Robotisering is cruciaal om de concurrentiekracht van de Nederlandse maakindustrie te behouden. De sector staat onder druk door vergrijzing, personeelstekorten en relatief hoge loonkosten. De robotiseringsgraad blijft structureel achter bij internationale koplopers. De productiviteit moet volgens TNO met minimaal 50% omhoog om te kunnen blijven concurreren. Zonder gerichte investeringen ontstaan op korte termijn knelpunten in capaciteit en kostenstructuur, gevolgd door structureel verlies aan concurrentiekracht en mogelijke verplaatsing van productie.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Wat betekent dit voor jou?
Voor industrieondernemers is robotisering een basisvoorwaarde om te concurreren én het zorgt voor meer flexibiliteit, hogere betrouwbaarheid en kwaliteit. Belangrijke randvoorwaarden zijn samenwerking in de keten en gestandaardiseerde processen. Maak een lange termijn robotiseringsstrategie, investeer in kennis en skills én werk samen met partners om schaal en snelheid te realiseren.
"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Gert Jan Braam","image":{"altTextNL":"Gert Jan Braam","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/5c5f3306e4d5c4b2/original/Gert-Jan-Braam-sectorupdate-quotes.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/518776cd-0292-4ebd-b91e-cd2e010db556/Gert-Jan-Braam-sectorupdate-quotes","type":"image","width":1412},"jobTitle":"ING Sector Banker Industry"},"testimonialText":{"body":"Robotisering is cruciaal om productiviteit te vergroten en personeelstekorten op te vangen. Bedrijven die gericht investeren in productieautomatisering, bouwen aan een internationale concurrentiepositie en toekomstbestendig verdienmodel."}}]},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Robotisering redding maakindustrie","url":"https://www.tno.nl/nl/newsroom/2026/04/robotisering-nederland-maakindustrie/"}},{"componentType":"cta"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Groei defensie-industrie: kansen én uitdagingen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De Nederlandse toeleverende industrie aan de defensie- en veiligheidssector groeit sterk, verbreedt en verschuift naar meer binnenlandse vraag. Recent onderzoek van Berenschot geeft tussen 2021 en 2025 een verdubbeling van de omzet aan naar € 10 miljard, bij inmiddels 1500 grotendeels MKB-bedrijven. Geopolitieke spanningen hebben gezorgd voor sterk opgeschaald defensiebeleid met aanzienlijk hogere defensie uitgaven en de wens om minder afhankelijk te zijn van buitenlandse leveranciers.
Bedrijven realiseren omzetgroei uit defensieactiviteiten en investeren bovengemiddeld in onderzoek en ontwikkeling. Daarbij vraagt de markt om snellere opschaling van productie-capaciteit, kortere levertijden en hogere leveringszekerheid. Uit de analyse blijkt dat innovatiekracht, productieschaal en toegang tot kapitaal met passende financiering bepalend zijn om deze groei vast te houden en strategische autonomie te versterken. Integratie in internationale ketens is daarbij van groot belang.
Wat betekent dit voor jou?
Defensie is een structurele groeimarkt voor de industrie. Voor industriebedrijven liggen er kansen in het investeren in technologische expertise en innovatiecapaciteit, opschaling en dual-use (civiel en militaire) toepassingen in nieuwe toeleverketens. Dit vraagt vanzelfsprekend ook om een betere ketensamenwerking.
"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Gert Jan Braam","image":{"altTextNL":"Gert Jan Braam","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/518776cd-0292-4ebd-b91e-cd2e010db556/Gert-Jan-Braam-sectorupdate-quotes.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/518776cd-0292-4ebd-b91e-cd2e010db556/Gert-Jan-Braam-sectorupdate-quotes","type":"image","width":1412},"jobTitle":"ING Sector Banker Industry"},"testimonialText":{"body":"De defensie-eindmarkt groeit naar strategische kernsector. Wie nu investeert in specifieke toeleverketens, innovatie en dual-use productiecapaciteit, legt een basis voor langjarige groei."}}]},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Berenschot defensie-industrie","url":"https://www.nidv.eu/wp-content/uploads/2026/05/Berenschot-Rapport-Nederlandse-defensie-en-veiligheid-gerelateerde-technologische-industriele-basis-groeit-sterk-verbreedt-en-verschuift-richting-binnenlandse-vraag.pdf"}},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"LinkedIn post NIDV","url":"https://www.linkedin.com/posts/defensieindustrie-samenwerken-nldtib-share-7463589948190023681-ouot/"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Transitie naar circulair plasticsysteem vertraagd"},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Grafiek Trend Europees productievolume circulaire plastics","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/95c97ee0-bab7-4d9f-b523-afe0cffbb3ef/Grafiek-Trend-Europees-productievolume-circulaire-plastics.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/95c97ee0-bab7-4d9f-b523-afe0cffbb3ef/Grafiek-Trend-Europees-productievolume-circulaire-plastics"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De transitie naar circulair plastic in Europa en Nederland blijft achter bij de benodigde versnelling. Dit blijkt uit de marktanalyse van Plastics Europe. In Nederland nam de plasticconsumptie in 2024 toe met 4%, terwijl productie en recycling juist afnamen. De productie van kunststofverwerkers daalde met 2,8% en de recyclingcapaciteit kromp met 3%.
Het aandeel gerecycled plastic steeg weliswaar licht naar ruim 14%, maar dit weegt niet op tegen de bredere terugval. Een belangrijke oorzaak van de dalende productie van kunststofverwerkers en -recyclers (bij een toenemende consumptie) is de groeiende import van halffabricaat, eindproducten en recyclaat van buiten Europa.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Wat betekent dit voor jou?
De analyse laat zien dat de circulaire kunststofketen terrein verliest. Voor ondernemers in de sector betekent dit toenemende concurrentie van buiten Europa en druk op marges. Versterken van het verdienmodel is nodig via innovatie, structurele kostenverlaging en vraagcreatie.
"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Gert Jan Braam","image":{"altTextNL":"Gert Jan Braam","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/5c5f3306e4d5c4b2/original/Gert-Jan-Braam-sectorupdate-quotes.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/518776cd-0292-4ebd-b91e-cd2e010db556/Gert-Jan-Braam-sectorupdate-quotes","type":"image","width":1412},"jobTitle":"ING Sector Banker Industry"},"testimonialText":{"body":"De vraag groeit, maar de Nederlandse productie blijft achter. Dat vraagt om belangrijke keuzes in Europees industriebeleid om een concurrerende marktpositie te creëren met innovatie en verduurzaming als speerpunt."}}]},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Lees hier meer","url":"https://www.linkedin.com/posts/de-transitie-naar-een-circulair-plasticsysteem-ugcPost-7462506397017235457-mlgw/"}},{"componentType":"cta"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Verduurzaming topprioriteit, druk op uitvoering neemt toe"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Duurzaamheid staat stevig op de strategische agenda van Nederlandse bedrijven. Twee derde ziet duurzame investeringen als motor voor innovatie en concurrentiekracht. Tegelijk groeit de druk op de uitvoering door hoge energieprijzen, geopolitieke onzekerheid en beperkte netcapaciteit. De ambitie blijft hoog, maar de praktijk wordt complexer.
Dit komt terug uit het jaarlijkse ING-duurzaamheidsonderzoek onder het management van Nederlandse bedrijven.
Wat zijn de belangrijkste bevindingen?
Wat betekent dit voor jou?
90% van de ondernemers zien verduurzaming als kans voor de strategische en innovatiekracht. En de verwachting is dat bedrijven blijven versnellen. De keten en regelgeving zijn belangrijke aanjagers, zorg dat je hier in de voorhoede beweegt. Helder en consistent beleid is belangrijk om tempo te houden.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""}},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Lees hier het ING-onderzoek","url":"https://nieuws.ing.nl/nl-NL/265877-verduurzaming-topprioriteit-bedrijven-maar-druk-op-uitvoering-neemt-toe/"}},{"componentType":"cta"},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer sectorinformatie?"},"textLinks":[{"text":"Bekijk jouw sector","url":"/zakelijk/sector/industry"},{"text":"Bekijk andere sectoren","url":"/zakelijk/sector/all-sectors"},{"text":"Sector thema's","url":"/zakelijk/sector/all-sectors/sector-themas"},{"text":"Sector Facts & Figures","url":"/zakelijk/sector/all-sectors/overzichtspagina-facts-figures"},{"text":"ING Sector magazine","url":"/zakelijk/sector/all-sectors/ing-sector-magazine"},{"text":"Trends & Ontwikkelingen","url":"/zakelijk/sector/industry/trends-en-ontwikkelingen-industry"}]}]},"hasMacro":false,"id":"a45c737b-a207-42d8-b5ba-09c7fb80f9c2","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"backLink":{"textLink":{"text":"Industry","url":"/zakelijk/sector/industry"}},"componentType":"productHeader","coreHeader":{"body":"Deze inzichten helpen om vooruit te denken en te acteren. De volgende sectorupdate staat gepland op maandag 7 september.","headerImage":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/3fc9600f-2f81-44f0-bfa3-21a8e8edb1c7/Robot-industry-mechanical-production-line.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/3fc9600f-2f81-44f0-bfa3-21a8e8edb1c7/Robot-industry-mechanical-production-line","type":"image","width":3712},"subtitle":"Met deze sectorupdate houden we je op de hoogte van de laatste inzichten in de sector Industry.","title":"Sectorupdate Industry"}},"publishDate":"2026-06-23T16:33:04.447+02:00"}}