{"type":"document","data":{"complementaryZone":{"flexComponents":[{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"service","componentType":"serviceCard","intro":"Bekijk alle sectoren","link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors"},"title":"Meer sectornieuws lezen?"}],"componentType":"cards"}]},"contentType":"onecms:productPage","flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"description":"ING heeft voor u de trends en ontwikkelingen van de Public sector samengesteld.","robotInstruction":{"noFollow":false,"noIndex":false}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Woningcorporaties"},{"alignedImage":{"position":"right","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/1c989e1b9df48c5d/original/Focus-op-nieuwe-woningen-DEF_tcm162-195216.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/00a2b820-34bf-45a9-9cc2-ad84f370a912/Focus-op-nieuwe-woningen-DEF_tcm162-195216"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span>Opschalen van nieuwbouwwoningen</span></span></span></strong></p><p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span>Woningcorporaties leverden in 2025 ongeveer 21.500 nieuwe huurwoningen op. Dat zijn er zo’n 2.000 meer dan in 2024. Het is ook het hoogste aantal sinds het begin van de metingen in 2012. Corporaties namen daarmee 31 procent voor hun rekening van alle 69.200 opgeleverde nieuwbouwwoningen. De stijging is al een paar jaar duidelijk. Van ongeveer 14.000 woningen in 2022 ging het naar 21.500 in 2025. Tegelijkertijd nam de nieuwbouw door andere of onbekende eigenaren af. Daardoor dragen corporaties in een lastige markt een groter deel van de totale bouwproductie.</span></span></span></span></span></span></p>"},"textLinks":[{"text":"Wat is er nodig?","url":"/zakelijk/sector/public/opschalen-van-nieuwbouwwoningen"}]},{"alignedImage":{"position":"right","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/53bbf5b133f4db00/original/Duik-in-de-economie-huizenrij.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/4d1021fc-0f7e-4966-9573-a43392728ed2/Duik-in-de-economie-huizenrij"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span><span>Verduurzaming en renovatie van sociale huisvesting</span></span></span></span></strong></p><p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span>Woningcorporaties stappen steeds vaker af van losse verduurzamingsprojecten. Ze kiezen voor een meerjarige aanpak voor de hele voorraad, waarbij isolatie, ventilatie en vervanging van installaties samenkomen met gepland onderhoud en renovatie. De volgorde is meestal logisch en nuchter. Eerst gaat het energieverbruik voor verwarming omlaag. Daarna maak je woningen stap voor stap klaar voor een duurzame warmtebron. Als het past, voeg je lokale opwek toe, zoals zonnepanelen. </span></span></span></span></span></span></p>"},"textLinks":[{"text":"Hoe verder?","url":"/zakelijk/sector/public/verduurzaming-en-renovatie-van-sociale-huisvesting"}]},{"alignedImage":{"position":"right","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/2012a4c53894e3a3/original/Duurzaam-Def_tcm162-206051.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/b8ac2fa7-be17-4d51-9300-273d41231108/Duurzaam-Def_tcm162-206051"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span><span>Grenzen aan de financiële draagkracht</span></span></span></span></strong></p><p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span>De financiële ruimte van woningcorporaties wordt kleiner. Dat komt doordat de maatschappelijke opgaven harder groeien dan de kasstromen en de balans aankunnen. Investeringen moeten daarom strak passen binnen het gezamenlijke beoordelingskader van de Autoriteit woningcorporaties (Aw) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). In dat kader zijn twee kengetallen extra belangrijk: de rentedekkingsratio of ‘Interest Coverage Ratio’ (ICR) en de verhouding van de lening tot waarde van de woningvoorraad of ‘Loan to Value” (LTV). In de praktijk wordt de rentedekkingsratio vaak als eerste krap. Dat zie je vooral bij een hogere rente en het oplopen van de kosten voor onderhoud en investeringen. </span></span></span></span></span></span></p>"},"textLinks":[{"text":"Meer weten?","url":"/zakelijk/sector/public/grenzen-aan-de-financiele-draagkracht"}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Overheid, onderwijs en kinderopvang"},{"alignedImage":{"position":"right","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/0937f6ef-ea20-49ff-9d9e-f96b4f7efb89/Two-colleagues-celebrate-a-win.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0937f6ef-ea20-49ff-9d9e-f96b4f7efb89/Two-colleagues-celebrate-a-win"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span><span>Gemeenten: Mismatch tussen taken en middelen</span></span></span></span></strong></p><p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span>Gemeenten voelen al jaren dat hun taken sneller groeien dan de middelen die ze ervoor krijgen. Vooral in het sociaal domein lopen de verplichtingen op, terwijl de financiële ruimte en de voorspelbaarheid van rijksbijdragen achterblijven. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) typeert dit als een disbalans tussen taken, bevoegdheden, organisatie en bekostiging. Daardoor houd je als gemeente minder ruimte over om eigen keuzes te maken, en dat drukt op je slagkracht. </span></span></span></span></span></span></p>"},"textLinks":[{"text":"Financieel lastige tijden voor gemeenten","url":"/zakelijk/sector/public/gemeenten-mismatch-tussen-taken-en-middelen"}]},{"alignedImage":{"position":"right","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/3e3d54dd-25fa-4189-9856-9e62f6f37c45/young-woman-using-laptop-while-sitting-on-table.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/3e3d54dd-25fa-4189-9856-9e62f6f37c45/young-woman-using-laptop-while-sitting-on-table"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span><span>Onderwijs: De toekomst van het mbo onderwijs</span></span></span></span></strong></p><p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span>Het mbo kiest richting 2027 steeds duidelijker voor één koers. Opleidingen moeten studenten beter voorbereiden op werk en vervolgopleiding, met meer aandacht voor basisvaardigheden en gelijke kansen. Die lijn staat centraal in de Werkagenda mbo 2023 tot en met 2027. Instellingen vertalen die doelen naar kwaliteitsplannen, met extra nadruk op begeleiding, welzijn, goede stages en het tegengaan van stagediscriminatie. De sturing wordt daarmee minder vrijblijvend. Het gaat niet meer alleen om initiatieven, maar ook om aantoonbare resultaten.</span></span></span></span></span></span></p>"},"textLinks":[{"text":"Naar een betere voorbereiding","url":"/zakelijk/sector/public/onderwijs-de-toekomst-van-het-mbo-onderwijs"}]},{"alignedImage":{"position":"right","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/02805eee-c7a1-4a1a-b667-647a37c84d7e/Woman-mother-and-children-playing-outside.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/02805eee-c7a1-4a1a-b667-647a37c84d7e/Woman-mother-and-children-playing-outside"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span><span>Kinderopvang: Wordt kinderopvang DAEB?</span></span></span></span></strong></p><p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span>Het kabinet wil kinderopvang in het nieuwe financieringsstelsel aanmerken als een Dienst van Algemeen Economisch Belang, ook wel DAEB genoemd. Daarmee wordt kinderopvang expliciet neergezet als een maatschappelijke dienst die de overheid structureel en rechtstreeks kan financieren, zonder dat dit later alsnog wordt teruggedraaid als ongeoorloofde Europese staatssteun. In de plannen verandert de geldstroom. De vergoeding loopt niet langer via ouders, maar gaat rechtstreeks naar kinderopvangorganisaties en gastouderbureaus. Het doel is een eenvoudiger stelsel en meer zekerheid voor ouders. Het ingroeipad werkt toe naar invoering per 1 januari 2029. </span></span></span></span></span></span></p>"},"textLinks":[{"text":"Hoe zien de plannen eruit?","url":"/zakelijk/sector/public/kinderopvang-wordt-kinderopvang-daeb"}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Duurzaamheidstrends Public sector"},{"alignedImage":{"position":"right","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/44b62ad6d7d2849/original/Duurzame-toekomst.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d3ea7a0d-5304-42d4-9d58-a648445aabd5/Duurzame-toekomst"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De energietransitie is begonnen, op weg naar een duurzame economie. Zowel de overheid als het onderwijs en andere publieke sectoren werken hard om de verduurzamingsopgave uit te voeren. Duurzame initiatieven binnen de public sector lijken te versnellen, vooral in het onderwijs. Gemeenten en onderwijssectoren staan voor grote uitdagingen bij het verduurzamen van hun vastgoed. Om de klimaatdoelen te halen moet het tempo omhoog, maar financiële beperkingen vormen een sta in de weg. De verduurzamingsuitdagingen zijn het grootst voor gemeenten, basis- en voortgezet onderwijs vanwege achterstallig onderhoud in combinatie met onduidelijke, gedeelde huisvestingsverantwoordelijkheden. In het beroepsonderwijs en bij universiteiten zijn er minder belemmeringen, vanwege meer geconcentreerd en nieuwer vastgoed en doordat zij de kosten en opbrengsten van verduurzaming zelf dragen. Oplossingen liggen ook in het vrijspelen van meer middelen, een gestructureerde verduurzamingsaanpak en het benutten van schaalvoordelen.</p>"},"textLinks":[{"text":"Klik hier voor de Duurzaamheidstrends","url":"/zakelijk/sector/public/duurzaamheidstrends-public-sector"}]}]},"hasMacro":false,"id":"e9c0d67b-3eb5-4791-9cf7-2fed977b0a2d","localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"backLink":{"textLink":{"text":"Public","url":"/zakelijk/sector/public"}},"componentType":"productHeader","coreHeader":{"headerImage":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/468a9ec3f81e6171/original/Trends-en-ontwikkelingen-sector-banking.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/3152e1c8-1907-4e87-af5f-a67b2f0a08b7/Trends-en-ontwikkelingen-sector-banking","type":"image","width":1920},"title":"Trends en ontwikkelingen in de sector Public"},"cta":{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Nieuwsgierig geworden? Bekijk ook de sectorpagina Public","url":"/zakelijk/sector/public"}}},"publishDate":"2026-04-28T10:45:22.440+02:00"}}