De basis van de industriële chemie ligt in een uitgebreide reeks aan grondstoffen die getransformeerd of verwerkt worden. De verwerking gebeurt in een aantal primaire bouwblokken, zoals chloor, zuren, ammoniak en aromaten. Dit wordt vervolgens omgezet in een groot aantal verschillende industriële chemicaliën, ook wel commodity chemicals, die gebruikt worden voor specialties of customer products. Chemische basisstoffen omvatten meer dan 50% van de markt. Agrochemische producten en synthetische en kunstmatige vezels maken samen slechts 2% uit.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Nederland heeft een gunstig vestigingsklimaat voor de chemische industrie, omdat hiervoor de juiste randvoorwaarden aanwezig zijn. Zo zijn belangrijke grondstoffen beschikbaar of kunnen zij makkelijk worden aangevoerd en biedt een uitgebreid transportnetwerk toegang tot het Europese afzetgebied. Ook behoren chemisch onderzoek en opleiding tot de wereldtop. Belangrijke chemieclusters zijn Rotterdam Rijnmond, Chemelot, Delfzijl, Zeeland, Emmen en Amsterdam.
"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"European Chemical Industry Action Plan","richBody":{"value":"Het European Chemical Industry Action Plan is een strategisch programma van de Europese Commissie dat de chemische sector moet verduurzamen, concurrerender maken en minder afhankelijk van grondstoffen uit risicogebieden. Het plan sluit aan bij de Europese Green Deal en richt zich op drie pijlers: innovatie (ontwikkeling van veilige, circulaire en biobased chemicaliën), versterking van de industrie (investeringen en digitalisering) en strengere regelgeving om schadelijke stoffen uit te faseren. Daarmee wil de EU de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie versnellen.
Voor de Nederlandse chemische industrie en handel is dit plan cruciaal. Nederland is een belangrijk knooppunt in Europa, met grote chemieclusters in Rotterdam, Zeeland en Limburg, én een sterke handelspositie via de havens. De sector moet dus zowel voldoen aan strengere EU-regels als kansen benutten om voorop te lopen in innovatie en duurzame productie. Investeringen in schonere processen, circulaire grondstoffen en internationale samenwerking zijn noodzakelijk. Bedrijven die hier tijdig op inspelen, kunnen hun concurrentiepositie versterken en Nederland als spil in de Europese chemische waardeketen verder uitbouwen.
"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Europese Emissiehandelssysteem (ETS)","richBody":{"value":"Het Europese Emissiehandelssysteem (ETS) is het belangrijkste klimaatbeleid van de EU om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Bedrijven in sectoren als energie, industrie en luchtvaart moeten voor elke ton CO₂-uitstoot een emissierecht kopen. Het aantal rechten wordt jaarlijks verlaagd, waardoor de prijs stijgt en vervuilende productie duurder wordt. Zo stimuleert het systeem investeringen in schone technologieën en helpt het de Europese klimaatdoelen te halen.
Voor de Nederlandse chemische industrie en handel is ETS zeer relevant. De sector is energie-intensief en behoort tot de grootste uitstoters. Hogere kosten voor emissierechten vergroten de druk om te verduurzamen, maar bieden tegelijk kansen voor bedrijven die vroeg inzetten op energiebesparing, elektrificatie of circulaire grondstoffen. Nederland profiteert bovendien van zijn logistieke positie en sterke kennisnetwerken: ondernemers die slim investeren, kunnen vooroplopen in de groene transitie én hun concurrentiepositie binnen Europa versterken.
"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De netto omzet in de chemische industrie is het afgelopen jaar flink gedaald. In 2024 bedroeg de netto omzet 64 miljard euro, een daling van ongeveer 6% ten opzichte van 2023. Deze daling werd veroorzaakt door een dalende productie en dalende verkoopprijzen. De sector, inclusief de rubber en kunststofindustrie, blijft met ruim 2% een grote bijdrage leveren aan het Nederlandse bruto binnenlands product.
De chemie speelt een sleutelrol. Doordat chemiebedrijven stoffen en materialen voor vele industrieën produceren, werken innovatie en verduurzaming in de chemie door in grote delen van de Nederlandse economie. De chemische industrie werkt aan de transitie naar een CO2 arme industrie. Dit vraagt dat de industrie samen met de overheid en wetenschap met focus en vaart inzet op de klimaattransitie, waarin innovatie centraal staat (bron: VNCI).
De chemie in Nederland is qua omzet de vierde van Europa en de tiende wereldwijd. Er zijn 415 bedrijven werkzaam in de chemische industrie in Nederland. Deze voor de Nederlandse economie essentiële basisindustrie is met 48.000 werknemers en 64 miljard euro omzet in 2024 goed voor 17% van de totale goederenexport.
80% van de in Nederland vervaardigde chemische producten wordt geëxporteerd. Hiervan gaat 80% naar landen binnen Europa. De export is in 2023 met 9% gedaald tot een bedrag van ruim 104 miljard euro. In dat jaar daalde de export naar de meeste landen. Vooral naar België nam de export af, met 18%.
De export van chemische producten bedraagt ongeveer 17% van de totale goederenexport en 10% van de in Nederland geproduceerde geëxporteerde goederen. De import daalde in 2023 met 8% naar 76 miljard euro. De chemische industrie leverde in 2023 een positieve bijdrage aan de handelsbalans van bijna 28 miljard euro, wat 21% van het goederentotaal is.
Innovatie is essentieel voor de Nederlandse chemische industrie. Dit blijkt onder meer uit de investeringen die de sector doet in onderzoek en ontwikkeling.
Bron: VNCI
Groei trekt verder aan in 2026, maar blijft gematigd
De groothandel zet de opgaande lijn van 2025 in 2026 door. We verwachten in 2026 met 1,5% een iets hogere volumegroei dan in 2025 (1,0%). Het vertrouwen van consumenten en producenten stond in de eerste helft van 2025 fors onder druk door de sterk toegenomen onzekerheid rond de tarieven van Trump. In de tweede helft van 2025 nam de onzekerheid af door de voorlopige Amerikaanse handelsdeal met onder meer de EU en China en klaarde het gemoed van consumenten en producenten op. Hoewel zij nog altijd niet heel positief gestemd zijn, plukt de groothandel dit jaar de vruchten van die verbetering.
Door de onenigheid over Groenland staan de handelsafspraken weer op losse schroeven, maar als het Davoscompromis standhoudt, kan hernieuwde handelsonrust beperkt blijven. De momenteel geldende hogere invoerheffingen drukken weliswaar de vraag vanuit de VS, maar de Europese en binnenlandse afzetmarkten laten juist verbetering zien. Daarbij was de goederenexport naar de VS in 2025 goed voor 5,7% van de totale uitvoerwaarde, tegenover 6,3% in 2024, en dus relatief beperkt in omvang.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/1d14f66b-2cba-48af-8b16-c52129fbd332/Vooruitzicht-Groothandel-jan-2026-fig-8-omzetvolume-deelsectoren","original":"https://assets.ing.com/m/18d6e5009af40104/original/Vooruitzicht-Groothandel-jan-2026-fig-8-omzetvolume-deelsectoren.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"2026 beter jaar voor groothandel in grondstoffen en halffabricaten
De groothandel in grondstoffen en halffabricaten, zoals olie, chemicaliën en metaalproducten, ook wel de overige gespecialiseerde groothandel genoemd, heeft in 2025 het groeipad hervonden. Het derde kwartaal bracht een lichte groei van 1% voor groothandelaren in grondstoffen en halffabricaten. Voor deze branches geldt dat de terughoudendheid van afnemers geleidelijk minder zal worden, nu de economische omgeving minder turbulent is, de eindvraag toeneemt en voorraden vervolgens weer worden opgebouwd. Daardoor ziet 2026 er ook voor hen positiever uit.
Lees hier het volledige vooruitzicht voor de groothandel.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Uitstoot grote vervuilers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Recent publiceerde de Nederlandse Emissieautoriteit haar jaarlijkse rapportage over de hoeveelheid broeikasgassen die de 345 ondernemingen uitstoten die in Nederland onder het Europese emissiehandelssysteem vallen. Dat zijn feitelijk de grootste uitstoters. Hun gezamenlijke uitstoot is vorig jaar fors gedaald, met 13,2% ten opzichte van 2022. Het is echter vooral de energiesector die het leeuwendeel van de reductie voor zijn rekening nam. In de industrie is daarentegen vooral minder geproduceerd en niet per se verduurzaamd. Daar is nog meer innovatie nodig om de CO2 uitstoot blijvend te verminderen.
Gemiddeld is de uitstoot van de industrie het afgelopen jaar met 3% gedaald, onder het landelijk gemiddelde. Sinds 1990 is te zien dat de industrie het beter doet dan andere sectoren. De uitstoot is daar sinds die tijd met 45% gedaald, tegenover 33% voor alle sectoren samen. Er was het afgelopen jaar dus nauwelijks progressie, terwijl juist de industriebedrijven die onder het Europese emissiehandelssysteem vallen in 2040 emissievrij moeten zijn. Dan zijn er namelijk geen uitstootrechten meer beschikbaar, omdat het Europese emissiehandelssysteem zo is ingericht dat alle beschikbare uitstootrechten geleidelijk worden ingetrokken.
Industriële bedrijven geven aan bij hun verdere vergroening momenteel vast te lopen op onder andere de verstopping van het stroomnet. Er is onvoldoende ruimte voor nieuwe aansluitingen die bedrijven nodig hebben om hun productieprocessen te elektrificeren.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/51713f1e-e706-4c16-8dda-1a9c71a77473/Grafiek-Uitstoot-van-grote-vervuilers-die-onder-EU-emissiesysteem-vallen","altTextNL":"Grafiek Uitstoot van grote vervuilers die onder EU emissiesysteem vallen","original":"https://assets.ing.com/m/793513e1b73bcd51/original/Grafiek-Uitstoot-van-grote-vervuilers-die-onder-EU-emissiesysteem-vallen.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de sector Chemische groothandel"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De CO2-uitstoot en de energietransitie krijgen steeds meer aandacht. Duurzaamheid, circulaire en biobased economie worden belangrijker voor de gehele keten. Door de dreigende schaarste aan grondstoffen is de sector op zoek naar alternatieve grondstoffen en de mogelijkheden hiervan. Daarbij heeft de sector te maken met een voortdurende ontwikkeling van wet- en regelgeving over veiligheid en milieu.
"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/duurzaamheidstrends-trade-en-retail","text":"Overige duurzaamheidstrends in de Groothandel"}]},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""},"alignedImage":{"position":"top","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a9c0d06d-9bab-4f6c-98f6-530ade126b6f/SWOT-chemische-groothandel-sep25","altTextNL":"SWOT chemische groothandel sep25","original":"https://assets.ing.com/m/216453326a7d6f7e/original/SWOT-chemische-groothandel-sep25.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Bronvermelding","richBody":{"value":"ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
Deze publicatie is opgesteld door de ‘ING Sector Banking’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Dirk Mulder","intro":"Sector Banker Trade & Retail","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0da8293d-d417-49a8-b633-8dedc538decd/Dirk-Mulder","type":"image","width":669,"original":"https://assets.ing.com/m/2872ed6990038e33/original/Dirk-Mulder.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/dirk-mulder"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}