{"type":"document","data":{"complementaryZone":{"flexComponents":[{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"png","original":"https://assets.ing.com/asset/c0058d77-003f-401b-ad9e-20ec0359ad1b/icon_apk.png","publishedAt":"2023-02-22T14:12:07Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c0058d77-003f-401b-ad9e-20ec0359ad1b/icon_apk","type":"image","updatedAt":"2025-02-20T10:35:21Z","width":129},"intro":"Lees hier de sectorupdate van de andere sectoren.","link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors/overzicht-ing-sector-updates"},"title":"Wat gebeurt er in de sector van je klanten en toeleveranciers?"},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/675d24d8fee3d4fb/original/Sjuk-Akkerman.png","publishedAt":"2019-08-14T07:23:16Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7ff35e80-df0f-4330-9a1b-b5335ddbbe70/Sjuk-Akkerman","type":"image","updatedAt":"2022-12-02T09:38:01Z","width":350},"intro":"Sector Banker Services & Leisure","link":{"url":"/zakelijk/sector/services/sjuk-akkerman"},"title":"Sjuk Akkerman"},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"png","original":"https://assets.ing.com/asset/dd271818-dc3d-4b39-9310-ddadd656f971/icon-email.png","publishedAt":"2023-02-22T14:12:07Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/dd271818-dc3d-4b39-9310-ddadd656f971/icon-email","type":"image","updatedAt":"2025-02-20T10:35:26Z","width":288},"link":{"url":"mailto:sector.banking@ing.com?subject=Ik%20ontvang%20graag%20nieuwe%20publicaties%20over%20de%20sector%20Leisure"},"title":"Nieuws over de sector Leisure direct in je mailbox?"},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"altTextNL":"\"\"","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/19669982-6e87-48c7-80f4-7d314a8b215c/Interest-Percentage_Out_Outline.svg","publishedAt":"2022-07-04T14:15:27Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/19669982-6e87-48c7-80f4-7d314a8b215c/Interest-Percentage_Out_Outline","type":"image","updatedAt":"2023-12-21T19:17:01Z","width":32},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland/verwachtingen-voor-de-economie-in-cijfers"},"title":"Ramingen Nederlandse economie"}],"componentType":"cards"}]},"contentType":"onecms:productPage","flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"description":"Met deze ING sectorupdate wil ik je op de hoogte houden van de laatste inzichten in de Leisure sector.","robotInstruction":{"noFollow":false,"noIndex":false}},"flexZone":{"flexComponents":[{"alignedImage":{"position":"bottom"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span><span><span><span><span>ING: Vlakke volumegroei horeca in 2026</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span><span>Sturen op lagere lasten voorkomt dat Duitse vakantieganger afhaakt</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span><span>Meer gasten, maar kortere verblijven</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span><span>Hotelontbijt biedt kansen tegen voedselverspilling</span></span></span></span></span></span></span></li></ul>"},"title":"In deze update:"},{"componentType":"sectionTitle","title":"ING: Vlakke volumegroei horeca in 2026"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/fa4e558f-7187-4b5f-934c-bab53dbb800e/groei-horeca-blijft-ook-in-2027-beperkt.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/fa4e558f-7187-4b5f-934c-bab53dbb800e/groei-horeca-blijft-ook-in-2027-beperkt"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><span><span><span>De horeca groeit dit jaar naar verwachting niet in volume. Consumenten blijven voorzichtig met hun uitgaven door hogere prijzen en aanhoudende geopolitieke onzekerheid. Ondanks een verbeterde koopkracht lag het verkoopvolume in 2025 slechts 0,6% hoger dan een jaar eerder. Ook voor 2027 wordt geen sterk herstel voorzien. De volumegroei blijft volgens ING Research beperkt tot ongeveer 0,5%. Consumenten zullen naar alle waarschijnlijkheid ook volgend jaar nog terughoudend zijn met hun bestedingen in de horeca. Daardoor staat de groei van de sector sinds 2024 onder druk en blijft een duidelijke groeiversnelling voorlopig uit.</span></span></span></span></span></span></p>"}},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Lees het hele vooruitzicht op ing.nl","url":"/zakelijk/sector/leisure/vooruitzicht-horeca-2026"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Sturen op lagere lasten voorkomt dat Duitse vakantieganger afhaakt"},{"alignedImage":{"position":"bottom"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><span><span><span>De btw-verhoging op logies van 9% naar 21% maakt vakanties in Nederland duurder en dat is zichtbaar in het boekingsgedrag. Volgens De Gelderlander liggen de boekingen van Duitse gasten bij de vakantieparken van Landal momenteel 50% lager dan een jaar geleden. Duitsers zijn goed voor ongeveer een kwart van de verhuuromzet van het bedrijf.</span></span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span><span>Ook brancheorganisatie Hiswa-Recron meldde eerder dat 10 tot 20% minder Duitsers naar Nederlandse vakantieparken zouden komen. Vooral kustgebieden en grensregio&apos;s voelen de terugval. Volgens De Gelderlander zien daarnaast ook duurdere vakantieparken hun omzet dalen. Met 7,4 miljoen verblijfsgasten vormen Duitsers de grootste groep buitenlandse toeristen in Nederland. </span></span></span></span></span></span></p>"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Sjuk Akkerman","image":{"extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/675d24d8fee3d4fb/original/Sjuk-Akkerman.jpg","publishedAt":"2019-08-14T07:23:16Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7ff35e80-df0f-4330-9a1b-b5335ddbbe70/Sjuk-Akkerman","type":"image","updatedAt":"2023-12-21T20:07:46Z","width":4368},"jobTitle":"ING Sector Banker Services & Leisure"},"testimonialText":{"body":"De btw-verhoging komt bovenop eerdere kostenstijgingen voor horecaondernemers, zoals hogere lonen en lokale belastingen. Hierdoor wordt Nederland duurder dan buurlanden met lagere btw-tarieven, terwijl consumenten prijsgevoeliger worden en eerder kiezen voor kortere of goedkopere buitenlandse vakanties. Een gelijker speelveld vraagt om herziening van het btw-tarief, lagere lokale lasten en ondernemerschap gericht op kwaliteit, beleving en samenwerking."}}]},{"componentType":"cta"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Meer gasten, maar kortere verblijven"},{"alignedImage":{"position":"bottom"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><span><span><span>Het verblijfstoerisme bleef in Nederland in de eerste helft van 2026 redelijk op peil. Het aantal verblijfsgasten groeide met 0,7%, terwijl het aantal overnachtingen met 1,5% daalde. Vooral bezoekers uit het Verenigd Koninkrijk (+3%) en Spanje (+14%) zorgden voor groei. Tegelijkertijd daalde het aantal overnachtingen uit Duitsland en België met circa 3% en nam het intercontinentale bezoek af, vooral vanuit Azië. Regionale verschillen werden groter: alleen Friesland en Gelderland groeiden. De cijfers van NBTC wijzen erop dat bezoekers prijsbewuster worden, korter verblijven en hun bestedingen beter afwegen. </span></span></span></span></span></span></p><table><caption><p>Ontwikkeling verblijfstoerisme eerste halfjaar 2026</p></caption><thead><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:bottom\"><span><strong><span><span><span><span>Herkomst</span></span></span></span></strong></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><strong><span><span><span>% gasten</span></span></span></strong></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><strong><span><span><span>% nachten</span></span></span></strong></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>Totaal landen</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>0,70%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-1,50%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>Nederland</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>0,10%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-1,50%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>Totaal buitenland</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>1,60%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-1,50%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"vertical-align:bottom\"> </td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"> </td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"> </td></tr><tr><td style=\"vertical-align:top\"><span><strong><span><span><span><span>Europa</span></span></span></span></strong></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>2,30%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-1,10%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>Duitsland</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-0,80%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-2,70%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>België</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>0,20%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-2,90%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>Verenigd Koninkrijk</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>3,00%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-1,10%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>Frankrijk</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>2,80%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-2,00%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>Italië</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>1,70%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-5,70%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>Spanje</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>13,70%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>6,50%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"vertical-align:bottom\"> </td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"> </td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"> </td></tr><tr><td style=\"vertical-align:top\"><span><strong><span><span><span><span>Noord- en Zuid-Amerika</span></span></span></span></strong></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>2,60%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-0,20%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>Verenigde Staten</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-0,60%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-3,20%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"vertical-align:bottom\"> </td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"> </td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"> </td></tr><tr><td style=\"vertical-align:top\"><span><strong><span><span><span><span>Azië</span></span></span></span></strong></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-9,50%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-10,20%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>China</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-2,70%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-4,80%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"text-align:left; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>India</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-13,30%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-10,50%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"vertical-align:bottom\"> </td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"> </td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"> </td></tr><tr><td style=\"vertical-align:top\"><span><strong><span><span><span><span>Oceanië</span></span></span></span></strong></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-1,70%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-6,20%</span></span></span></span></span></span></td></tr><tr><td style=\"vertical-align:top\"><span><strong><span><span><span><span>Afrika en Midden-Oosten</span></span></span></span></strong></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>-2,40%</span></span></span></span></span></span></td><td style=\"text-align:center; vertical-align:top\"><span><span><span><span><span><span>1,50%</span></span></span></span></span></span></td></tr></thead><tbody /></table><p><small class=\"footnote\">Bron: NBTC, bewerkt door ING Sector Banking</small></p>"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Sjuk Akkerman","image":{"extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/675d24d8fee3d4fb/original/Sjuk-Akkerman.jpg","publishedAt":"2019-08-14T07:23:16Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7ff35e80-df0f-4330-9a1b-b5335ddbbe70/Sjuk-Akkerman","type":"image","updatedAt":"2023-12-21T20:07:46Z","width":4368},"jobTitle":"ING Sector Banker Services & Leisure"},"testimonialText":{"body":"Speel in op kortere verblijven met een flexibel en direct boekbaar aanbod. Houd ontwikkelingen in Nederland, Duitsland en België scherp in de gaten en kijk naar groeikansen in Zuid-Europa. Spanje laat een sterke groei zien. Tegelijkertijd vraagt druk op rendement om een focus op de totale gastwaarde. Met aantrekkelijke arrangementen, aanvullende activiteiten en slimme upselling haal je meer omzet uit elk verblijf."}}]},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Lees meer op NBTC.nl","url":"https://www.nbtc.nl/nl/site/newsroom/actueel/halfjaarcijfers-verblijfstoerisme-2026"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Hotelontbijt biedt kansen tegen voedselverspilling"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><span><span><span>Bij een gemiddeld hotelontbijt blijft per gast ongeveer 116 gram voedsel over, vergelijkbaar met 3,5 boterhammen. Een deel daarvan bestaat uit onaangeraakte producten die nog prima eetbaar zijn. Via de app Too Good To Go, die vraag en aanbod bij elkaar brengt, krijgen deze producten alsnog een bestemming. Als consument kan je deze producten tegen een vergoeding ophalen bij een hotel. Inmiddels zijn 175 hotels aangesloten en zijn ruim 425.000 maaltijden gered van verspilling.</span></span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span><span>Voor hotels biedt dit meer dan een duurzame oplossing. Door verrassingspakketten aan te bieden, bereiken zij ook nieuwe gasten. Een verrassingspakket bestaat bijvoorbeeld uit broodjes, beleg, fruit, zuivelproducten of andere ontbijtitems die aan het einde van het ontbijt over zijn. Dat sluit aan bij de groeiende trend om buiten de deur te ontbijten, vooral onder millennials en generatie Z.</span></span></span></span></span></span></p>"}},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Meer informatie op toogoodtogo.nl","url":"https://www.toogoodtogo.com/nl"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer sectornieuws lezen?"},"textLinks":[{"text":"Bekijk jouw sector","url":"/zakelijk/sector/services"},{"text":"Bekijk andere sectoren","url":"/zakelijk/sector/all-sectors"},{"text":"Sector thema's","url":"/zakelijk/sector/all-sectors/sector-themas"},{"text":"Sector Facts & Figures","url":"/zakelijk/sector/all-sectors/overzichtspagina-facts-figures"},{"text":"ING Sector magazine","url":"/zakelijk/sector/all-sectors/ing-sector-magazine"},{"text":"Trends & Ontwikkelingen","url":"/zakelijk/sector/leisure/trends-en-ontwikkelingen-leisure"}]}]},"hasMacro":false,"id":"30b81f8d-f7e8-4943-a823-d753a1485ec2","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op <a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\">ing.com/climate</a>.</p>"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"backLink":{"textLink":{"text":"Leisure","url":"/zakelijk/sector/leisure"}},"componentType":"productHeader","coreHeader":{"body":"Deze inzichten helpen om vooruit te denken en te acteren. De volgende sectorupdate staat gepland op maandag 9 november.","headerImage":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/759a7df2-78aa-414d-b6df-83b764cfb794/thema-afbeelding-SUA-Leisure.jpg","publishedAt":"2026-09-04T11:57:55Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/759a7df2-78aa-414d-b6df-83b764cfb794/thema-afbeelding-SUA-Leisure","type":"image","updatedAt":"2026-09-04T11:58:07Z","width":421},"subtitle":"Met deze sectorupdate houden we je op de hoogte van de laatste inzichten in de sector Leisure","title":"Sectorupdate Leisure"}},"publishDate":"2026-09-07T10:24:02.601+02:00"}}