De sector vrije tijd bestaat uit onder meer boekenwinkels, speelgoedzaken, fietswinkels, kantoorboekhandels, tabakszaken en winkels in muziek en entertainment. Boekhandels verkopen boeken, inclusief schoolboeken. Winkels in kranten, tijdschriften en schrijfwaren vallen tegenwoordig onder de categorie lectuur- en kantoorvakhandel.
Speelgoedzaken verkopen speelgoed, spellen, puzzels, spelcomputers en modelbouwartikelen. Tweewielerspeciaalzaken richten zich op fietsen, e-bikes, brom- en snorfietsen, onderdelen en reparaties.
Boekenwinkels
Boekenwinkels onderscheiden zich met advies, service en beleving. Denk aan boekpresentaties, signeersessies en lezingen. Veel ondernemers combineren een fysieke winkel met een webshop. Sociale media, met name BookTok op TikTok, hebben lezen onder jongeren weer zichtbaarder gemaakt. Tegelijkertijd groeit de markt voor luisterboeken en e-books, terwijl papieren boeken populair blijven.
Speelgoedzaken
Speelgoedwinkels verkopen alles van klassieke spellen tot de nieuwste gadgets. Ze spelen sterk in op seizoenen, films, games en populaire merken. Veiligheid, educatieve waarde en winkelbeleving blijven belangrijk. Vooral verzamelartikelen, bordspellen, bouwsets en educatief speelgoed doen het goed. Daarnaast groeit de vraag naar speelgoed voor volwassenen, vaak aangeduid als ‘kidults’.
Fietswinkels
Fietswinkels verkopen fietsen, accessoires en onderhoudsdiensten. Persoonlijk advies blijft een belangrijke onderscheidende factor. E-bikes domineren de markt en zorgen voor een groot deel van de omzet. Ook leasefietsen, bakfietsen en premium fietsconcepten winnen terrein. Ondernemers zetten steeds vaker in op serviceabonnementen, onderhoudscontracten en maatwerk.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De sector vrije tijd blijft gevoelig voor economische ontwikkelingen. Wanneer consumenten onzeker zijn over hun financiële situatie, stellen zij aankopen van speelgoed, boeken en vooral fietsen sneller uit. Daarnaast groeit de concurrentie van tweedehandsplatformen en online aanbieders. Tegelijkertijd bieden duurzaamheid, circulariteit en reparatieconcepten nieuwe kansen voor ondernemers.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/380d9f68-feeb-422c-87d3-c620fe92ee96/DH-NF-aug26-fig2.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/380d9f68-feeb-422c-87d3-c620fe92ee96/DH-NF-aug26-fig2"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De sector vrije tijd vertegenwoordigt circa 8,5% van de totale non-fooddetailhandel. Binnen de branche lopen de ontwikkelingen sterk uiteen.
Speelgoedzaken
Fysieke speelgoedwinkels hebben nog steeds te maken met stevige concurrentie van webshops, discounters en drogisterijen. Toch laat de Nederlandse speelgoedmarkt weer groei zien. Nederland behoort tot de best presterende speelgoedmarkten van Europa. Vooral spellen, puzzels, action figures en bouwsets laten sterke groeicijfers zien.
Online blijft een belangrijk verkoopkanaal. Volgens Thuiswinkel.org vindt ongeveer 48% van de speelgoedbestedingen online plaats. Tegelijkertijd zoeken consumenten voor inspiratie, advies en beleving nog steeds de fysieke winkel op. Ondernemers die beide kanalen slim combineren, profiteren daarvan.
Boekenwinkels
Boekenwinkels opereren in een uitdagende markt. Het aantal verkochte boeken staat onder druk, maar de omzet blijft redelijk stabiel doordat consumenten meer besteden per aankoop. In 2025 werden ruim 44 miljoen boeken verkocht met een totale marktwaarde van ongeveer €697 miljoen. De omzet bleef vrijwel gelijk aan 2024. (bron KVB: https://kvbboekwerk.nl/monitor/markt/verkoopcijfers-2025)
De fysieke boekhandel blijft verrassend sterk. In 2025 werd 54% van alle boeken via fysieke winkels verkocht. Daarmee blijft de boekhandel populairder dan het online kanaal.
Voor ondernemers liggen kansen in lokale binding, evenementen, cadeauconcepten en het inspelen op succesvolle sociale-mediatrends zoals BookTok.
Fietswinkels
Fietswinkels blijven de grootste subbranche binnen de sector. Na de corona-piek is de markt genormaliseerd. De verkoop van nieuwe fietsen daalde in 2025 met 7% naar 795.968 fietsen, terwijl de omzet met €1,53 miljard relatief stabiel bleef. E-bikes zijn goed voor 49% van de verkochte fietsen en maar liefst 73% van de totale fietsomzet.
De gemiddelde verkoopprijs van een nieuwe fiets steeg naar €1.925. Fietsspeciaalzaken zijn verantwoordelijk voor 82% van de brancheomzet en blijven daarmee het dominante verkoopkanaal.
Veel leveranciers en retailers hebben de afgelopen jaren gewerkt aan het terugbrengen van hoge voorraden die ontstonden na de coronaperiode. Daarnaast zorgen handelsconflicten en importheffingen voor onzekerheid in internationale toeleveringsketens.
Online en omnichannel
De sterke online groei die tijdens corona zichtbaar was, is inmiddels teruggekeerd naar een normaler tempo. Consumenten kiezen niet meer uitsluitend voor online of offline, maar verwachten een combinatie van beide. De kracht van fysieke winkels zit in advies, beleving en directe beschikbaarheid. Webshops bieden gemak en een breed assortiment.
Juist in de boeken-, speelgoed- en fietsenbranche blijkt een goede omnichannelstrategie steeds vaker de sleutel tot succes.
Consument blijft voorzichtig
Voor de non-fooddetailhandel verwachten we in 2026 een gematigde omzetgroei van ongeveer 2,5%. Consumenten worden weliswaar iets positiever door stijgende lonen en een verbeterde koopkracht, maar blijven kritisch op hun uitgaven. Geopolitieke spanningen, economische onzekerheid en hogere vaste lasten zorgen ervoor dat veel huishoudens bewuste keuzes maken.
Dat vraagt ondernemerschap. Wie investeert in service, klantrelaties en onderscheidend vermogen heeft een streepje voor. Consumenten zoeken niet alleen een product, maar ook gemak, advies en vertrouwen. Ondernemers die online en offline slim combineren en inspelen op veranderende klantbehoeften, zijn het best gepositioneerd voor de komende jaren.
"}},{"componentType":"sectionTitle"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de sector Vrije Tijd"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Belangrijke onderwerpen:
Over onderwerpen als circulaire businessmodellen zoals product-as-a-service (huur), reparatie en tweedehands wordt nagedacht maar nog maar weinig toegepast. De fietsenbranche is hierop een uitzondering. Ook verkoop van tweedehands boeken lijkt aan populariteit te winnen.
"},"textLinks":[{"text":"Overige duurzaamheidstrends in de retail","url":"/zakelijk/sector/trade-retail/duurzaamheidstrends-trade-en-retail"}]},{"alignedImage":{"position":"top","altTextNL":"SWOT vrije tijd sep25","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/1339df83296940a0/original/SWOT-vrije-tijd-sep25.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/89e0b19f-86d5-4cde-b393-eb3b45975a81/SWOT-vrije-tijd-sep25"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""}},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
Deze publicatie is opgesteld door ING Sector Banking van ING Bank N.V. (ING) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding noch een uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook om welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"769f5435-3215-4cc4-b64b-77dd6feb4b2a","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Dirk Mulder","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/2872ed6990038e33/original/Dirk-Mulder.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0da8293d-d417-49a8-b633-8dedc538decd/Dirk-Mulder","type":"image","width":669},"jobTitle":"Sector Banker Trade & Retail"},"backLink":{"textLink":{"text":"Trade & Retail","url":"/zakelijk/sector/trade-retail"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"body":"“Boekenwinkels, speelgoedwinkels en fietswinkels kenmerken zich door specifieke bedrijfsvoering en dynamiek, maar richten zich alle drie op een plezierige invulling van onze vrije tijd. De sectoren zijn essentieel voor hun rol in het bevorderen van leesplezier, speelplezier en een actieve levensstijl. Ze combineren traditionele waarden met moderne trends om een diverse en bevredigende klantbeleving te bieden.”\r\n\r\nHieronder lees je meer over hoe de sector werkt en wat er zich afspeelt.","subtitle":"Wat houdt de sector Vrije Tijd bezig?","title":"Retail - Vrije Tijd"},"date":"2026-09-07","readingTime":8},"publishDate":"2026-09-07T12:21:48.682+02:00"}}