Nederland in kopgroep met AI-gebruik door bedrijven
De wereldwijde opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) is onmiskenbaar. Volgens cijfers van de Europese Commissie maakten vorig jaar in Nederland 13% van de bedrijven, met minimaal tien werknemers, gebruik van ten minste één AI-technologie. Dit is hoger dan het EU-gemiddelde van 8% van de bedrijven. De EU heeft zich ten doel gesteld dat in 2030 ten minste 75% van de bedrijven gebruik maakt van minimaal één AI-technologie. In dit artikel onderzoeken we de impact van generatieve AI (GenAI) op het verdienmodel van flexbedrijven, bestaande uit uitzenders, arbeidsbemiddelaars en detacheerders.
AI nog geen strategische prioriteit in de flexbranche
GenAI onderscheidt zich van AI doordat het zelf nieuwe resultaten en content kan creëren op basis van bestaande data. GenAI-modellen worden niet met de hand geprogrammeerd, maar getraind met behulp van historische data. Uit eerder onderzoek blijkt dat er vooral een groot potentieel voor GenAI is bij bedrijven die al grotendeels zijn gedigitaliseerd. Binnen de zakelijke dienstverlening betreft dit vooral gespecialiseerde dienstverleners als advocaten, accountants en consultants. Maar ook in de flexbranche kan een aanzienlijk deel van de werkzaamheden op termijn door AI-technologie worden uitgevoerd. Echter, ondanks een structureel krappe arbeidsmarkt is AI nog geen strategische prioriteit voor de meeste recruiters in de flexbranche wereldwijd. Eerst moeten nog de nodige stappen worden gemaakt op het gebied van digitalisering.
AI-technologie neemt deel werkzaamheden over
Tot de kernactiviteiten van flexbedrijven behoren arbeidsbemiddeling, werving & selectie, het administratief ontzorgen van bedrijven (zoals de uren- en loonadministratie) en het geven van HR-advies aan bedrijven en werknemers. In de afgelopen jaren is er op administratief gebied al veel geautomatiseerd door flexbedrijven. Met name op het gebied van administratieve processen en HR-diensten, zoals bemiddeling en werving & selectie, kan GenAI dan ook al veel werk overnemen van intercedenten.
GenAI kan sneller en kwalitatief beter matchen
In de flexbranche wordt GenAI inmiddels ingezet voor het schrijven van vacatureteksten en functieprofielen en voor het matchen van kandidaten met vacatures of opdrachten. Aan de hand van een CV of een functieprofiel kan GenAI passende vacatures, opdrachten of geschikte kandidaten vinden. Dat kan de AI-technologie veel sneller dan een recruiter of intercedent omdat het in korte tijd grote hoeveelheden data kan analyseren. Hierdoor zijn de matches veelal ook kwalitatief beter dan die van een intercedent.
"Ik denk dat het gebruik van GenAI uiteindelijk niet alleen tot snellere, maar ook tot meer matches leidt. GenAI geeft suggesties die anders niet op jouw netvlies waren gekomen, simpelweg omdat je als intercedent niet over alle informatie beschikt. Neem bijvoorbeeld een kandidaat die zich bij een andere vestiging heeft aangemeld."
WerkTalent, Marjolein van de Veerdonk
"Techbedrijven als Amazon, TikTok en Netflix geven tegenwoordig gepersonaliseerde aanbevelingen op basis van je koop- en/of kijkgedrag. Dat heeft even geduurd, omdat ze niet het risico wilden lopen dat je steeds meer van hetzelfde krijgt voorgeschoteld. Dat geldt ook voor werkzoekenden. Het is belangrijk om breder te kijken naar functies dan wat een kandidaat aangeeft, zodat hij/zij niet steeds voor dezelfde functies wordt voorgesteld."
Flexparency, Frank van Dijk
Menselijke maat blijft vooralsnog nodig
Hoewel GenAI sneller en beter kan matchen, wordt de uiteindelijke match veelal nog door een intercedent gedaan. Dit komt omdat de huidige GenAI-modellen dit nog niet altijd foutloos kunnen. Het gebeurt nog te vaak dat wanneer een matching wordt herhaald, er verschillende resultaten uitkomen. Ook ontbreekt het de technologie aan emotie, zodat het bijvoorbeeld geen goede inschatting kan maken of een sollicitant in een team past of bij de cultuur van een bedrijf. Hierin zijn mensen nog altijd beter. Echter, naarmate de technologie zich verder ontwikkelt, zal de matching door GenAI ook op dit vlak steeds beter kunnen worden.
Verrijken van de database
Met behulp van GenAI wordt de database steeds rijker en beter gevuld met data. Als er een CV binnenkomt kan GenAI, bijvoorbeeld via whatsapp of een chatbot, ontbrekende basisgegevens aanvullen, zoals ‘heb je een rijbewijs?’, ‘wat is je maximale reistijd per dag?’, ‘per wanneer ben je beschikbaar?’ etc. Dit kan bijna 24/7, zorgt voor een goed gevulde database en levert de intercedent veel tijdswinst op.
"We hebben momenteel een pilot in India lopen waar veel vraag is naar standaard uitzendwerk en waar veel mensen nog laaggeletterd zijn. We krijgen daar ongeveer 10.000 sollicitaties per week, wat te veel is om alleen door recruiters af te handelen. We hebben nu een AI-tool ontwikkeld die de pre-screening doet en ontbrekende gegevens, via whatsapp of telefonisch, aanvult. Hierdoor krijgen laaggeletterde mensen die problemen hebben met schrijven, ook kansen en gaan we toe naar een meer inclusieve arbeidsmarkt."
Randstad, Shezan Kazi
Meer datagedreven werken
GenAI zorgt er overigens niet alleen voor dat er slimmer en efficiënter kan worden gewerkt, het biedt ook mogelijkheden voor verdere groei. Naarmate er meer en kwalitatief betere data beschikbaar komt zal er meer datagedreven worden gewerkt. Een volgende stap in het gebruik van GenAI is dat het marktontwikkelingen kan voorspellen op basis van data-analyse. Zoals ‘Wat waren afgelopen maand de meest succesvolle plaatsingen?’, ‘Welke vaardigheden heeft een bedrijf nodig?’, ‘Wat is de personeelsbehoefte van een bedrijf komende maand? Deze informatie biedt flexbedrijven nieuwe strategische inzichten voor verdere groei. Zo kunnen ze bedrijven proactief benaderen voor de invulling tijdens piekperioden en kandidaten aantrekken of opleiden voor bepaalde vaardigheden waar veel vraag naar is.
"Voor ons is het interessant om te kijken hoe andere sectoren GenAI inzetten. Logistieke dienstverleners zijn bijvoorbeeld erg goed in het voorspellen van de vraag naar pakketdiensten. Aan de hand daarvan is het voor ons interessant om te voorspellen wat hun behoefte aan uitzendkrachten is in een bepaalde piekperiode."
Randstad, Shezan Kazi
1. Hogere toegevoegde waarde
Het gebruik van GenAI leidt in eerste instantie vooral tot tijdsbesparingen in de flexbranche. Eenvoudige administratieve taken, zoals het schrijven van vacatureteksten en het aanvullen van ontbrekende gegevens, kunnen door GenAI worden gedaan. Dit maakt het werk aantrekkelijker voor recruiters omdat ze hierdoor meer ruimte krijgen voor werkzaamheden met een hogere toegevoegde waarde. Zo komt er vanuit bedrijven meer vraag naar HR-gerelateerde diensten. Ook wordt loopbaanbegeleiding, het opleiden en omscholen van kandidaten en andere werknemers steeds belangrijker doordat werkzaamheden in veel sectoren door onder meer AI veranderen of worden overgenomen. Hiervoor kunnen flexbedrijven hogere tarieven vragen, wat uiteindelijk leidt tot betere winstmarges. Door de sterke concurrentie staan deze al langere tijd onder druk, vooral bij arbeidsbemiddelaars.
2. Verbeterde arbeidsproductiviteit
Op termijn leidt de inzet van GenAI tot efficiëntere werkprocessen en een hogere arbeidsproductiviteit. Ondanks automatisering van de administratieve handelingen in de afgelopen jaren, blijft een deel van de werkzaamheden in de flexbranche, zoals het matchen, nog altijd arbeidsintensief. In de afgelopen twintig jaar is de arbeidsproductiviteit in de flexbranche dan ook – tegen de algemene trend in – gedaald. Dit betekent dat er tegenwoordig minder wordt geproduceerd met hetzelfde aantal mensen dan twintig jaar geleden. Terwijl de arbeidsproductiviteit in de hele zakelijke dienstverlening juist is toegenomen. Andere sectoren in de zakelijke dienstverlening, zoals accountants en consultants, zijn doorgaans al verder op het gebied van digitalisering. Door meer te investeren in nieuwe technologieën als AI en data-analyse kan ook in de flexbranche efficiënter worden gewerkt en dus de arbeidsproductiviteit omhoog.
"‘Ik denk dat jonge bedrijven GenAI makkelijker kunnen implementeren dan een inmiddels gevestigd bedrijf zoals YoungCapital. Wij zijn druk doende om alle systemen te vervangen en een nieuwe way of working met AI te implementeren en onze medewerkers de voordelen van AI te laten ervaren. Dat gaat helaas niet zo snel als een jonge onderneming die direct vanaf de start met AI werkt."
YoungCapital, Bram Bosveld
3. Meer omzet door snellere en kwalitatief betere matches
Doordat GenAI sneller en kwalitatief beter kan matchen leidt dit uiteindelijk tot meer omzet. Immers, de gemiddelde time-to-hire gaat omlaag, waardoor er meer matches, en dus meer omzet, kunnen worden gemaakt. Daarnaast kan GenAI ook worden ingezet voor het beter opsporen van onbenut arbeidspotentieel. Dit kan bijvoorbeeld door heractivatie van slapende kandidaten in de database. GenAI kan deze kandidaten benaderen met de vraag of ze beschikbaar zijn voor arbeid. Ook kan de AI-technologie in een aantrekkende economie, waardoor de vraag naar flexwerkers toeneemt, snel meer kandidaten plaatsen, wat weer leidt tot meer omzet. Een belangrijke voorwaarde hierbij is wel dat de bedrijfsprocessen worden aangepast om het extra werk dat GenAI oplevert ook uit te kunnen voeren.
"De kans op slechte matches neemt af, niet alleen doordat GenAI veel zaken beter en sneller kan, maar ook doordat intercedenten daardoor meer tijd hebben om te kijken of een kandidaat en een bedrijf echt bij elkaar passen. Daar was in het verleden vaak veel minder tijd voor. Een gevolg zal zijn dat de goede recruiters boven komen drijven en voor de matige steeds minder plek is."
Dzjeng, Wim Davidse
1. Kwaliteit van de data
De grootste uitdaging bij het gebruik van GenAI-technologie is de betrouwbaarheid van de data. Om met GenAI tot goede resultaten te komen moet de kwaliteit van de data goed zijn. Als het systeem niet goed wordt gevoed, dan werkt het ook minder goed voor je. Bovendien geldt dat hoe meer data er beschikbaar is, hoe beter GenAI werkt. Flexbedrijven die al ver zijn op het gebied van digitalisering hebben hierdoor een voorsprong en kunnen hun productiviteit sneller verbeteren.
2. Risico op discriminatie en hallucinaties
Doordat GenAI gebruik maakt van historische data is het risico op discriminatie en vooroordelen groot. Zo zal een verpleegster of lerares volgens GenAI veelal een vrouw moeten zijn, simpelweg omdat deze beroepen in het verleden vaker door vrouwen dan door mannen werden uitgeoefend. In geval van een hallucinatie levert GenAI valse of misleidende informatie die vervolgens overtuigend als waarheid wordt gepresenteerd. Om discriminatie en/of hallucinatie te voorkomen is het dan ook noodzakelijk om regelmatig de uitkomsten te controleren en zo nodig bij te sturen. Het is belangrijk om hier actief prioriteit van te maken in je systeem. Naarmate de AI-technologie beter wordt, zal controle en bijsturen waarschijnlijk minder nodig zijn dan nu nog het geval is.
"We hebben iemand die de stappen van AI controleert. Daar is hij nu 1,5 tot 2 uur per dag mee bezig, waar hij daar in het begin 8 uur per dag voor nodig had. Die 2 uur willen we uiteindelijk terugbrengen naar een half uur per dag."
Flexparency, Frank van Dijk
3. Privacy en ethiek
Een derde risico in het gebruik van GenAI betreft het lekken van vertrouwelijke en/of privacygevoelige informatie. Dit geldt zeker voor sectoren waar veel persoonlijke data beschikbaar is, zoals in de flexbranche. Zo kan GenAI toegang krijgen tot gevoelige informatie die valt onder de privacy-wetgeving ‘Algemene Verordening Gegevensbescherming' (AVG). Het is daarom belangrijk dat bedrijven duidelijke richtlijnen hanteren die voldoen aan de wetgeving, gevoelige data goed beschermen en transparant zijn over hoe zij werken met GenAI-technologie. Overigens is per 1 augustus j.l. de Europese AI-verordening in werking getreden om de consument te beschermen. Deze bevat regels voor een veilig, betrouwbaar en doelmatig gebruik van AI door overheden en bedrijven in de Europese Unie.
"Door de menselijke maat er in te houden proberen we ervoor te zorgen dat de AI-systemen ethisch en transparant werken. Uiteindelijk wordt de match bij ons nog altijd door een persoon gedaan, dus daarmee ondervangen we het risico dat je volledig vertrouwt op een keuze die door AI is gemaakt. Ik verwacht wel dat naarmate AI beter wordt, de bias ook minder zal worden. Maar voor nu moet je daar alert op blijven."
WerkTalent, Marjolein van de Veerdonk
GenAI neemt intermediaire rol van flexbedrijven grotendeels over….
De impact van GenAI op het verdienmodel van de flexbranche is op korte termijn (0 tot 2 jaar) nog relatief beperkt. De GenAI-technologie is nu vooral een handige en productieve assistent die het werk van recruiters leuker en interessanter maakt, maar ze nog niet volledig kan vervangen. Echter, naarmate de technologie zich verder ontwikkelt, worden de functionaliteiten van AI steeds breder en beter. Voor de langere termijn is de impact van GenAI ingrijpender voor de flexbranche. Hoewel het, gezien de snelle technologische ontwikkelingen, moeilijk is om ver vooruit te kijken, is de verwachting dat GenAI de intermediaire rol van veel traditionele uitzenders uiteindelijk grotendeels kan overnemen. Doordat werving en selectie en het plaatsen van kandidaten veel meer datagedreven wordt dan nu nog het geval is, wordt de menselijke maat op dit vlak minder belangrijk.
…. wat leidt tot tweedeling in de flexmarkt
In de toekomst zal er naar verwachting een tweedeling in de flexmarkt ontstaan met enerzijds flexbedrijven die volledig transformeren naar, al dan niet gespecialiseerde, platformen. Anderzijds zijn er flexbedrijven die zich specialiseren in dienstverlening met een hogere toegevoegde waarde en waar de menselijke maat nodig blijft om een wezenlijk verschil te kunnen maken. Voor de grotere spelers in de markt is een combinatie van beide mogelijk. Flexbedrijven die GenAI tijdig en succesvol gebruiken hebben een concurrentievoordeel omdat ze efficiënter en productiever werken en zijn daardoor ook toekomstbestendig.
Auteur
Katinka Jongkind
Met medewerking van
Sjuk Akkerman - ING Sector Banking
Mirjam Bani - ING Research
Diederik Stadig - ING Research
Met dank aan
Dzjeng – Wim Davidse
Flexparency – Frank van Dijk
Randstad – Shezan Kazi
WerkTalent – Marjolein van de Veerdonk
YoungCapital – Bram Bosveld
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Sjuk Akkerman","intro":"Sector Banker Services & Leisure","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7ff35e80-df0f-4330-9a1b-b5335ddbbe70/Sjuk-Akkerman","type":"image","width":350,"original":"https://assets.ing.com/m/675d24d8fee3d4fb/original/Sjuk-Akkerman.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/services/sjuk-akkerman"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Katinka Jongkind","intro":"Econoom Services, Retail & Leisure","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/bd9609da-832a-4b75-8098-50f8d9831d97/Katinka-Jongkind","type":"image","width":263,"original":"https://assets.ing.com/m/5f3dcf4b7e2d354/original/Katinka-Jongkind.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/katinka-jongkind"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Licht herstel voor de flexbranche in 2026","body":"7 januari - De marktomstandigheden voor de flexbranche blijven uitdagend. Doordat uitzendwerk duurder wordt staat het traditionele verdienmodel van veel flexbedrijven onder druk.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e0bd468c-a1f9-4171-9498-69732dba047b/Happy-smiling-businesswoman-in-headphones-sitting-at-office-desk-engaged-in-self-study-Attractive-female-enjoying-online-course-participating-in-self-improvement-webinar-and-making-notes","type":"image","width":799,"original":"https://assets.ing.com/m/4e0f28531c6956ab/original/Happy-smiling-businesswoman-in-headphones-sitting-at-office-desk-engaged-in-self-study-Attractive-female-enjoying-online-course-participating-in-self-improvement-webinar-and-making-notes.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/services/vooruitzichten-flexbranche"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Stabiele groei in vraag naar zakelijke diensten in 2026","body":"4 februari - De vraag naar zakelijke diensten groeit dit jaar naar verwachting met 2%. De groei blijft beperkt door aanhoudende onzekerheid in de markt. De structureel krappe arbeidsmarkt blijft een uitdaging voor de sector en zet bij veel zakelijke dienstverleners een rem op de groei.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/68e6f858-f6f0-4bda-80b0-a2ed0d51f82d/Co-workers-at-office","type":"image","width":4896,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/5d6b127ccd9dc224/original/Co-workers-at-office.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/services/vooruitzichten-zakelijke-dienstverlening"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over Services sector","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/501a77b9-e22b-4861-9bbd-b21b2fc916ad/Icon-Services","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/4ea38cccac60bfad/original/Icon-Services.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/services"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}