Hoewel er per gemaakt product steeds minder materiaal nodig is, groeit het totale materiaalgebruik van de Nederlandse maakindustrie in absolute zin nog steeds. Om meer circulair te werk te gaan zijn grotere stappen vereist. Efficiënt materiaalgebruik gaat verder dan recycling en begint al bij het productontwerp. Om dit te versnellen blijft beleid gericht op het stimuleren van circulaire initiatieven nodig.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Beweegredenen voor circulair produceren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Maakbedrijven kunnen verschillende redenen hebben om circulair te gaan produceren:
Nederland is op veel gebieden koploper (w.o. recycling) maar het tempo moet verder omhoog. Gericht overheidsbeleid blijft daarom nodig om circulair produceren verder van de grond te krijgen. Circulair produceren kan in eerste instantie extra kosten met zich meebrengen, terwijl consumenten niet of nauwelijks extra geld over hebben voor meer circulaire producten. Financiële prikkels die meer circulariteit stimuleren ontbreken dan veelal. Dit creëert een noodzaak voor beleid dat gericht is op het:
In vervolg op het Europese Green Deal Industrial Plan is in 2025 de Clean Industrial Deal (CID) gepresenteerd door de Europese Commissie.
Dit is een lange termijn stimuleringsplan voor de industrie na de grote geopolitieke wijziging door de Russische inval in Oekraïne en het gewijzigde beleid van de Amerikaanse regering onder Trump. Het CID zorgt voor strategische onafhankelijkheid en stimuleert de achterblijvende Europese groei met minder regels, meer ruimte voor staatssteun én afzetmarkten voor groene producten. Hiermee wordt duurzaam geïnvesteerd in Europa en worden bedrijven geholpen de klimaatdoelen te halen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Strategieën hoger op de R-ladder nodig voor grotere circulaire stappen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Recycling is in Nederland sterk ontwikkeld, maar het recyclaat of regeneraat dat daaruit voortkomt is kwalitatief vaak nog niet gelijkwaardig aan ‘virgin’ materialen of wordt als inferieur materiaal beschouwd. Binnen de maakindustrie kan met upcyclen van restmaterialen nog veel worden gewonnen. Daardoor is met het hoogwaardig toepassen van gebruikt materiaal in nieuwe producten nog volop circulaire winst te behalen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/bf9812b7-e54b-49d9-9ed4-afbee8ca32b0/Niveaus-van-circulariteit","original":"https://assets.ing.com/m/517822fefc3fd3eb/original/Niveaus-van-circulariteit.jpg","extension":"jpg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Circulair Design - Een kleinere milieu-impact begint bij het productontwerp"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Om echt grotere circulaire stappen te zetten zijn strategieën hoger op de R-ladder dan ook noodzakelijk. Ongeveer 80% van de totale milieu-impact van producten wordt in de ontwerpfase bepaald. Door al bij het ontwerp rekening te houden met circulaire eisen kan de levensduur van producten worden verlengd, bijvoorbeeld door hergebruik, reparatie of revisie en deel- of huurmodellen. Zaak is zoveel mogelijk te ontwerpen op basis van hernieuwbare of herbruikbare materialen en daarnaast producten te ontwerpen die bestaan uit vervangbare onderdelen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c4f8ffed-af3a-41b9-b8c0-b8259d0af81d/circulair-design","original":"https://assets.ing.com/m/5ae00e44dc74b0e4/original/circulair-design.jpg","extension":"jpg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Biobased, levensduurverlenging en ‘servitization’"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Het duurzamer maken van producten kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van biobased materialen. Deze zijn gemaakt van hernieuwbare grondstoffen die bij het groeien bovendien CO2 neutraliseren, terwijl traditionele materialen veelal worden gemaakt van niet-hernieuwbare grondstoffen, zoals aardolie, waarbij bij de winning CO2 vrijkomt. Een ander voorbeeld van circulaire productontwikkeling is het verlengen van de productlevensduur door snel slijtende onderdelen gemakkelijk vervangbaar te maken. In combinatie met een bedrijfsmodel op basis van ‘servitization’ of ‘Product as a Service’, waarbij het product in eigendom blijft van de producent en de klant voor het gebruik ervan betaalt, worden reststromen ‘aan de bron’ geminimaliseerd. Dit kan bovendien een succesvol verdienmodel zijn wanneer een groeiend aantal productabonnementen gelijk op gaat met een toenemende levensduur van het product. Dan profiteert de producent van een stabiele inkomstenstroom, terwijl hij ook op productiekosten kan besparen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Duurzame bedrijfsmodellen die circulariteit bevorderen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Niet elk circulair bedrijfsmodel biedt voor elk maakbedrijf direct circulaire meerwaarde. Afhankelijk van het type product en de plek in de keten ligt de ene keuze meer voor de hand dan de andere. Voor een producent van elektronische componenten is het bijvoorbeeld lastig om producteigenaar te blijven, omdat zijn product onderdeel is van een eindproduct dat eigendom is van een andere partij. Hij kan zijn componenten wel zo ontwikkelen dat deze langer meegaan en makkelijk opnieuw zijn te gebruiken. Daarnaast kan hij circulair inkopen door groene inkoopeisen aan toeleveranciers te stellen of zijn voetafdruk verminderen door voor biobased of recyclebare materialen te kiezen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Eigen verantwoordelijkheid eerst, ketensamenwerking vereist"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Elk type maakbedrijf kan circulair inkopen door circulaire eisen aan toeleveranciers te stellen en circulaire producten te selecteren. Datzelfde geldt voor het terugwinnen van hulpbronnen, zoals het recyclen van productieafval van het eigen bedrijf. Ketensamenwerking is een voorwaarde om de kringloop geheel te kunnen sluiten, maar elk bedrijf kan zelf actie ondernemen om meer circulair te werk te gaan.
De circulaire eisen die aan producten en productieprocessen worden gesteld nemen alleen maar toe op weg naar een meer circulaire economie. Toenemende technologische mogelijkheden en nieuwe markten en toepassingen leiden tot nieuwe circulaire standaarden.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Meer informatie"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"