{"type":"document","data":{"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"cards":[{"body":"25 november 2025 - Na een eerste golf van laagdrempelige energiebesparende maatregelen stokt de verdere verduurzaming in de hotelsector. Verschillende hotels maken een pas op de plaats met investeringen vanwege economische onzekerheid en de op handen zijnde btw-verhoging. Maar ook de hotelgast werkt niet mee.","cardSize":"medium","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/79c465794264bff4/original/Rugzak-in-hotelkamer.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/fdb81ec7-0037-4ade-9d13-535cafd9b1a9/Rugzak-in-hotelkamer","type":"image","width":848},"link":{"url":"/zakelijk/sector/leisure/themastudie-gastcomfort-zit-verduurzaming-hotelsector-in-de-weg"},"title":"Gastcomfort zit verduurzaming hotelsector in de weg"},{"body":"7 mei - De hoge energie- en brandstofprijzen door de Iranoorlog zetten Nederlandse consumenten aan tot bezuinigen. Zes op de tien huishoudens willen snijden, vooral ook in uitgaven aan horeca, vakanties en andere vrijetijdsbesteding.","cardSize":"medium","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/4924a60f-61bb-44b4-864d-a40c54c608d5/Duik-in-de-economie-online-betalen.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/4924a60f-61bb-44b4-864d-a40c54c608d5/Duik-in-de-economie-online-betalen","type":"image","width":900},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/iranoorlog-raakt-portemonnee-zes-op-tien-consumenten-willen-bezuinigen"},"title":"Iranoorlog raakt portemonnee: zes op tien consumenten willen bezuinigen"},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/32bfd6b57b00652d/original/Icon-Leisure.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0cc68389-7939-48d2-986c-b1f035489e23/Icon-Leisure","type":"image","width":236},"link":{"url":"/zakelijk/sector/leisure"},"title":"Meer over Leisure"},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/4ea38cccac60bfad/original/Icon-Services.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/501a77b9-e22b-4861-9bbd-b21b2fc916ad/Icon-Services","type":"image","width":236},"link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors"},"title":"Meer over sectoren"}],"componentType":"cards"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"service","componentType":"serviceCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"},"title":"Onze publicaties in je mailbox"},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"},"title":"Volg ons op X"}],"componentType":"cards"}]},"contentType":"onecms:editorialPage","flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"description":"ING econoom Katinka Jongkind - Groei horeca valt in 2026 vrijwel stil","robotInstruction":{"noFollow":false,"noIndex":false}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><strong>De volumegroei in de horeca stagneert dit jaar en blijft ook in 2027 beperkt doordat consumenten nog altijd de hand op de knip houden. </strong></li><li><strong>De horecaprijzen stijgen in 2026 gemiddeld met 5% door inflatie en hogere btw op logies. </strong></li><li><strong>De btw-verhoging op logies zorgt in 2026 voor grotere prijsschommelingen bij hotels. </strong></li><li><strong>Door een cocktail van stijgende kosten en aanhoudende personeelstekorten wordt het verhogen van de arbeidsproductiviteit een strategische noodzaak voor veel horecabedrijven. </strong></li><li><strong>Door verdere standaardisering en optimalisatie van werkprocessen kan efficiënter gewerkt worden. </strong></li></ul>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/99a07a8e-dbf0-49e3-9c5e-dd8c27537012/Horeca-aug26-fig1-volume-NEW.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/99a07a8e-dbf0-49e3-9c5e-dd8c27537012/Horeca-aug26-fig1-volume-NEW"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Vlakke volumegroei in 2026</strong><br />Naar verwachting blijft volumegroei in de horeca dit jaar uit. Net als vorig jaar, houden consumenten dit jaar de hand op de knip door oplopende prijzen en aanhoudende geopolitieke onzekerheid. Ondanks een verbeterde koopkracht werd er in 2025 slechts een fractie (+0,6%) meer verkocht dan een jaar eerder. Na een verwachte nulgroei dit jaar is er ook in 2027 nog geen sprake van een krachtig herstel: de groei blijft naar verwachting beperkt tot circa 0,5%. Dit komt doordat consumenten het ook volgend jaar nog altijd naar verwachting rustiger aan doen met hun bestedingen in de horeca. Terughoudende consumenten zetten hierdoor sinds 2024 een rem op de groei in de horeca. </p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/f78bc42a-d42f-43b5-8be1-c19ad8415444/Horeca-aug26-fig2-betaaldata.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f78bc42a-d42f-43b5-8be1-c19ad8415444/Horeca-aug26-fig2-betaaldata"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Volumekrimp voor restaurants en cafés</strong> <br />Ondanks dat de <a href=\"https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/31/economie-groeit-met-0-4-procent-in-tweede-kwartaal-2026\">consumentenbestedingen </a>in het tweede kwartaal zijn toegenomen, zien we dat nog niet direct terug in de bestedingen in restaurants en cafés. Uit ING betaaldata blijkt dat restaurants en cafés in de eerste helft van 2026 een volumekrimp van 1,6% realiseerden ten opzichte van dezelfde periode in 2025. De omzet nam weliswaar toe met bijna 3%, maar deze groei is volledig toe te schrijven aan prijsstijgingen. </p><p>De krimp hangt onder meer samen met veranderend consumentengedrag. Door de hogere prijzen, met name voor brandstof,<a data-type=\"internal\" href=\"/zakelijk/economie/nederland/iranoorlog-raakt-portemonnee-zes-op-tien-consumenten-willen-bezuinigen\"> besparen consumenten vooral op luxere uitgaven,</a> zoals horeca en vakanties. Zo geven  drie op de tien restaurantbezoekers aan dit jaar minder te bestellen in een restaurant of café dan vorig jaar, blijkt uit de ING Vraag van Vandaag enquête. </p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/c3002d5a-b6c7-4b44-9ce0-893ebcbda394/Horeca-aug26-fig3-logies-NEW.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c3002d5a-b6c7-4b44-9ce0-893ebcbda394/Horeca-aug26-fig3-logies-NEW"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Minder hotelovernachtingen in eerste helft 2026</strong><br />In tegenstelling tot de eetgelegenheden liet de logiessector in de eerste vijf maanden van het jaar een gematigde groei zien, met 2% meer overnachtingen dan in dezelfde periode een jaar eerder. Vooral het aantal overnachtingen op campings nam dit jaar een vlucht (+20%). Vakantieparken noteerden 1,5% meer overnachtingen, terwijl het aantal hotelovernachtingen met 1,4% afnam. Dit kwam met name door een daling in hotelovernachtingen van binnenlandse gasten. Mogelijk heeft dit te maken met de verhoging van het lage btw-tarief op logies van 9% naar 21% in januari dit jaar. Bij volledige doorberekening stijgen de prijzen van hotelkamers en vakantiehuisjes hierdoor met 11% ten opzichte van 2025. Kampeerplekken zijn van deze regeling uitgezonderd, waardoor ze hun prijsvoordeel hebben vergroot ten opzichte van hotels en vakantiehuisjes.</p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/27810e22-4554-4818-9bdf-bfe17e13d6fa/Horeca-aug26-fig4-prijzen.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/27810e22-4554-4818-9bdf-bfe17e13d6fa/Horeca-aug26-fig4-prijzen"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Volatielere kamerprijzen door btw-verhoging </strong><br />In de eerste helft van het jaar steeg de hotelkamerprijs gemiddeld met 10% ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee lijkt de btw-verhoging op logies grotendeels te zijn doorberekend aan de hotelgast. De mate waarin dit mogelijk is, verschilt echter sterk per marktsegment en regio. In de zakelijke markt zal de btw-verhoging naar verwachting grotendeels worden doorberekend, aangezien bedrijven de btw kunnen terugvorderen. Met name in de vrijetijdsmarkt is de prijsgevoeligheid groter en speelt concurrentiedruk een belangrijke rol. </p><p>Vooral in grensregio’s is het doorberekenen van de btw-verhoging een uitdaging omdat gasten daar de keuze hebben om net over de grens in Duitsland of België te overnachten. Hotels zullen hun prijsstrategie nadrukkelijker moeten afstemmen op locatie, doelgroep en concurrentiedruk om de winstgevendheid en bezettingsgraad op peil te houden. De verwachting is dan ook dat de btw-verhoging dit jaar bij hotels tot meer prijsschommelingen zal leiden dan in voorgaande jaren.  </p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/544cf18a-10e7-49f8-9bb6-67f330d76242/Horeca-aug26-fig5-prijsforecast.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/544cf18a-10e7-49f8-9bb6-67f330d76242/Horeca-aug26-fig5-prijsforecast"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Gemiddeld 5% hogere prijzen in 2026</strong><br />Door de btw-verhoging en de opnieuw oplopende inflatie stijgen de horecaprijzen in 2026 naar verwachting met gemiddeld circa 5%. Vorig jaar stegen de horecaprijzen gemiddeld met bijna 4%. Hoewel dit aanzienlijk minder was dan in de drie voorgaande jaren, was de stijging opnieuw hoger dan de gemiddelde inflatie in Nederland (3,3%). De prijsverhogingen kwamen onder meer door hogere huur-, inkoop- en personeelskosten. Eind 2025 lagen de prijzen in de horeca daardoor gemiddeld een kwart hoger dan in 2022. Inmiddels lijkt er een prijsplafond te zijn bereikt, aangezien een meerderheid van de consumenten de huidige prijzen in cafés en restaurants als veel te hoog ervaart, zo blijkt uit de ING Vraag van Vandaag enquête. </p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/a7831022-938d-4bcb-8295-508f445cac0e/Horeca-aug26-fig6-personeelstekorten.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a7831022-938d-4bcb-8295-508f445cac0e/Horeca-aug26-fig6-personeelstekorten"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Personeelstekort blijft uitdaging voor de horeca </strong><br />Personeelskosten vormen één van de grootste kostenposten in de horeca. Hoewel de arbeidsmarkt inmiddels minder gespannen is, kampt nog altijd 30% van de horecabedrijven met personeelstekorten. Om personeel aan te trekken en te behouden geeft een kwart van de horecabedrijven aan aantrekkelijkere arbeidsvoorwaarden te bieden. Dit is noodzakelijk om concurrerend te blijven ten opzichte van andere sectoren die eveneens om personeel verlegen zitten. Dit speelt zowel bij hotels en vakantieparken als bij restaurants en cafés. Een andere maatregel die door restaurants en cafés wordt genomen om het personeelstekort op te vangen is het beperken van het aanbod. Dit betekent bijvoorbeeld aangepaste openingstijden, dus minder uren per dag open of meerdere dagen per week gesloten. Deze aanpassingen drukken echter wel direct op de omzet. </p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/2a796b50-9819-4eb7-8abe-ea2744518983/Horeca-aug26-fig7-productiviteit.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2a796b50-9819-4eb7-8abe-ea2744518983/Horeca-aug26-fig7-productiviteit"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Procesmatiger werken</strong><br />Door een combinatie van stijgende kosten en aanhoudende personeelstekorten wordt het verhogen van de arbeidsproductiviteit een strategische noodzaak voor veel horecabedrijven. Door met minder mensen meer omzet te realiseren blijven de winstmarges op peil. Restaurants en cafés verhogen de productiviteit vooral door verdere standaardisering en optimalisatie van processen, zodat efficiënter kan worden gewerkt. Dit gebeurt onder meer door het aanbieden van vaste menu’s, het beperken van de menukaart en het stroomlijnen van de werkprocessen in zowel de keuken als bediening. Ook een betere voorraadplanning en een hogere tafelbezetting, bijvoorbeeld door meerdere shifts per avond te draaien, dragen bij aan een effectiever gebruik van de beschikbare capaciteit. Aan de kostenkant ligt de focus op scherper inkopen en het selectief kiezen van goedkopere alternatieven om de inkoopkosten te beheersen. Deze combinatie van productiviteitsverbetering en kostenbeheersing wordt daarmee steeds bepalender voor het behoud van gezonde marges en het verdienvermogen in de sector.</p>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Gemengd beeld voor de horeca </strong><br />Vooral restaurants en (eet)cafés opereren in een steeds competitievere markt waar de marges onder druk staan. Dit vraagt om onderscheidend vermogen. We zien daarbij een steeds duidelijkere tweedeling. Enerzijds zijn er, veelal grotere, horecabedrijven die met innovatieve concepten en schaalvoordelen succesvol inspelen op veranderende consumentenvoorkeuren en marktomstandigheden. Zij weten hun aanbod te standaardiseren, efficiënter te opereren én een aantrekkelijke klantbeleving te bieden. Anderzijds zien we vooral kleinere horecazaken die moeite hebben deze transitie te maken, vaak door beperkte financiële middelen, een verouderd bedrijfsmodel of de leeftijd van de ondernemer. </p>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Focus op kostenbeheersing en duidelijke positionering</strong><br />Deze groeiende tweespalt zorgt voor aanhoudende dynamiek in de sector, waarbij een deel van de meer traditionele horecazaken verdwijnt of wordt overgenomen. Voor horecabedrijven wordt het maken van strategische keuzes steeds belangrijker om toekomstbestendig te blijven. Succes ligt in het combineren van innovatieve concepten, een strakke kostenbeheersing en een hogere productiviteit, aangevuld met een duidelijke positionering en een passend prijsniveau.</p>"}},{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/5f3dcf4b7e2d354/original/Katinka-Jongkind.png","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/bd9609da-832a-4b75-8098-50f8d9831d97/Katinka-Jongkind","type":"image","width":263},"intro":"Econoom Services, Retail & Leisure","link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/katinka-jongkind"},"title":"Katinka Jongkind"}],"componentType":"cards"},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door de &apos;Economic and Financial Analysis Division&apos; van ING Bank N.V. (&quot;ING&quot;) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.</p>"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"85c070cb-d535-4765-b2ab-206d00736c56","localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Katinka Jongkind","image":{"altTextNL":"Katinka Jongkind","extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/520422689ca485ac/original/Katinka-Jongkind.png","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f20eeb9e-ed28-4d21-b0e6-49c5cbace639/Katinka-Jongkind","type":"image","width":656},"jobTitle":"Econoom Services, Retail & Leisure"},"backLink":{"textLink":{"text":"Leisure","url":"/zakelijk/sector/leisure"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"subtitle":"Horecaprijzen stijgen gemiddeld met 5% in 2026","title":"Groei horeca valt in 2026 vrijwel stil"},"date":"2026-08-11","readingTime":6},"publishDate":"2026-08-18T09:17:17.434+02:00"}}