Na sterk 2025 groeit groothandel in 2026 gematigder
De groothandel zet de opgaande lijn van 2025 in 2026 door. Wel verwachten we in 2026 met 1,5% een iets lagere volumegroei dan in 2025 (+2,5%). De in 2025 verhoogde Amerikaanse invoerheffingen blijken de groothandelsverkopen slechts beperkt te drukken. Na een geringe krimp in het eerste kwartaal is het totale verkoopvolume in de daaropvolgende kwartalen van 2025 gestaag gegroeid. Over het hele jaar gemeten, groeide de sector voor het eerst sinds 2021 weer met meer dan 2%. Dit jaar drukt de Iranoorlog zijn stempel op de groothandelsactiviteit. Toch verwachten we dat de groei overeind blijft.
Iranoorlog zet steviger stempel dan Trumptarieven
De geopolitieke onrust vergroot de onzekerheid over de economie en zorgt voor hogere energieprijzen die vervolgens resulteren in een hoger algemeen prijsniveau. Dit maakt consumenten en ondernemers huiveriger als het gaat om consumptie en investeringen. De groothandel ziet daardoor meer vraagdruk dan aan het begin van het jaar was voorzien. Het consumentenvertrouwen is dit jaar verder teruggevallen dan in 2025 door de hogere olie- en gasprijzen die autorijders direct in de portemonnee voelen en die voor een hogere energierekening zorgen. In juli lag het consumentenvertrouwen na twee maanden van herstel nog maar nipt boven het dieptepunt van 2025. Het ondernemersvertrouwen is na een diepe terugval in het tweede kwartaal – tot -14,8 vs. -7,2 in het tweede kwartaal van 2025 – weer hersteld tot een niveau net onder het langjarig gemiddelde. Maar dat was gemeten voor de hernieuwde escalatie van het conflict en voor het aflopen van het tijdelijke bestand tussen de VS en Iran. Inmiddels zijn energieprijzen weer gestegen en is een spoedige normalisatie van de omstandigheden rond de Straat van Hormuz en andere logistieke knelpunten zo mogelijk nog onzekerder dan eerder.
Verkoopvolume groothandel leeft op en valt terug na uitbreken conflict
Na een zwak begin van het jaar hebben voorzorgaankopen in maart voor een forse opleving van verkopen en prijzen in de groothandel gezorgd. Afnemers anticipeerden op ketenverstoringen als gevolg van de Iranoorlog. In april en mei heeft de doorberekening van hogere inkoopprijzen de omzet niet te ver doen terugvallen, terwijl de verkopen een grotere knauw hebben gekregen. Die zijn weer naar het lage niveau van begin dit jaar teruggezakt. De prijsontwikkeling leek aan het begin van het derde kwartaal nog geleidelijk te normaliseren, maar de hernieuwde opleving van het conflict in de golfregio is slecht nieuws voor de inkoopprijzen. Die worden hoger en kunnen veelal slechts gedeeltelijk worden doorberekend. Daardoor dalen de winstmarges, terwijl ook de verkopen door de hogere prijzen onder druk komen te staan.
Overigens vallen de definitieve omzetcijfers na bijstellingen door het CBS in de regel hoger uit dan eerder gepubliceerd. Dit speelt vooral in tijden van grote volatiliteit. Zo zijn de maandcijfers over 2025 een aantal keer fors opwaarts bijgesteld.
Exportdip, maar trend blijft opwaarts
De buitenlandse vraag heeft de groothandel in 2025 geen windeieren gelegd. De exportverdiensten zijn dan ook goed voor zo’n 70% van de toegevoegde waarde van de sector. Net als vorig jaar heeft de uitvoer begin 2026 een duik naar beneden gemaakt. Het sterke junicijfer stemt hoopvol over het vasthouden de opgaande trend. Wel zal gezien de impact en duur de onrust in de golfregio de exportgroei wat onder druk kunnen komen. Bemoedigend is wat dat betreft de opwaartse trend van de wereldhandel. Over de eerste vijf maanden is het mondiale handelsvolume jaar-op-jaar met bijna 5,5% toegenomen. Normaal gesproken haakt de Nederlandse export vroeg of laat aan bij de ontwikkeling van de wereldhandel.
Export naar EU-landen groeit weer, handelsakkoorden bieden aanvullend perspectief
Na magere jaren trekt de uitvoer naar EU-landen dit jaar de kar. Met 4% jaar-op-jaar-groei tot en met mei steekt deze scherp af tegen de -8% naar niet-EU-landen. Belangrijk, omdat 70% van de export binnen de EU blijft. Zuid-Korea is als uitzondering op regel ook dit jaar een flinke groeimarkt (+16%), doordat de vraag naar Nederlandse chipmachines daar sterk toeneemt. Voor China geldt door exportbeperkingen op chipapparatuur juist het tegenovergestelde (-33%). Ook de Amerikaanse afzetmarkt duikt de eerste vijf maanden diep in het rood, met 16% tarief-gerelateerde exportkrimp. Positief voor de groothandel is de versterkte inzet van de EU op handelsakkoorden. Recente voorbeelden zijn het verdrag met de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen (dat per 1 mei 2026 voorlopig in werking is getreden), de gesloten akkoorden met Mexico, India en Australië en de lopende onderhandelingen met een aantal Aziatische landen. Omdat de vooruitzichten voor de Europese vraag onzeker blijven, komt dit zeer gelegen. Europese consumenten zijn door gestegen energieprijzen huiverig voor grote aankopen. Ook komen Europese investeringen in infrastructuur en defensie maar langzaam op gang.
Groothandelaren verwachten meer orders en omzet
Ondanks een opleving was het ondernemersvertrouwen onder groothandelaren begin derde kwartaal lager dan aan het begin van het jaar. Vergeleken met het langjarig gemiddelde was het zelfs ronduit negatief. De orderboeken zijn dan ook niet geweldig gevuld, terwijl het economisch klimaat nog onzeker is. Vooral het contrast met de stabiel hoge orderverwachtingen valt op. Dit kan met de prijscomponent samenhangen. De waarde van nieuwe orders wordt uitgevraagd, waarbij de komende prijsstijgingen vermoedelijk meegerekend worden, terwijl bij de orderpositie een oordeel over de huidige omvang wordt uitgevraagd. In recente kwartalen zijn de nieuwe orders een betere voorspeller voor volumegroei gebleken dan het oordeel over de orderpositie. Dit ondersteunt onze verwachting van een gematigd positieve volume-ontwikkeling dit jaar.
Voorraden in lijn met vraag
Groothandelsvoorraden liggen al een jaar lang in lijn met de vraag. Ondernemers vinden hun voorraad eindproduct per saldo iets te hoog, maar het cijfer wijkt nauwelijks af van het langjarig gemiddelde. Dit maakt verdere groei mogelijk wanneer de verwachte ordertoename zich materialiseert. De recordhoge mondiale ketenverstoringen en fors toegenomen levertijden rechtvaardigen bovendien grotere voorraden dan voorheen gebruikelijk.
Personeelsgebrek en onvoldoende vraag blijven grote belemmeringen
Groothandelaren zien onvoldoende vraag nog altijd als een belangrijke rem op de groei van hun bedrijfsactiviteiten. Het gebrek aan voldoende arbeidskrachten noemen zij nog vaker een belangrijk knelpunt. Ondanks dat de spanning op de Nederlandse arbeidsmarkt dit jaar wat afneemt, blijft het vinden en binden van goed personeel structureel een grote uitdaging. In de CBS-uitvraag over zakelijke belemmeringen valt vooral op dat het aandeel groothandelaren dat geen belemmeringen ervaart sinds het begin van het tweede kwartaal duidelijk is afgenomen. Tegelijkertijd is het aandeel dat andere of overige belemmeringen ervaart duidelijk toegenomen. Hieruit valt af te leiden dat de Iranoorlog wel degelijk een behoorlijke invloed heeft op groeivooruitzichten van de groothandel.
Winstgevendheid omhoog, maar neerwaartse druk neemt weer toe
In het tweede kwartaal daalden de energieprijzen. Door de verhoging van de verkoopprijzen zagen groothandelaren hun winstmarges verbeteren. Werkkapitaalkosten konden beperkt blijven door niet al te hoge voorraden en een beperkt stijgende rente. De onrust in het Midden-Oosten zorgt sinds juli echter weer voor stijgende energieprijzen. Die volatiliteit maakt het lastig om al te ver vooruit te kijken, maar de margedruk is in het derde kwartaal teruggekeerd en beweegt mee met de geopolitieke turbulentie.
2026 beter jaar voor groothandel in grondstoffen en halffabricaten
Groothandels in grondstoffen en halffabricaten, zoals olie, chemicaliën en metaalproducten (de ‘overige gespecialiseerde groothandel’) hebben in het eerste kwartaal van 2026 het groeipad hervonden. De productvraag vanuit de chipmachineketen neemt sterk toe en veel groothandelsklanten hebben de inkoop uit voorzorg opgeschroefd vanwege verhoogde onzekerheid en ketenverstoringen. In de chemie speelt mee dat de olieschaarste de Aziatische productie harder raakt dan de Europese, waardoor de concurrentiepositie van de Nederlandse chemiegroothandel tijdelijk is verbeterd. Wel volgt er waarschijnlijk een terugval wanneer internationale toeleverketens weer beter werken en voorraden hoog genoeg zijn. De eindvraag lijkt gestaag te verbeteren, maar hoge energieprijzen kunnen roet in het eten gooien. De hogere olieprijs geeft oliegroothandelaren met hoge productvoorraden een concurrentievoordeel boven tussenhandelaren die zich met snel stijgende inkoopprijzen geconfronteerd zien.
Bouwmaterialen geleidelijk meer in trek
Groothandels in bouwmaterialen zien het tij geleidelijk verbeteren. Het Nederlandse bouwvolume stabiliseert in 2026 na een zwakke start van het jaar en groeit in 2027 naar verwachting weer licht. De woningbouw profiteert van meer afgegeven vergunningen maar blijft daarbij geremd worden door vier “STOP-factoren”: Stikstofbeperkingen, Tekort aan personeel, Onvoldoende netcapaciteit en Prijsdruk door hoge bouwkosten. Daardoor stijgt het aantal opleveringen slechts geleidelijk richting 74.000 woningen in 2027. De infrasector blijft de belangrijkste groeimotor van de bouw, maar dat is een deelsector die relatief weinig bouwmaterialen bij de groothandel inkoopt.
Investeringsgoederen vervolgen pad richting volumeherstel
Ondanks de toegenomen onzekerheid en volatiliteit in energieprijzen toont de Nederlandse economie zich vooralsnog weerbaar. Geleidelijk zorgt dit voor een betere capaciteitsbenutting en een grotere investeringsbereidheid. Groothandels in industriële investeringsgoederen, zoals machines en (ICT-)apparaten profiteren daarvan. Dit jaar trekken de bedrijfsinvesteringen licht aan en de verwachting is dat dit verder doorzet als de economische groei aanhoudt. De omslag heeft zich in 2025 al aangekondigd met groei in beide deelsectoren, waardoor een deel van de forse krimp van 2024 is goedgemaakt. Ook de grotere internationale overheidsinvesteringen in infrastructuur en defensie zorgen in dit segment voor meer vraag. Door een hardnekkige overcapaciteit is vanuit de energie-intensieve industrie voorlopig geen substantiële vraagimpuls te verwachten.
Groei consumentengoederen trekt verder aan
Ondanks het lage consumentenvertrouwen en de inflatiedruk stijgt de consumptie dit jaar. Deze veerkracht wordt grotendeels verklaard door de loonontwikkeling, die de inflatie tot nu toe blijft overtreffen, en een nog steeds krappe arbeidsmarkt. De voorzichtigheid onder huishoudens blijft echter merkbaar. Consumenten krijgen te maken met stijgende energiekosten wanneer vaste contracten aflopen en de brandstofinflatie is in de zomer weer toegenomen. De verkoopvolumes in de detailhandel groeien dit jaar naar verwachting wel wat minder hard (+1%) dan in 2025 (+1,7%). Alle retail-segmenten dragen bij aan de groei. Dit zorgt over de hele linie voor gematigd positieve vooruitzichten voor groothandelaren in non-food consumentenproducten.
Ketenverstoringen en invoerheffingen drukken groei voedingsgroothandel
In 2025 zagen we dat de export van voedingsmiddelen naar belangrijke niet-EU-landen zoals de VS, China en het VK achterbleef bij de export binnen de EU. Voor 2026 blijven de exportmogelijkheden richting de VS en China minder gunstig dan voorheen door de sterke euro, de generieke tarieven in de VS en de Chinese tarieven op Europees varkensvlees en diverse zuivelproducten. Binnen de EU groeit de export naar landen als Spanje en Polen, niet geheel toevallig zijn dit landen met een bovengemiddelde groei van de economie en de inkomens van huishoudens.
Zorgen over het aanbod van agrarische grondstoffen zijn de afgelopen maanden gestegen. Graanprijzen lopen op door de aanvallen op export-infrastructuur in de Zwarte Zee en extreme droogte in Europa. Als gevolg van weersextremen en - fenomenen zoals El Nino verwachten markten ook een krapper aanbod van palmolie en suiker. Dat betekent meer volatiliteit in prijzen, maar ook mogelijkheden voor handelsbedrijven om hun waarde te bewijzen richting afnemers.
Wat betreft nieuwe handelsverdragen met landen als Brazilië, Argentinië, India en Indonesië zal 2026 voor exporterende groothandels vooral in het teken staan van marktverkenning. In veel gevallen zullen de eerste stappen in de daadwerkelijke afbouw van handelsbelemmeringen, verruiming van quota en verlaging van tarieven pas in 2027 echt worden gezet.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""},"textLinks":[{"text":"Vooruitzicht detailhandel (algemeen)","url":"/zakelijk/sector/trade-retail/vooruitzicht-detailhandel"},{"text":"Vooruitzicht detailhandel food","url":"/zakelijk/sector/trade-retail/detailhandel-food"},{"text":"Vooruitzicht detailhandel non-food","url":"/zakelijk/sector/trade-retail/detailhandel-non-food"}],"title":"Lees verder:"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/1a3ecae832f2f567/original/White-space.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/09d666cd-eba5-4571-b167-935fd6ecac93/White-space"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""}},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/24b31aef632f3069/original/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e84b8860-133f-46c2-92cc-c4949b77eb50/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270","type":"image","width":3355},"intro":"Econoom Industry & Healthcare","link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/edse-dantuma"},"title":"Edse Dantuma"},{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"altTextNL":"Thijs Geijer","extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/46f05aacad5c6e2f/original/Thijs-Geijer-500x500px.png","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/aaf49572-51c6-4581-ada4-2258c7e3e559/Thijs-Geijer-500x500px","type":"image","width":251},"intro":"Econoom Food & Agri","link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/thijs-geijer"},"title":"Thijs Geijer"}],"componentType":"cards"},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"ee3ead17-c0e9-4656-b0de-2b856ca5dba9","localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Edse Dantuma","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/24b31aef632f3069/original/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e84b8860-133f-46c2-92cc-c4949b77eb50/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270","type":"image","width":3355},"jobTitle":"Econoom Industry & Healthcare"},"backLink":{"textLink":{"text":"Trade & Retail","url":"/zakelijk/sector/trade-retail"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Groothandel groeit in lager tempo door"},"date":"2026-08-26","readingTime":9},"publishDate":"2026-08-25T18:17:26.700+02:00"}}