{"type":"document","data":{"id":"240e8810-609e-4e2c-8bd2-b0dd4e705484","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-04-28T16:37:47.595+02:00","contentType":"onecms:productPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"Met deze ING sectorupdate wil ik je op de hoogte houden van de laatste inzichten in de Leisure sector."},"mainHeaderZone":{"componentType":"productHeader","coreHeader":{"body":"Deze inzichten helpen om vooruit te denken en te acteren. De volgende sectorupdate staat gepland op maandag 11 mei.","headerImage":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e69163ae-4e12-478b-8f3a-93bd73bca791/sua-maart-leisure","type":"image","width":568,"original":"https://assets.ing.com/m/6e68733a2ef68389/original/sua-maart-leisure.jpg","extension":"jpg"},"title":"Sectorupdate Leisure","subtitle":"Met deze sectorupdate houden we je op de hoogte van de laatste inzichten in de sector Leisure"},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/leisure","text":"Leisure"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"In deze update:","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span><span><span><span><span>Omzet horeca steeg in 2025 met 3,9%</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span><span>Nederlanders vervroegen boekingen en kiezen vaker voor buitenlandse<br />hotelovernachtingen door btw-verhoging</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span><span>Beperkte groei verblijfstoerisme</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span><span>Klimaatadaptatie raakt toeristische sector</span></span></span></span></span></span></span></li></ul>"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Omzet horeca steeg in 2025 met 3,9%"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De horeca boekte in het vierde kwartaal van 2025 een omzetgroei van 3,2 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2024 volgens CBS. Logiesaccommodaties zagen een kleine plus van 0,5 procent, terwijl eet- en drinkgelegenheden met 4,2 procent groeiden. Over heel 2025 steeg de omzet in de horeca met 3,9 procent. De omzet van de eet- en drinkgelegenheden groeide met 4,8 procent, de omzet van de logiesverstrekkers was 1,7 procent hoger. De groei van de horeca lag lager dan in 2024, toen de omzet met 5 procent toenam. Horecaondernemers blijven negatief over het ondernemersklimaat. In het eerste kwartaal van 2026 daalde het ondernemersvertrouwen verder, vooral door zorgen over het economisch klimaat.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d58f14bc-a634-4106-a361-02b2a4201b4d/omzet-Horeca","original":"https://assets.ing.com/m/fa2d566df26d788/original/omzet-Horeca.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Sjuk Akkerman","jobTitle":"ING Sector Banker Services & Leisure","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7ff35e80-df0f-4330-9a1b-b5335ddbbe70/Sjuk-Akkerman","type":"image","width":4368,"original":"https://assets.ing.com/m/675d24d8fee3d4fb/original/Sjuk-Akkerman.jpg","extension":"png"}},"testimonialText":{"body":"De vooruitzichten voor de horeca in 2026 zijn gematigd positief. Door hogere lonen en een lagere inflatie verbetert de koopkracht, waardoor consumenten dit jaar waarschijnlijk iets meer uitgeven in de horeca dan in 2025. Uitbundige groei blijft uit, omdat het consumentenvertrouwen nog steeds relatief laag is."}}]},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"/zakelijk/sector/leisure/vooruitzicht-horeca","text":"ING: Vooruitzicht horeca"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Nederlanders vervroegen boekingen en kiezen vaker voor buitenlandse hotelovernachtingen door btw-verhoging"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Nederlandse consumenten boeken dit jaar hotelovernachtingen uitzonderlijk vroeg voor de kerstvakantie om eventuele verdere prijsstijgingen voor te zijn. Dit terwijl de afgelopen jaren last minute boeken juist de norm was. Aanleiding is de btw-verhoging op logies van 9% naar 21%, die een verblijf in eigen land duurder maakt.</p><p>Volgens cijfers van HotelSpecials* leidt de btw verhoging tot minder binnenlandse boekingen. Tegelijkertijd neemt het aantal boekingen naar buurlanden Duitsland en België sterk toe. Daar liggen de btw tarieven met 7% en 12% aanzienlijk lager. Steden als Düsseldorf en Gent zien het aantal boekingen soms zelfs verdubbelen.</p><p><small class=\"footnote\">*De data zijn indicatief, want gemeten over de eerste 2 weken van 2026 en de data zijn van 1 aanbieder, HotelSpecials.</small></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Sjuk Akkerman","jobTitle":"ING Sector Banker Services & Leisure","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7ff35e80-df0f-4330-9a1b-b5335ddbbe70/Sjuk-Akkerman","type":"image","width":4368,"original":"https://assets.ing.com/m/675d24d8fee3d4fb/original/Sjuk-Akkerman.jpg","extension":"png"}},"testimonialText":{"body":"Het prijsverschil werkt direct door in de concurrentiepositie van Nederlandse hotels. Het raakt vooral budgetaccommodaties en aanbieders in de grensregio’s. Dat gebeurt op een moment waarop de sector nog herstelt van eerdere crises en juist moet investeren in personeel, verduurzaming en innovatie. Op korte termijn is het onwaarschijnlijk dat de btw verhoging wordt teruggedraaid. Door scherpere arrangementen, meer toegevoegde waarde en regionale samenwerking kan de sector ervoor zorgen dat Nederland aantrekkelijk blijft voor gasten."}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Beperkte groei verblijfstoerisme"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>In 2026 groeit het verblijfstoerisme in Nederland naar verwachting licht met 0,5% tot circa 53 miljoen verblijfsgasten. Daarmee is de groei, afgezien van 2020, de laagste sinds 2012 volgens NBTC. De verwachte afvlakking is deels het gevolg van de btw-verhoging op logies per 1 januari 2026 en mogelijke bezuinigingen door reizigers. Het internationale verblijfstoerisme blijft toenemen (+2,4%), goed voor 23 miljoen gasten, terwijl het binnenlands verblijfstoerisme licht krimpt (-1%) naar 30 miljoen verblijfsgasten.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/58e78eef-3c9c-4efb-bb0a-1e8a3facbba7/ontwikkeling-verblijfstoerisme","original":"https://assets.ing.com/m/39aca7b0777e82cb/original/ontwikkeling-verblijfstoerisme.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"https://www.nbtc.nl/nl/site/download/download-forecast-2026-verwachting-verblijfstoerisme-in-nederland-nl?disposition=inline","text":"Lees meer op de site van NBTC"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Klimaatadaptatie raakt toeristische sector"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De Nederlandse gastvrijheidssector staat voor grote uitdagingen door het veranderende klimaat. Uit het verschenen rapport &apos;Klimaatadaptatie in de Nederlandse gastvrijheidssector&apos;, blijkt dat veel ondernemers zich bewust zijn van de impact van klimaatverandering, maar dat er nog veel te winnen is in het nemen van concrete maatregelen. Het rapport benadrukt dat ondernemers behoefte hebben aan duidelijke informatie, uitvoerbaar beleid, praktische ondersteuning en samenwerking. Het rapport biedt vijf praktische handvatten: regionaal voorbereiden op klimaatverandering, lokale impact concreet maken, werkbaar beleid ontwikkelen, ondernemers proactief benaderen en samenwerking stimuleren. </p>"}},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"https://www.celth.nl/nieuws/5634/gastvrijheidssector-moet-versneld-inspelen-op-klimaatverandering-rapport-biedt-handelingsperspectief.html","text":"Klimaatadaptie in de Nederlandse gastvrijheidssector"}},{"componentType":"promotionalBanner","icon":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d27618f8-536e-4772-b86f-5119edab45ae/Circle-Coins-5","type":"image","width":64,"original":"https://assets.ing.com/m/7e4f399ea022700/original/Circle-Coins-5.svg","extension":"svg"},"body":"🌱","bodyBold":"Benieuwd naar financieringsmogelijkheden van jouw duurzaamheidsinvesteringen?","date":{},"textLink":{"url":"/zakelijk/duurzaam-ondernemen","text":"Klik hier"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer sectornieuws lezen?"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/services","text":"Bekijk jouw sector"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Bekijk andere sectoren"}]},{"componentType":"feature","featureName":"survey-starter?surveyName=enquete_business_sector_update&sector=services&autoStart=90&withCard=true"}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Wat gebeurt er in de sector van je klanten en toeleveranciers?","intro":"Lees hier de sectorupdate van de andere sectoren.","link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors/overzicht-ing-sector-updates"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Sjuk Akkerman","intro":"Sector Banker Services & Leisure","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7ff35e80-df0f-4330-9a1b-b5335ddbbe70/Sjuk-Akkerman","type":"image","width":350,"original":"https://assets.ing.com/m/675d24d8fee3d4fb/original/Sjuk-Akkerman.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/services/sjuk-akkerman"}},{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Nieuws over de sector Leisure direct in je mailbox?","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/dd271818-dc3d-4b39-9310-ddadd656f971/icon-email","type":"image","width":288,"original":"https://assets.ing.com/m/6a110557445243ba/original/icon-email.png","extension":"png"},"link":{"url":"mailto:sector.banking@ing.com?subject=Ik%20ontvang%20graag%20nieuwe%20publicaties%20over%20de%20sector%20Leisure"}},{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Ramingen Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/19669982-6e87-48c7-80f4-7d314a8b215c/Interest-Percentage_Out_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/5093bfbde9405ba4/original/Interest-Percentage_Out_Outline.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/verwachtingen-voor-de-economie-in-cijfers"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op <a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\">ing.com/climate</a>.</p>"}}]}}}