Het kabinet wil kinderopvang in het nieuwe financieringsstelsel aanmerken als een Dienst van Algemeen Economisch Belang, ook wel DAEB genoemd. Daarmee wordt kinderopvang expliciet neergezet als een maatschappelijke dienst die de overheid structureel en rechtstreeks kan financieren, zonder dat dit later alsnog wordt teruggedraaid als ongeoorloofde Europese staatssteun. In de plannen verandert de geldstroom. De vergoeding loopt niet langer via ouders, maar gaat rechtstreeks naar kinderopvangorganisaties en gastouderbureaus. Het doel is een eenvoudiger stelsel en meer zekerheid voor ouders. Het ingroeipad werkt toe naar invoering per 1 januari 2029.
DAEB betekent ook dat er een ander financieel en juridisch kader gaat gelden. De overheid moet borgen dat publieke middelen echt aan kinderopvang worden besteed. Ook moet zij voorkomen dat er overcompensatie ontstaat. Dat houdt in dat de publieke vergoeding niet hoger mag zijn dan de netto kosten van de dienst, plus een redelijk rendement. Een groot deel van de uitwerking komt in lagere regelgeving en wordt volgens het kabinet samen met de sector vormgegeven.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/61c4be66-f242-4fe8-87cc-e47f664dbc56/Afbeelding-Tijdlijn-nieuw-financieringsstelsel-kinderopvang","altTextNL":"Afbeelding Tijdlijn nieuw financieringsstelsel kinderopvang","original":"https://assets.ing.com/asset/61c4be66-f242-4fe8-87cc-e47f664dbc56/Afbeelding-Tijdlijn-nieuw-financieringsstelsel-kinderopvang.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Veel details zijn dus nog in ontwikkeling. Brancheorganisatie Kinderopvang benadrukt dat een DAEB aanwijzing kan leiden tot vergaande regels en beperkingen. Daarbij wijst de organisatie op zorgen in de sector.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Waarom is deze trend belangrijk voor de sector?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Met DAEB wordt het nieuwe stelsel juridisch steviger. Dat maakt het voor de sector ook minder eenvoudig om later terug te draaien. Het kabinet wil hiermee vooral het risico beperken dat Europese instanties of een rechter achteraf oordelen dat sprake is van ongeoorloofde staatssteun. Als dat zou gebeuren, kan terugvordering grote schade veroorzaken. DAEB is bedoeld om dat risico zo klein mogelijk te maken.
Tegelijk verandert DAEB de prikkels in de sector. Het kabinet koppelt de aanwijzing aan het voorkomen dat publiek geld weglekt via te hoge winsten. Ook wil het kabinet investeringen in kwaliteit en capaciteit stimuleren. Dat betekent dat de bedrijfsvoering vaker langs een publieke meetlat wordt gelegd. Kosten, opbrengsten en rendement worden belangrijker, omdat ze meewegen bij toezicht op overcompensatie.
DAEB staat bovendien niet op zichzelf. Het kabinet verwacht dat de vraag naar opvang zal groeien. Het noemt ook risico’s voor de toegankelijkheid, bijvoorbeeld door personeelstekorten. Daarom wil het kabinet monitoren en waar nodig aanvullende maatregelen nemen. In die context kan DAEB invloed hebben op investeringen, omdat je beter moet kunnen onderbouwen welke kosten doelmatig zijn. De ruimte voor ondernemerschap kan veranderen, terwijl het kabinet juist zegt een zo breed mogelijke definitie te willen hanteren. Brancheorganisatie Kinderopvang waarschuwt dat de combinatie van DAEB en beperkingen kan leiden tot minder plekken en langere wachtlijsten. Dat maakt de discussie over uitvoerbaarheid extra scherp.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat betekent dit voor jouw organisatie?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Voor jouw kinderopvangorganisatie verschuift de kernvraag. Het gaat minder om wat ouders via toeslag vergoed krijgen. Het gaat juist meer om de vraag of jij kunt aantonen dat publieke middelen precies terechtkomen bij de kinderopvangdienst, met kosten en rendement in balans. Dat vraagt om tijdige voorbereiding op DAEB verantwoording. Je hebt een administratie nodig waarmee jaarlijks kunt onderbouwen hoe kosten, ouderbijdragen en de toegestane publieke vergoeding zich tot elkaar verhouden. Bied je ook activiteiten buiten de kinderopvangdienst, dan is het slim om die apart te administreren. Zo voorkom je dat niet DAEB activiteiten meetellen in de beoordeling van overcompensatie.
Strategisch wordt het belangrijk om investeringen en kwaliteitsverbeteringen goed vast te leggen als kosten die bij de dienst horen. Dit kan mee bepalen hoeveel opbrengsten mogelijk zijn, zonder dat het wordt gezien als overcompensatie. Het helpt ook om nu al scenario’s te maken voor wat straks als redelijke winst geldt. Het kabinet kondigt een onafhankelijk onderzoek aan dat de normering moet onderbouwen. De uitkomst kan invloed hebben op je financiële ruimte en op hoe je met reserves omgaat.
Het heeft ook een behoorlijk impact op bestuur en toezicht. In het nieuwe stelsel wordt de sector volgens het kabinet grotendeels met belastinggeld betaald. Daarom ligt toepassing van de Wet normering topinkomens op rechtspersonen in het vooruitzicht. Dat raakt beloningsbeleid en eisen aan transparantie.
"}},{"componentType":"linkList","componentStyle":"default","iconTitle":{"title":"Meer over"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/public","text":"Public"},{"url":"/zakelijk/sector/public/vooruitzicht-woningcorporaties","text":"Actueel vooruitzicht Woningcorporaties"},{"url":"/zakelijk/sector/public/outlook-public-sector-en-non-profit","text":"Actueel vooruitzicht Overheid, Onderwijs en Kinderopvang"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan Willem Spijkman","intro":"Sector Banker Public & Healthcare","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/72c18059-f71d-4a60-9bd5-3c5d6fe4ce88/Jan-Willem-Spijkman","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/d132bcf68ee35aac/original/Jan-Willem-Spijkman.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/public/jan-willem-spijkman"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}