Over de eerste helft van 2026 steeg de omzet van supermarkten met 2,7% volgens cijfers van het CBS. De omzetgroei is vooralsnog iets lager dan dat we aan het begin van dit jaar verwachtten, vooral omdat de prijzen in supermarkten wat minder sterk zijn gestegen dan in onze initiële raming. Tot en met juni namen de omzetvolumes volgens het CBS met ruim 1% toe. Betaaltransactiedata van ING bevestigen dat beeld en wijzen ook op volumegroei in juli. Dat is een positieve ontwikkeling voor de branche, zeker gezien alles wat er in de wereld om ons heen gebeurt inclusief de oorlog in het Midden-Oosten. Terwijl het sentiment onder consumenten negatief blijft, stelt een gematigde verbetering van de koopkracht hen wel in staat om de uitgaven wat op te schroeven.
Voor geheel 2026 ramen we de omzetgroei voor de supermarktbranche op 3%. Qua omzetgroei verwachten wij voor 2027 een redelijk vergelijkbaar beeld. Wel voorzien we voor de eerste maanden van 2027 dat prijzen sterker zullen oplopen omdat boeren en fabrikanten hogere kosten voor energie en grondstoffen stap voor stap doorgeven naar de retail.
Voor consumenten was inflatie, en dan met name stijgende prijzen van dagelijkse boodschappen, een van de voornaamste zorgen aan het begin van het jaar. Dat is ook niet gek gezien de grote inflatiegolf in 2022/2023 en een bovengemiddelde toename van de prijzen in 2025. Het goede nieuws is dat die zorg voor 2026 wat betreft voeding (vooralsnog) niet terecht is. Het gemiddelde prijspeil van voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken lag in juni en juli zelfs een fractie lager dan een jaar eerder mede dankzij lagere prijzen voor zuivelproducten en aardappels. Ook liep de sterke toename van prijzen van rundvlees, koffie en chocolade ten einde.
Het slechte nieuws is dat we verwachten dat dit een tijdelijk fenomeen is. Diverse kosten waaronder inkoop, personeel en energie stijgen. Zo veren de wereldmarktprijzen van diverse belangrijke voedselgrondstoffen waaronder granen, oliën en suiker weer op door oorlogen, ongunstig weer en de grotere vraag naar biobrandstoffen. Dit werkt geleidelijk door op de prijzen in het schap. Verder heeft de hitte en extreme droogte in Europa deze zomer ook gevolgen voor het aanbod en de prijzen van producten zoals verse groente en fruit in de komende maanden.
Oplopende kosten en een sterke concurrentie op prijs maken dat supermarkten moeite hebben om alle gestegen kosten door te berekenen. Dat zet het rendement in de sector als geheel onder druk, in het bijzonder van kleinere supermarktvestigingen. Hogere loonkosten zijn hierin een belangrijke factor. Cao-lonen van supermarktmedewerkers stegen van begin 2025 tot begin 2026 met 6%. Ook het minimumloon en het minimumjeugdloon zijn relatief hard gestegen in de afgelopen jaren. Voor 2026 voorzien we een afzwakking van de algemene loonstijging in sectoren. Of dat voor supermarkten ook zo uitpakt is nog onduidelijk. De gesprekken voor de nieuwe supermarkt cao’s lopen al geruime tijd, maar er ligt nog geen eindvoorstel. Binnen de sector werken veel jongeren, en dat maakt dat ook het besluit om per 1 januari 2027 het minimumjeugdloon te verhogen relevant voor de branche.
"},"title":"Druk op rendement door sterke stijging van kosten"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/ac54df0f-5a29-46b4-9a4f-bee8017a5136/Marktaandelen-september-2026-v2.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ac54df0f-5a29-46b4-9a4f-bee8017a5136/Marktaandelen-september-2026-v2"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Op basis van ING-transactiedata zien we tot en met juli hogere omzetten, lichte volumegroei en een vollere winkelkar (of mand) per bezoek. Niet iedere supermarktketen wint echter in dezelfde mate. De afgelopen jaren hebben veel fullservice supermarkten terrein verloren aan discounters en die trend is volgens onze data nog niet gekeerd. Discounters blijven ook in 2026 wat marktaandeel winnen ten opzichte van vorig jaar. Marktonderzoeksbureaus noemen daarbij expliciet het succes van discounters als Aldi en Nettorama. Aan de andere zijde van het spectrum doet ook online supermarkt Picnic het relatief goed.
Regionaal zijn er ook verschillen. Bijvoorbeeld tussen de Randstad en de grensstreek. Supermarkten in de grensstreek ondervinden daarbij meer nadeel van de demografische ontwikkelingen (vergrijzing) en klanten die door hogere accijnzen, verbod op tabaksverkoop en hoge benzineprijzen vaker over de grens winkelen.
Een belangrijk deel van de consumenten blijft zich sterk prijsbewust gedragen als ze voor het schap staan en dat speelt discounters in de kaart. Prijsstijgingen voor dagelijkse boodschappen zijn veel zichtbaarder dan die van veel andere uitgaven (zoals verzekeringen) en hebben ook veel (social) media-aandacht getrokken. Dat prijzen nu tijdelijk een pas op de plaats maken, is een stuk minder nieuwswaardig. Daarnaast ontwikkelen discounters zich ook verder, zoals door het aanbieden van premium producten en klanten-apps, waardoor ze aantrekkelijker worden voor een bredere doelgroep.
In de eerste helft van 2026 stagneerde de omzetgroei van speciaalzaken. Prijzen stegen met gemiddeld 2%, daartegenover stond dat omzetvolumes daalden met 2%. De daling van volumes was met name sterk in de eerste maanden van het jaar. Voor de tweede helft van 2026 voorzien we een bestendiging van dit beeld. De omzetgroei voor geheel 2026 komt rond de 0% uit en volumes blijven onder druk staan. Naar verwachting zullen prijzen nog wat harder stijgen aangezien winkels hogere kosten van arbeid (verhoging minimumloon per 1 juli), energie en grondstoffen waar mogelijk zullen doorberekenen aan de consument. Uiteraard zijn er ook winkeliers die zich dankzij hun assortiment, locatie en/of service aan de dalende volume trend weten te onttrekken.
De noodzaak om prijzen te verhogen zal naar verwachting vooral begin 2027 nog sterk zijn. Verder verwachten we voor 2027 dat druk op volumes aanhoudt vanwege concurrentie met supermarkten en een structurele daling van het aantal fysieke speciaalzaken. Er zijn ruim 13.000 voedingsspeciaalzaken in Nederland, jaarlijks daalt dat aantal met 200 tot 300. Vooral het aantal ‘traditionele’ speciaalzaken zoals bakkers, slagers en groentemannen loopt terug, onder meer door de vergrijzing en sterke concurrentie vanuit supermarkten. Tot voor kort steeg het aantal winkels met een gemengd assortiment en het aantal kaaswinkels nog wel, maar ook die groei lijkt te stokken. Wel is er nog groei in het aantal tabakswinkels en het aantal webwinkels in voedingsmiddelen
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"ada77b1e-7223-4bb8-9e28-c26af5bd3dd2","localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Thijs Geijer","image":{"altTextNL":"Thijs Geijer","extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/46f05aacad5c6e2f/original/Thijs-Geijer-500x500px.png","publishedAt":"2023-10-02T09:15:51Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/aaf49572-51c6-4581-ada4-2258c7e3e559/Thijs-Geijer-500x500px","type":"image","updatedAt":"2023-10-02T09:16:02Z","width":251},"jobTitle":"Econoom Food & Agri"},"backLink":{"textLink":{"text":"Trade & Retail","url":"/zakelijk/sector/trade-retail"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Supermarktomzet groeit in 2026, mede door terugkeer van volumegroei"},"date":"2026-09-01","readingTime":5},"publishDate":"2026-09-01T07:00:00.046+02:00"}}