De chemische industrie draait op een breed scala aan grondstoffen die worden verwerkt tot basisproducten zoals chloor, zuren, ammoniak en aromaten. Deze vormen de bouwstenen voor tal van industriële chemicaliën. Deze standaardchemicaliën worden vervolgens gebruikt voor specialistische toepassingen en eindproducten voor consumenten. Basischemicaliën vertegenwoordigen meer dan 50% van de markt. Agrochemische producten en synthetische vezels zijn samen goed voor slechts 2%.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Nederland biedt een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de chemische industrie. Belangrijke grondstoffen zijn beschikbaar of eenvoudig aan te voeren. Dankzij een sterk logistiek netwerk hebben bedrijven directe toegang tot de Europese markt. Daarnaast behoort het Nederlandse chemieonderwijs en onderzoek tot de wereldtop. Belangrijke chemieclusters liggen in Rotterdam-Rijnmond, Chemelot, Delfzijl, Zeeland, Emmen en Amsterdam.
"}},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"Het European Chemical Industry Action Plan is een strategisch programma van de Europese Commissie dat de chemische sector moet verduurzamen, concurrerender maken en minder afhankelijk van grondstoffen uit risicogebieden. Het plan sluit aan bij de Europese Green Deal en richt zich op drie pijlers: innovatie (ontwikkeling van veilige, circulaire en biobased chemicaliën), versterking van de industrie (investeringen en digitalisering) en strengere regelgeving om schadelijke stoffen uit te faseren. Daarmee wil de EU de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie versnellen.
Voor de Nederlandse chemische industrie en handel is dit plan cruciaal. Nederland is een belangrijk knooppunt in Europa, met grote chemieclusters in Rotterdam, Zeeland en Limburg, én een sterke handelspositie via de havens. De sector moet dus zowel voldoen aan strengere EU-regels als kansen benutten om voorop te lopen in innovatie en duurzame productie. Investeringen in schonere processen, circulaire grondstoffen en internationale samenwerking zijn noodzakelijk. Bedrijven die hier tijdig op inspelen, kunnen hun concurrentiepositie versterken en Nederland als spil in de Europese chemische waardeketen verder uitbouwen.
"},"title":"European Chemical Industry Action Plan"}],"componentType":"accordion"},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"Het Europese Emissiehandelssysteem (ETS) is het belangrijkste klimaatbeleid van de EU om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Bedrijven in sectoren als energie, industrie en luchtvaart moeten voor elke ton CO₂-uitstoot een emissierecht kopen. Het aantal rechten wordt jaarlijks verlaagd, waardoor de prijs stijgt en vervuilende productie duurder wordt. Zo stimuleert het systeem investeringen in schone technologieën en helpt het de Europese klimaatdoelen te halen.
Voor de Nederlandse chemische industrie en handel is ETS zeer relevant. De sector is energie-intensief en behoort tot de grootste uitstoters. Hogere kosten voor emissierechten vergroten de druk om te verduurzamen, maar bieden tegelijk kansen voor bedrijven die vroeg inzetten op energiebesparing, elektrificatie of circulaire grondstoffen. Nederland profiteert bovendien van zijn logistieke positie en sterke kennisnetwerken: ondernemers die slim investeren, kunnen vooroplopen in de groene transitie én hun concurrentiepositie binnen Europa versterken.
"},"title":"Europese Emissiehandelssysteem (ETS)"}],"componentType":"accordion"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Grafiek Bijdrage Nederlandse chemische industrie aan handelsbalans","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/d9686451-78fc-4418-a0a5-e45831239a7a/Grafiek-Bijdrage-Nederlandse-chemische-industrie-aan-handelsbalans.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d9686451-78fc-4418-a0a5-e45831239a7a/Grafiek-Bijdrage-Nederlandse-chemische-industrie-aan-handelsbalans"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De netto omzet van de chemische industrie daalde in 2024 met ongeveer 6% naar 64 miljard euro. Zowel lagere productievolumes als lagere verkoopprijzen lagen hieraan ten grondslag. Ondanks deze daling blijft de sector, samen met de rubber- en kunststofindustrie, goed voor ruim 2% van het Nederlandse bruto binnenlands product.
De chemische industrie speelt een sleutelrol in de Nederlandse economie. Innovaties en verduurzamingsinitiatieven werken door in tal van sectoren, omdat chemiebedrijven materialen en grondstoffen leveren aan vrijwel alle industrieën. De sector werkt aan de overgang naar een CO₂-arme industrie. Daarbij zijn samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen en een sterke focus op innovatie cruciaal (bron: VNCI).
Nederland heeft de vierde chemische industrie van Europa en staat wereldwijd op de tiende plaats. De sector telt 415 bedrijven. Met 48.000 medewerkers en een omzet van 64 miljard euro vertegenwoordigt de chemie 17% van de totale Nederlandse goederenexport.
Zo'n 80% van de Nederlandse chemische productie is bestemd voor export. Daarvan blijft 80% binnen Europa. In 2023 daalde de export met 9% tot ruim 104 miljard euro. De uitvoer nam af naar de meeste bestemmingen, waarbij België met een daling van 18% de grootste terugval liet zien.
"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Vooruitzicht Groothandel - aug. 2026 - fig 1 - groeiraming.svg","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/f66f6036-197f-45c8-8107-41329653b29e/Vooruitzicht-Groothandel-aug-2026-fig-1-groeiraming-svg.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f66f6036-197f-45c8-8107-41329653b29e/Vooruitzicht-Groothandel-aug-2026-fig-1-groeiraming-svg"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De export van chemische producten is goed voor ongeveer 17% van de totale goederenexport en 10% van alle in Nederland geproduceerde exportgoederen. De import daalde in 2023 met 8% naar 76 miljard euro. Daardoor leverde de sector een positieve bijdrage van bijna 28 miljard euro aan de Nederlandse handelsbalans, goed voor 21% van het totale goederenoverschot.
Innovatie blijft essentieel voor het concurrentievermogen van de Nederlandse chemie. Dat blijkt onder meer uit de forse investeringen in onderzoek en ontwikkeling.
Bron: VNCI
"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Vooruitzicht Groothandel - aug. 2026 - fig 9 - volumemutatie deelsectoren.svg","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/e3c48ed0-5030-41d3-a5b6-bdbe509b9dd9/Vooruitzicht-Groothandel-aug-2026-fig-9-volumemutatie-deelsectoren-svg.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e3c48ed0-5030-41d3-a5b6-bdbe509b9dd9/Vooruitzicht-Groothandel-aug-2026-fig-9-volumemutatie-deelsectoren-svg"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Na sterk 2025 groeit groothandel in 2026 gematigder
De groothandel bouwt in 2026 voort op het herstel van 2025. Wel verwachten we een iets lagere volumegroei: 1,5% tegenover 2,5% een jaar eerder. De hogere Amerikaanse invoerheffingen blijken de verkoop slechts beperkt te raken. Na een lichte krimp in het eerste kwartaal groeide het verkoopvolume in de rest van 2025 gestaag door. Daardoor kwam de groei van de sector voor het eerst sinds 2021 weer boven de 2% uit.
In 2026 zorgen geopolitieke spanningen, waaronder de oorlog tussen Iran en Israël, voor extra onzekerheid. Hogere energieprijzen stuwen het algemene prijsniveau omhoog. Consumenten en ondernemers worden daardoor terughoudender met besteden en investeren. De vraag groeit nog steeds, maar minder hard dan eerder werd verwacht.
Het ondernemersvertrouwen herstelde na een scherpe terugval in het tweede kwartaal tot net onder het langjarig gemiddelde. Dat herstel werd echter gemeten vóór de nieuwste escalaties in het Midden-Oosten. Inmiddels zijn energieprijzen opnieuw gestegen en blijft onzeker wanneer knelpunten rond de Straat van Hormuz en andere logistieke routes verdwijnen.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"2026 beter jaar voor groothandel in grondstoffen en halffabricaten
Groothandels in grondstoffen en halffabricaten, zoals olie, chemicaliën en metaalproducten, hebben in het eerste kwartaal van 2026 hun groeipad teruggevonden. De vraag vanuit de chipmachine-industrie neemt sterk toe. Daarnaast bouwen veel bedrijven uit voorzorg extra voorraden op vanwege onzekerheid en verstoringen in de keten.
Voor de chemiesector geldt bovendien dat de huidige olieschaarste Aziatische producenten harder raakt dan Europese. Daardoor is de concurrentiepositie van Nederlandse chemiegroothandels tijdelijk verbeterd. Naar verwachting volgt later een normalisatie zodra internationale toeleveringsketens herstellen en voorraden weer op peil zijn.
De onderliggende vraag trekt geleidelijk aan, al vormen hoge energieprijzen een risico. Oliegroothandels met ruime voorraden profiteren momenteel van de hogere olieprijs. Handelaren die afhankelijk zijn van dagelijkse inkoop worden juist geconfronteerd met snel stijgende kosten.
Lees hier het volledige vooruitzicht voor de groothandel.
Uitstoot grote vervuilers
De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) publiceert jaarlijks de uitstootcijfers van bedrijven die onder het Europese emissiehandelssysteem vallen. De meest recente cijfers laten zien dat de uitstoot van de circa 330 grootste industriële en energiegerelateerde installaties in 2024 met 1,7% is gestegen naar 59,9 miljoen ton CO₂-equivalenten. Daarmee kwam een einde aan de dalende trend van de afgelopen jaren. [clo.nl]
De verschillen tussen sectoren zijn groot. De stijging kwam vooral door de metaalsector, waar hogere productie bij de Nederlandse staalindustrie leidde tot extra uitstoot. Ook de chemische industrie liet een lichte stijging zien na twee jaren van dalingen. Die eerdere dalingen waren mede het gevolg van lagere productievolumes en hoge gasprijzen.
Ondanks de tijdelijke stijging ligt de uitstoot van bedrijven binnen het Europese emissiehandelssysteem nog altijd ruim onder het niveau van 2005. De totale uitstoot van ETS-bedrijven is sinds dat jaar met 38,3% afgenomen.
Voor ondernemers in de chemie blijft verduurzaming een strategisch thema. De druk neemt de komende jaren verder toe doordat het Europese emissiehandelssysteem stapsgewijs minder uitstootrechten beschikbaar stelt. Innovatie, elektrificatie en efficiënter energiegebruik worden daardoor steeds belangrijker voor het behoud van de concurrentiepositie.
Veel bedrijven lopen daarbij tegen praktische beperkingen aan. Vooral netcongestie zorgt voor vertraging. Op veel locaties is onvoldoende capaciteit beschikbaar om nieuwe elektriciteitsaansluitingen te realiseren die nodig zijn voor de elektrificatie van productieprocessen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de sector Chemische groothandel"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De CO2-uitstoot en de energietransitie krijgen steeds meer aandacht. Duurzaamheid, circulaire en biobased economie worden belangrijker voor de gehele keten. Door de dreigende schaarste aan grondstoffen is de sector op zoek naar alternatieve grondstoffen en de mogelijkheden hiervan. Daarbij heeft de sector te maken met een voortdurende ontwikkeling van wet- en regelgeving over veiligheid en milieu.
"},"textLinks":[{"text":"Overige duurzaamheidstrends in de Groothandel","url":"/zakelijk/sector/trade-retail/duurzaamheidstrends-trade-en-retail"}]},{"alignedImage":{"position":"top","altTextNL":"SWOT chemische groothandel sep25","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/216453326a7d6f7e/original/SWOT-chemische-groothandel-sep25.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a9c0d06d-9bab-4f6c-98f6-530ade126b6f/SWOT-chemische-groothandel-sep25"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""}},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
Deze publicatie is opgesteld door ING Sector Banking van ING Bank N.V. (ING) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding noch een uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook om welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"31b568db-b359-4f71-a69a-72e8e757dc9d","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Dirk Mulder","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/2872ed6990038e33/original/Dirk-Mulder.jpg","publishedAt":"2010-06-29T15:32:16Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0da8293d-d417-49a8-b633-8dedc538decd/Dirk-Mulder","type":"image","updatedAt":"2022-12-02T09:12:27Z","width":669},"jobTitle":"Sector Banker Trade & Retail"},"backLink":{"textLink":{"text":"Trade & Retail","url":"/zakelijk/sector/trade-retail"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"body":"\"De chemie (industrie) is een wereldwijde sector die zich bezighoudt met de productie, verkoop en distributie van chemicaliën en aanverwante producten en diensten. De chemische groothandel is de essentiële schakel in de distributie van chemische stoffen, waar grondstoffen en producten worden verhandeld voor diverse industrieën. Met een breed scala aan chemicaliën, van basismaterialen tot gespecialiseerde verbindingen, vervult het de behoeften van fabrikanten en andere zakelijke klanten wereldwijd.\"\r\n\r\nHieronder lees je meer over hoe de sector werkt en wat er zich afspeelt.","subtitle":"Wat houdt de sector Chemische groothandel bezig?","title":"Trade - Chemische groothandel"},"date":"2026-08-27","readingTime":8},"publishDate":"2026-08-27T16:43:28.444+02:00"}}