{"type":"document","data":{"id":"7c15ad89-efc3-4eaa-a82d-ca47f3d83577","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-03-31T15:41:13.261+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"De wet- en regelgeving vragen om verduurzaming, maar er zijn ook andere redenen om nu aan de slag te gaan met het duurzaam maken van gebouwen."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Verduurzaming van vastgoed","body":"Met de verplichtingen die de Europese Unie stelt om de klimaatdoelen te behalen, is het zeker dat vastgoed in de nabije toekomst moet gaan voldoen aan energielabels en richtlijnen om uiteindelijk klimaatneutraal te worden. De wet- en regelgeving vraagt om verduurzaming, maar er zijn ook andere redenen om nu aan de slag te gaan met het duurzaam maken van gebouwen."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/services","text":"Services"}},"date":"2025-04-22","readingTime":3},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Verduurzaming van kantoorgebouwen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span>Vanaf 1 januari 2023 geldt voor kantoren de <a href=\"https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/04/30/actualisatie-handhavingslasten-energielabel-c-verplichting-kantoren#:~:text=Actualisatie%20handhavingslasten%20energielabel%20C%2Dverplichting%20kantoren,-Rapport%20%7C%2030%2D04&amp;text=Per%201%20januari%202023%20moet,zijn%20van%20een%20andere%20gebruiksfunctie.\">energielabel C-verplichting</a>. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft de stand van zaken in beeld gebracht. Het goede nieuws is dat inmiddels 78 procent van het aantal kantoorgebouwen dat aan deze verplichting moet voldoen ook daadwerkelijk is geregistreerd met een C-label of beter. Het slechte nieuws is dat de resterende 22 procent niet voldoet aan de verplichting. Technisch zijn er voldoende mogelijkheden om te verduurzamen, maar kantoorgebouwen en kantoorgebruikers zijn vaak verschillende partijen. Dat zien we ook vaak in de Services sector. Het zogenaamde split incentive fenomeen houdt de eigenaar/investeerder tegen om te verduurzamen omdat de opbrengst van de investering bij de huurder terecht komt. Toch is het belangrijk dat verhuurder en huurder hier samen uitkomen.</span></span></span></p>"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/financieren/vastgoed/panden-met-d-g-label","text":"ING Real Estate Finance helpt je graag bij het verduurzamen van commercieel vastgoed. "}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Lagere energiekosten"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span>Verduurzaming heeft een prijskaartje en ondernemers moeten de eventuele hogere kosten wel kunnen compenseren. Het compenseren kan bijvoorbeeld door lagere energiekosten. Een benchmark op gas en energie helpt hierbij. Met een benchmark krijgt een dienstverlener inzicht in de energiegegevens van het gebouw en in de manier waarop hij de CO2-uitstoot kan terugdringen. Een gebouw kan worden verduurzaamd door het gebruik van duurzame materialen, LED-verlichting die automatisch dimt, warmtekoudeopslag (WKO), isolatie van glas, vloeren en muren en recycling van water. Ook zonnepanelen die genoeg energie opwekken om het gebouw te laten draaien op duurzame energie zijn goede voorbeelden. Een prettige werkomgeving en aangenaam binnenklimaat mogen uiteraard niet ontbreken. Dit draagt bij aan de gezondheid en productiviteit van werknemers.</span></span></span></p>"}},{"componentType":"paragraph","title":"Voorbeeld van een duurzaam kantoorgebouw: ING Cedar","richBody":{"value":"<p><span><span><span>Begin 2020 heeft ING haar <a href=\"https://www.ing.com/Newsroom/News/INGs-new-office-receives-highest-sustainability-rating.htm\">nieuwe hoofdkantoor</a> in gebruik genomen. Het gebouw (Amsterdam Zuid Oost, ca. 39.000 m2) heeft de certificering <a href=\"https://www.breeam.nl/keurmerken/nieuwbouw-en-renovatie\">BREEAM</a> Outstanding (score van bijna 94%) gekregen. De hoogste gradatie. Circulair beton, een innovatief koelsysteem, ruim 2.000 zonnepanelen en veel meer hebben hieraan </span></span></span>bijgedragen<span><span><span>. Het gebouw is bijna energieneutraal. Ook andere gebouwen die ING gebruikt zullen worden verduurzaamd. Het <a href=\"https://www.ing.com/Newsroom/News/ING-sets-new-targets-for-Environmental-Programme.htm\">ING environmental programme</a> heeft als doel om CO2 uitstoot van gebouwen en datacentra te reduceren met 90% voor eind 2030 ten opzichte van 2014.</span></span></span></p>"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/financieren/vastgoed/advies-over-verduurzamen-van-jouw-vastgoed","text":"Advies over het verduurzamen van je vastgoed?"}]},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"/zakelijk/sector/services/duurzaamheidstrends-services","text":"Meer duurzaamheidstrends in Services"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer over"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/services","text":"Services"},{"url":"/zakelijk/sector/services/vooruitzichten-zakelijke-dienstverlening","text":"Actueel vooruitzicht Zakelijke Dienstverlening"},{"url":"/zakelijk/sector/services/vooruitzichten-flexbranche","text":"Actueel vooruitzicht Flexbranche"},{"url":"/zakelijk/sector/services/vooruitzichten-accountantskantoren","text":"Actueel vooruitzicht Accountancy"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Sjuk Akkerman","intro":"Sector Banker Services & Leisure","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7ff35e80-df0f-4330-9a1b-b5335ddbbe70/Sjuk-Akkerman","type":"image","width":350,"original":"https://assets.ing.com/m/675d24d8fee3d4fb/original/Sjuk-Akkerman.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/services/sjuk-akkerman"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op <a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\">ing.com/climate</a>.</p>"}}]}}}