Ook de lagere rente en grotere overheidsinvesteringen zorgen in deze deelsector voor meer vraag.
Groei consumentengoederen trekt verder aan
Met het herstel van de koopkracht en de gewenning aan hogere prijzen nemen de productaankopen door consumenten dit jaar verder toe. De omzet in de detailhandel groeit dit jaar naar verwachting met 4,5% iets harder dan in 2025 (+3,5%). Alle retail-segmenten dragen bij aan de groei. Dit zorgt voor betere vooruitzichten voor groothandelaren in non-food consumentenproducten. In 2025 werd de hernieuwde volumegroei al zichtbaar met ruim 2% groei (tot en met het derde kwartaal).
Bouwmaterialen geleidelijk meer in trek
De Nederlandse bouwproductie groeit in 2026 net als in 2025 slechts licht (+0,5%). Vooral de volumes in de bouw van woningen en bedrijfsgebouwen blijven achter. De infrasector laat een hogere volumegroei zien, met name door de aanleg van waterprojecten en de uitbreiding van het stroomnet. Maar dat is een deelsector die relatief weinig bouwmaterialen bij de groothandel inkoopt. Groothandels in bouwmaterialen zien het tij geleidelijk ten goede keren. Producenten van bouwmaterialen zien de orders inmiddels weer groeien. Bovendien groeit in 2026, naast de bouw van nieuwe woningen en andere gebouwen, ook de renovatie en verduurzaming van woningen en andere gebouwen weer licht. Een welkome kentering na twee krimpjaren. Ook op de (middel)lange termijn blijft dit deel van de bouwsector meer materiaal nodig hebben om de enorme verduurzamingsopgave te kunnen voltooien.
Voedingsgroothandel; gematigd optimisme te midden van alle onzekerheid
In 2025 zagen we dat de export naar belangrijke niet-EU-landen zoals de VS, China en het VK achterbleef bij de export binnen de EU. Voor 2026 blijven de exportmogelijkheden richting de VS en China minder gunstig dan voorheen door de sterke euro, de generieke tarieven in de VS en de Chinese tarieven op Europees varkensvlees en diverse zuivelproducten. Binnen de EU groeit de export naar landen als Spanje en Polen sterk, niet geheel toevallig zijn dit landen met een bovengemiddelde groei van de economie en de inkomens van huishoudens.
Voor diverse agrarische grondstoffen, zoals suiker, cacao en zuivel zijn wereldmarktprijzen sterk aan het dalen wat zich ook door vertaalt in de omzetcijfers van groothandels in die producten. Voor consumenten betekent het een geleidelijke afzwakking van de inflatie in het schap en op het bord. Dat kan de volumeontwikkeling in de groothandel een welkom zetje in de goede richting geven in 2026. In belangrijke afzetmarkten zoals foodretail in de EU was er in 2025 maar mondjesmaat sprake van volumegroei terwijl de volumes in de Europese foodservice stagneerden.
Wat betreft nieuwe handelsverdragen met landen als Brazilië, Argentinië, India en Indonesië zal 2026 voor exporterende groothandels vooral in het teken staan van marktverkenning. In veel gevallen zullen de eerste stappen in de daadwerkelijke afbouw van handelsbelemmeringen, verruiming van quota en verlaging van tarieven pas in 2027 echt worden gezet.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/cfef3213-a367-46f3-93ba-ea2592544f1f/Vooruitzicht-Groothandel-jan-2026-fig-9-Food-export","original":"https://assets.ing.com/m/bb2af1098132ed69/original/Vooruitzicht-Groothandel-jan-2026-fig-9-Food-export.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","title":"Lees verder:","richBody":{"value":""},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/vooruitzicht-detailhandel","text":"Vooruitzicht detailhandel (algemeen)"},{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/detailhandel-food","text":"Vooruitzicht detailhandel food"},{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/detailhandel-non-food","text":"Vooruitzicht detailhandel non-food"}]},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/09d666cd-eba5-4571-b167-935fd6ecac93/White-space","original":"https://assets.ing.com/m/1a3ecae832f2f567/original/White-space.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Edse Dantuma","intro":"Econoom Industry & Healthcare","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e84b8860-133f-46c2-92cc-c4949b77eb50/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270","type":"image","width":3355,"original":"https://assets.ing.com/m/24b31aef632f3069/original/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/edse-dantuma"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Thijs Geijer","intro":"Econoom Food & Agri","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/aaf49572-51c6-4581-ada4-2258c7e3e559/Thijs-Geijer-500x500px","type":"image","width":251,"altTextNL":"Thijs Geijer","original":"https://assets.ing.com/m/46f05aacad5c6e2f/original/Thijs-Geijer-500x500px.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/thijs-geijer"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Retail groeit dit jaar met 4,5%","body":"21 januari - De omzet in de detailhandel groeit dit jaar naar verwachting met 4,5%. Ondanks een verbeterde koopkracht blijft de consument prijsbewust winkelen door vaker te kiezen voor huismerken en discounters.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c6dab467-b5a0-4b87-afc3-995a3f2ea00b/Woman-putting-a-debit-card-in-a-payment-terminal-in-the-supermarket","type":"image","width":6240,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/ecaabaf9dcdea56/original/Woman-putting-a-debit-card-in-a-payment-terminal-in-the-supermarket.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/vooruitzicht-detailhandel"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Klimaattransitie biedt distributeurs nieuwe verdienmogelijkheden","body":"6 mei 2024 - Veel groothandelsbedrijven zijn nog onvoldoende doordrongen van de mogelijkheden die de klimaattransitie hen biedt vanwege hun strategische positie in de keten.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/8faf8d61-c1ec-4f16-b472-746542e2201f/Loading-cargo-from-containers","type":"image","width":4608,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/421ff1ecb817da96/original/Loading-cargo-from-containers.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/klimaattransitie-biedt-distributeurs-nieuwe-verdienmogelijkheden"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over Trade & Retail","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/011e1118-bfe6-483b-a129-c2ab2b348111/Icon-Trade-and-Retail","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/3d25eb5d2f3b2004/original/Icon-Trade-and-Retail.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over sectoren","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/501a77b9-e22b-4861-9bbd-b21b2fc916ad/Icon-Services","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/4ea38cccac60bfad/original/Icon-Services.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}