Er zijn 55 opleidingsinstellingen voor het middelbaar beroepsonderwijs waar in totaal 475.500 studenten één van de 740 verschillende Mbo-opleidingen met een kwalificatie volgen. Het aantal FTE is in het schooljaar 2025-2026 gestegen, van 48.200 naar 48.800 FTE. Het Mbo-onderwijs kent een negental (sectorale) richtingen:
Mbo-onderwijs wordt op vier niveaus gegeven: entree, Mbo2, Mbo3 en Mbo4.
Het Mbo kent twee leerwegen:
Het Mbo wordt publiek bekostigd met een rijksbijdrage van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap. Voor het Mbo-onderwijs en volwasseneneducatie is op de rijksbegroting voor 2027 een bedrag van ruim 6,4 miljard euro begroot.
Het Mbo kent verschillende soorten instellingen. Per 1 augustus 2022 wordt er een onderscheid gemaakt tussen regionale opleidingscentra (ROC's) en Beroepscolleges. ROC's zijn instellingen met een breed opleidingsaanbod uit verschillende sectoren. De Beroepscolleges (voorheen agrarische opleidingscentra (AOC's) en vakcolleges) zijn instellingen die zich meer op één specifieke bedrijfstak of sector richten.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De huidige arbeidsmarktkrapte betreft volgens het UWV voor een groot deel geschoolde vaklieden met een middelbaar beroepsniveau. Digitalisering zet baankansen voor middelbaar opgeleiden deels onder druk. Aan de andere kant leidt technologische vooruitgang tot meer vraag naar goed opgeleide technische "praktijkmensen". Het Mbo leidt ongeveer 40% van de beroepsbevolking op.
Het Mbo is relatief conjunctuurongevoelig . Door demografische ontwikkelingen en de tendens om te kiezen voor het hoogst mogelijke onderwijsniveau zal het aantal studenten in het mbo de komende jaren blijven dalen. Opvallend is dat niveaus 3 en 4 vrijwel constant blijven. Vooral het contractonderwijs is conjunctuurgevoelig. Dit is maar een klein deel in het onderwijsaanbod.
De ontwikkelingen in het bedrijfsleven gaan enorm snel, onder invloed van digitalisering, multimedia en robotisering. De personeelsbehoefte wordt onvoorspelbaarder. Gevraagde competenties zijn sneller verouderd. Flexibiliteit en lerend vermogen zijn nodig om hierop in te kunnen spelen. Maar ook een adaptiever Mbo dat zijn onderwijs toekomstbestendig inricht en aansluit bij de actuele praktijk.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/a275e1bee8a3b9c6/original/Arbeidsvolume-onderwijs.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/9916c09f-ea54-4c11-a6b2-c7fd0db0a03b/Arbeidsvolume-onderwijs"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"In het onderwijs zorgen bezuinigingen er dit jaar nog voor dat groei uitblijft. Volgend jaar verwachten we beperkte groei, onder meer door extra investeringen in onderzoek en het terugdraaien van de eerdere bezuinigingsplannen van het vorige kabinet.
Hoewel het aantal leerlingen en studenten tot 2031 daalt, blijven investeringen in het onderwijs noodzakelijk. De urgentie is groot om te investeren in de basisvaardigheden van leerlingen en studenten. De prestaties van jongeren op het gebied van leesvaardigheid, natuurkunde en wiskunde zijn de afgelopen jaren verslechterd. Dit verklaart waarom het huidige beleid sterk gericht is op het verbeteren van basisvaardigheden in Mbo.
Recent onderzoek laat zien dat de onderwijssector een belangrijke bijdrage levert aan de arbeidsproductiviteit van de Nederlandse economie. Met het oog op de vergrijzing en de daardoor afnemende beroepsbevolking zijn investeringen in (wetenschappelijk) onderzoek van groot belang om innovaties te stimuleren die helpen slimmer te werken met minder mensen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in het middelbaar beroepsonderwijs"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
Deze publicatie is opgesteld door ING Sector Banking van ING Bank N.V. (ING) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding noch een uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook om welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"c7225fae-9a51-43e1-aefc-2caa2b70b657","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Jan Willem Spijkman","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/d132bcf68ee35aac/original/Jan-Willem-Spijkman.jpg","publishedAt":"2026-01-20T10:31:25Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/72c18059-f71d-4a60-9bd5-3c5d6fe4ce88/Jan-Willem-Spijkman","type":"image","updatedAt":"2026-02-13T14:03:45Z","width":4023},"jobTitle":"Sector Banker Public & Healthcare"},"backLink":{"textLink":{"text":"Public","url":"/zakelijk/sector/public"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"body":"\"Sterk onderwijs vandaag, voor de beroepen van morgen. Mbo‑scholen zijn onmisbaar in dorpen en steden en in sectoren als zorg, techniek, transport, detailhandel, cultuur en media. Met hun kennis en ondernemerschap leveren zij een belangrijke bijdrage aan maatschappelijke vraagstukken. Volgens koning Willem‑Alexander zorgen Mbo’ers ervoor dat Nederland blijft draaien: van zorg, techniek en software tot bouw, energie, horeca en evenementen. Intensieve samenwerking tussen Mbo‑scholen, regionale partners en het bedrijfsleven is daarbij van groot belang.” \r\n\r\nHieronder lees je meer over hoe de sector werkt en wat er zich afspeelt.","subtitle":"Wat houdt het middelbaar beroepsonderwijs bezig?","title":"Public - Middelbaar Beroepsonderwijs (Mbo)"},"date":"2026-09-17","readingTime":5},"publishDate":"2026-09-17T16:27:43.385+02:00"}}