Vooruitzicht:
1. Industrie algemeen
2. Energie-intensieve industrie
3. Technologische industrie
Industriële productie groeit in 2026 weer na tegenvallend 2025
Na drie jaren van krimp ziet de Nederlandse industrie de productie in 2026 weer groeien. Hoewel de verschillen tussen industrietakken groot blijven, is de sector als geheel weerbaar in tijden van grote internationale turbulentie. Vooral de aantrekkende vraag naar chipmachines zorgt voor de hogere groeiverwachting. De hogere energieprijzen door de Iran-oorlog en de blokkade van de Straat van Hormuz hebben het vertrouwen van consumenten en producenten gedrukt. De verwachtingen rond de uitvoer, investeringen en particuliere consumptie zijn dan ook wat getemperd.
Grotere vraag naar chipmachines, tijdelijk meer voorraadopbouw en minder Chinese concurrentie
Maar de volatiele chipmachinemarkt biedt tegenwicht. Na een periode van stagnatie en tragere groei hebben chipmakers dit jaar de wind in de zeilen. Ook het grote aantal toeleveranciers in de productieketen zien daardoor de marktvraag aantrekken. Daarnaast heeft de Iranoorlog ook tot extra voorraadopbouw en minder Chinese concurrentie voor de energie-intensieve industrie geleid. Hoewel deze twee zaken van tijdelijke aard zijn, zorgen zij dit jaar voor wat extra productiegroei. Tot slot ondersteunen ook de hogere defensie-uitgaven, de Duitse infrastructuurinvesteringen en EU-invoerbeperkingen, zoals de CO2-grensbelasting (CBAM) en de verhoogde staalheffing, in toenemende mate de groei.
Nederland onderscheidt zich van andere eurolanden
De industrie trekt in Nederland duidelijk sneller aan dan in andere eurolanden. Realisatiecijfers laten sinds december 2025 een sterk oplopende productie zien, terwijl dit voor de eurozone als geheel nog nauwelijks het geval is. Ook de inkoopmanagersindex laat zien dat Nederlandse industrie zich positief van het buitenland onderscheidt. Terwijl de inkoopmanagersindex voor eurozoneproducenten in juni op 51,3 noteerde, kwam de Nederlandse industrie in mei op 55,9 uit. Dat is de hoogste stand in bijna vier jaar en wijst op aanhoudende, substantiële groei.
VS en China niet langer groeimarkten
Amerikaanse invoerheffingen drukten in 2025 op de industrie en doen dat ook in 2026. Vooral het 50%-tarief op staal en aluminium verslechtert de concurrentiepositie van Nederlandse producten op de Amerikaanse markt, ook bij halffabricaten en eindproducten zoals (onderdelen voor) voertuigen en machines. Chipmachines zijn door hun sterke concurrentiepositie en Aziatische afzetmarkten minder gevoelig voor heffingen, maar ASML heeft wel last van strengere Amerikaanse exportrestricties voor China. De VS en China groeien niet langer sterk als afzetmarkten. Chipgerelateerde markten als Zuid-Korea en Taiwan winnen juist aan belang.
Prijsverhogingen remmen vraag in beperkte mate
Prijsstijgingen remmen de productvraag dit en volgend jaar vooral aan het begin van de keten. Energie-intensieve basisgoederen, zoals geraffineerde aardolieproducten, polymeren, meststoffen en chemische producten, zijn al fors duurder geworden. Door leveringsuitval uit het Midden-Oosten kunnen Nederlandse producenten hogere grondstofprijzen deels doorberekenen, maar de vraag is zwakker dan tijdens de energiecrisis van 2022. Daardoor blijven prijsverhogingen waarschijnlijk gematigd en leiden ze slechts beperkt tot hogere prijzen van halffabricaten en eindproducten. Contracten en termijninkoop of afdekking van energie- en grondstofprijzen vertragen bovendien de doorwerking in de keten. Als het bestand tussen de VS en Iran standhoudt en transport van en naar de Golfregio verder herstelt, blijft de impact waarschijnlijk tijdelijk en beperkt. Wel kan volledig herstel van olieproductie en zeetransport nog maanden duren en blijft de situatie fragiel.
Positiever over orders en voorraden, maar tweedeling neemt toe
De hogere industriële activiteit blijkt uit betere order- en voorraadposities. Toch ligt de verwachte bedrijvigheid voor het eerst sinds juli 2025 weer onder het langjarig gemiddelde, waarschijnlijk door onzekerheid over energieprijzen, geopolitiek en economie. Ook de investeringsverwachting voor 2026 is omgeslagen: van ruim 5% groei in het najaar naar 3% krimp in het voorjaar. Dit weerspiegelt de toenemende tweedeling. Een deel van de technologische industrie profiteert van semicon, elektrificatie en defensie, terwijl vrachtwagens, auto-onderdelen en de energie-intensieve basisindustrie onder druk staan. Juist in die laatste sector vinden veel grote industriële investeringen plaats.
Bezettingsgraad en winstgevendheid licht hoger
De scheefgroei is ook zichtbaar in de beoordeling van productiebelemmeringen door producenten. Onvoldoende vraag wordt gemiddeld genomen nog steeds als grootste knelpunt gezien, maar vooral in de genoemde deelsectoren met structurele uitdagingen. De gemiddelde industriële bezettingsgraad in het tweede kwartaal voor het eerst in ruim twee jaar weer boven de 78% uitgekomen. Hoewel positief is dit nog altijd ruim onder het langjarig gemiddelde (78,6% vs. 80,7%). De winstgevendheid trekt dan ook slechts geleidelijk aan.
EU zint op maatregelen tegen snel toenemende goedkope importen uit China
Grote Europese markten zoals chemie, staal, auto’s en machines staan onder druk door snel toenemende goedkope importen uit China. Lage loonkosten, technologische vooruitgang, subsidies en een ondergewaardeerde munt versterken de concurrentie. In 2025 kwam daar de omleiding van voor de VS bestemde Chinese goederen naar Europa bij door hoge Amerikaanse importheffingen. Daardoor liep het EU-handelstekort met China op tot €365 miljard, circa €1 miljard per dag. Europese regeringsleiders zoeken maatregelen tegen oneerlijke concurrentie, zoals spreiding van leveranciers voor cruciale onderdelen, maar zijn verdeeld en vrezen Chinese tegenmaatregelen. Bovendien blijft Europa voorlopig afhankelijk van China voor zeldzame aardmetalen en kritische componenten, zoals chips.
Energie-intensieve industrie krabbelt wat op, maar blijft last houden van structurele problemen
De blokkade van de Straat van Hormuz en hogere energieprijzen hebben energie-intensieve industrieën nog niet hard geraakt. De productie veerde juist wat op door ophoging van voorzorgsvoorraden bij afnemers en minder Aziatische concurrentie, omdat grondstoftekorten daar de export beperken. Dit effect lijkt tijdelijk: voorraden zijn bij de huidige vraag snel voldoende en het voorlopige bestand tussen de VS en Iran brengt transport van en naar de Golfregio weer op gang. Structurele druk blijft echter bestaan door: 1. Amerikaanse invoertarieven; 2. Europese energieprijzen die hoger blijven dan in de VS en China; en 3. mondiale overcapaciteit. De chemieproductie ligt circa 25% onder de piek, basismetaal, kunststofproducten en bouwmaterialen zitten rond 20% onder hun eerdere top. Voeding en papier zitten weer rond piekniveau. Kunststofverwerkers hebben wel last van duurdere energie-intensieve plastics, terwijl papier profiteert van brede toepassingen, onder meer in e-commerceverpakkingen. Bouwmaterialen blijven in 2026 geremd door zwakke bouwgroei.
Opleving chemische industrie van tijdelijke aard
De petrochemische productiecapaciteit is mondiaal de afgelopen vijftien jaar met 65% sterk gegroeid en op basis van al in gang gezette uitbreidingen zal deze met name in China voorlopig alleen maar toenemen. De hieruit ontstane overcapaciteit en de toevloed aan goedkope, deels gesubsidieerde, chemie-importen uit Azië, verhogen de druk op Europese producenten. Ook de kunstmatig laag gehouden waarde van de Chinese munt en de Amerikaanse invoerheffingen dragen daaraan bij. Vooral upstream producenten in de petrochemie en basischemie voelen dit aan den lijve. Chemiebedrijf Dow schrapt meer dan een vijfde van het aantal banen in Nederland en Evonik meer dan tweeduizend banen in Duitsland. Zij sluiten zich aan in de lange rij aan Europese chemiebedrijven die eerder al tot reorganisatie of sluiting over gingen. Het aantal sluitingen van Europese chemiefabrieken is tussen 2022 en 2025 verzesvoudigd, met een capaciteitsverlies van bij elkaar 37 miljoen ton (-9%) tot gevolg. De Europese Commissie vindt dat de huidige handelsrelatie met China niet houdbaar is en overweegt momenteel beschermingsmaatregelen te treffen, waarbij ingrijpende Chinese tegenmaatregelen boven de markt hangen. Lees meer in het Vooruitzicht Chemie.
Roerige tijden, maar verbetering in zicht voor basismetaal
Net als voor de rest van de energie-intensieve industrie zijn het roerige tijden voor de Europese en Nederlandse basismetaal. De Europese en Nederlandse basismetaal blijft last houden van de verslechterde internationale concurrentiepositie. Nieuwe energieprijsstijgingen kunnen de kosten verhogen, al blijft dat effect beperkt als het bestand tussen de VS en Iran standhoudt. In 2026 drukken Amerikaanse invoerheffingen waarschijnlijk voor het eerst een heel jaar op de export. Vooral het 50%-tarief op staal en aluminium raakt de sector hard, al geldt voor via Tata Steel UK geëxporteerd verpakkingsstaal van Tata Steel Nederland het lagere VK-tarief van 25%. Lichtpunten zijn de toenemende vraag door defensie-uitgaven en infrastructuurprogramma’s, zoals de Duitse investeringen van €500 miljard, en invoerbeperkingen, zoals CBAM en strengere EU-safeguards voor staal. Per 1 juli verdubbelt de EU de importheffing op staal boven het vrijgestelde quotum naar 50%, terwijl het heffingsvrije quotum bijna wordt gehalveerd, waardoor het aandeel staalimport in de EU-consumptie afneemt van 25% naar 13%.
Productie-ontwikkeling voedingsindustrie stagneert na sterke groei
Te midden van alle ontwikkelingen rondom de oorlog in het Midden-Oosten en internationale handelsperikelen is het beeld voor de Nederlandse voedingsindustrie ogenschijnlijk kalm. De productiecijfers van de voedingsindustrie over januari tot en met april sterken ons in onze verwachting dat de productie dit jaar niet of nauwelijks groeit. Wat betreft productievolumes zien we ook in 2027 de groei niet echt aantrekken. Afwachtende consumenten en de krimpende veestapel in de vlees- en zuivelindustrie drukken de groei. Daarmee blijft de sector qua omvang van de productie steken rond de piek van 2018. Een stabilisatie of lichte groei van de omzet op sectorniveau licht in lijn der verwachting, ook als we kijken naar de laatste peiling van producenten over hun omzetontwikkeling in de komende maanden. Lees meer in het Vooruitzicht Voedingsindustrie.
Productie technologische industrie gestabiliseerd, grote verschillen tussen deelsectoren
De productie van de technologische industrie kromp in 2025 licht, maar de verschillen tussen deelsectoren zijn groot. Structurele groei van digitalisering, energietransitie en AI houdt vooral producenten en toeleveranciers van chipmachines, elektrische apparaten en hoogwaardige componenten op peil. De elektronicabranche krimpt daarentegen al jaren. Sinds 2017 daalde de productie gemiddeld bijna 10% per jaar. Tegelijk steeg de toegevoegde waarde met bijna 4% per jaar, wat wijst op een verschuiving van laagwaardige, concurrerende producten zoals consumentenelektronica naar innovatievere producten met hogere marges, zoals elektronische componenten, meet- en regelapparatuur en optische en medische instrumenten.
Chipmachinemakers trekken industriële groei omhoog
De groei van chipmakers en equipmentfabrikanten stond in 2025 nog onder druk door een langzamer dan verwachte normalisatie van de voorraden bij klanten. Dit jaar rapporteren de ‘Grote Drie’ (ASML, ASM, Besi) sterke verbetering en een forse orderintake. De AI-boom vergt extra chips voor bijvoorbeeld datacenters, wat voor een groeiende behoefte aan productiecapaciteit zorgt bij halfgeleiderproducenten. Ook de vraag naar chips voor andere toepassingen dan AI, zoals consumentenelektronica, automotive en industriële toepassingen laat verbetering zien.
Stijgende defensie-uitgaven stimuleren industriële activiteit langjarig
Ook de hogere Europese defensie-uitgaven zorgen langjarig voor meer productvraag. Bijvoorbeeld vanuit de marine, maar ook vanuit de land- en luchtmacht, denk aan radars van Thales en Robin Radar en diepladers van Broshuis. Steeds meer “dual-use bedrijven” spelen in op de nieuwe groeimarkt door op basis van bestaande civiele toepassingen nieuwe militaire middelen te ontwikkelen. Dronefabricage is een snelgroeiende tak waar Nederland in samenwerking met Oekraïense en andere Oost-Europese bedrijven in uitblinkt. Het kost tijd voordat investeringen in defensie zich in substantieel meer orders en productie vertalen. Defensieorders kennen veelal lange gunningstrajecten en opschaling van industriële defensiecapaciteit kost tijd door een gebrek aan langetermijncontracten, personeelstekorten, investeringsdrempels.
Automotive-industrie: voorzichtig herstel, maar uitdagingen blijven
Na de forse terugval door het einde van de autoassemblage bij Nedcar viel 2025 opnieuw tegen voor automotive-toeleveranciers. De Europese autoverkoop ligt nog ruim 15% onder het pre-pandemieniveau, terwijl fabrikanten overstappen op elektrisch rijden en meer Chinese concurrentie ervaren. Handelsspanningen en geopolitieke onzekerheid vergroten bovendien de druk op exportmarkten en kosten. Tegelijk trekt de Europese autoverkoop voorzichtig aan, mede door EV-stimulering en vervangingsvraag. Dat helpt vooral de Nederlandse markt voor zakelijke voertuigen, waar technologische vernieuwing en kilometerheffing vlootvernieuwing stimuleren. Kansen liggen bij toeleveranciers die meebewegen met digitalisering, elektrificatie, chips en defensie. Voor 2026 verwachten we weer lichte volumegroei, met gematigd herstel in 2027.
Maritieme industrie: kansen door verduurzaming en defensie
De productie in de overige transportmiddelenindustrie, waaronder de maritieme sector, blijft op peil maar is volatiel door het projectmatige karakter. Orderboeken zijn nog goed gevuld, mede dankzij de sterke vraag naar onderhoud en verduurzaming (retrofit) van schepen. Uitdagingen liggen vooral bij personeel en de beheersbaarheid van langdurige en complexe projecten, zoals de bouw van fregatten. De problemen met de order van de Duitse marine laten dit zien. Hogere defensiebudgetten blijven kansen bieden, waarvan Nederlandse bedrijven kunnen profiteren. Het belang van het maritiem-technologische cluster blijkt ook uit de intentie van een overheidsbelang in Damen Shipyards. Ook in de toelevering aan de vliegtuigbouw – met spelers als GKN Aerospace – is de vraag nog altijd sterk. Airbus en Boeing voeren de productie op, maar kampen nog met achterstanden, vooral door knelpunten in de keten.
Meer vraag vanuit defensie, chipmachines en transportmiddelen voor metaalbewerkers
Metaalbewerkers zien de vraag vanuit de bouw slechts licht groeien. De defensiemarkt biedt meer groeikansen voor toeleveranciers in de metaal, bijvoorbeeld voor VDL, Van Halteren en tal van metaalbedrijven die de markt betreden. Ook de vraag vanuit de halgeleidermarkt ontwikkelt zich gunstig. Waar ASML als belangrijke afnemer een tijd lang minder heeft ingekocht dan verwacht, kunnen toeleverende verspaners en plaatbewerkers voor 2026 eindelijk verbetering verwachten. Ook de aantrekkende vervangingsinvesteringen in transportmiddelen dragen daaraan bij. Aan de andere kant blijven metaalbewerkers last houden van een zwakke vraag uit de personenauto- en machine-industrie die last hebben van de Amerikaanse invoerheffingen en toenemende Chinese concurrentie. De hogere EU-staalheffing zorgt voor toenemende kosten en door de hogere afzetprijzen voor een verslechtering van de concurrentiepositie ten opzichte van partijen van buiten de EU.
Ook kunststof profiteert van bouw en nieuw beleid, recyclers verder in het nauw
In 2026 werkt de stagnatie in de voedingsindustrie en geringe groei in de bouw door in de gematigde ordergroei van kunststofverwerkers. De inkoop- en verkoopprijzen stijgen, wat de vraag en de marges onder druk zet. Stevige internationale concurrentie als gevolg van de relatief hoge energie- en grondstofprijzen in Nederland en verschillen in subsidies en regelgeving tussen landen, versterken dit. De tegemoetkoming van de overheid in de vorm van de terugkeer van de Indirecte Kostencompensatie komt daarom als geroepen voor kunststofverwerkers. Ook de mogelijke verlaging van de in Nederland relatief hoge netkosten biedt perspectief. Net als het schrappen van de Nationale Circulaire Plastic Norm (een bijmengverplichting) en de Circulaire Plasticheffing die in respectievelijk 2027 en 2028 in zouden gaan. Het beschermen van de branche betekent wel dat recyclers van plastic het nog moeilijker krijgen. In ruim anderhalf jaar tijd zijn meer dan tien Nederlandse plasticrecyclers failliet gegaan en twee naar het buitenland vertrokken. Zij legden het af tegen de lage prijs van nieuw plastic, gemaakt uit aardolie of -gas.
Tegenwind steekt de kop op voor sterk gegroeide farmasector
Na een uitzonderlijk sterk eerste kwartaal, gedreven door naar voren gehaalde Amerikaanse medicijninkopen, viel de farmaproductie in de rest van 2025 terug. In 2026 herstelt de sector, maar de productie blijft naar verwachting gemiddeld ongeveer gelijk aan 2025 en groeit pas in 2027 weer duidelijk. Of de hoge groei van eerdere jaren terugkeert, is onzeker door Amerikaanse invoerheffingen, productie-investeringen van grote farmaceuten in de VS die ten koste gaan van Europa en de opkomst van China als concurrent in merkgeneesmiddelen. Europa verliest terrein in biofarmaceutische innovatie, maar Nederland blijft aantrekkelijk voor internationale farmaconcerns dankzij zijn sterke positie in ontwikkeling en productie van vernieuwende medicijnen. Een voorbeeld is Eli Lilly’s investering van €2,6 miljard in een nieuwe fabriek op het Leiden Bioscience Park.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"d674b5ce-d21c-4e30-8a4e-99c7b4475c8c","localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Edse Dantuma","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/24b31aef632f3069/original/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e84b8860-133f-46c2-92cc-c4949b77eb50/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270","type":"image","width":3355},"jobTitle":"Econoom Industry & Healthcare"},"backLink":{"textLink":{"text":"Industry","url":"/zakelijk/sector/industry"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Industrie ziet productie in 2026 voor het eerst in vier jaar weer groeien"},"date":"2026-06-30","readingTime":9},"publishDate":"2026-06-29T23:02:17.027+02:00"}}