Kunststof is door de lage massa en fysieke -aanpasbare- eigenschappen (vorm, sterkte, kleur, technische eigenschappen etc.) een ideale grondstof in de ontwikkelingen van uiteenlopende producten. Kunststoffen hebben daarnaast uitstekende eigenschappen bij het bevorderen van levensduur, verduurzaming, hergebruik van materiaal in circulaire ketens en hygiëne en veiligheid. Door de veelzijdigheid van kunststoffen worden deze in veel industrie-sectoren ingezet.
De rubber- & kunststofindustrie is door het grotendeels fossiele grondstofgebruik (olie) sterk afhankelijk van de chemische industrie. De toepassing van kunststof is zeer divers en kunststofproducten en halffabricaten worden in een groot aantal producten in zeer diverse eindmarkten afgezet. De sector is daarom onderdeel van de maakindustrie. De rubber- & kunststofindustrie levert een grote variatie aan onderdelen en eindproducten aan verschillende toeleveranciers en fabrikanten in eindmarkten als
Grondstoffen
Kunststoffen in Nederland worden vooral uit aardolie gemaakt. Door kraken ontstaan monomeren (bouwstenen) die aan elkaar worden gekoppeld tot polymeren, de feitelijke kunststof. Naast koolstof en waterstof kunnen diverse andere elementen en additieven aanwezig zijn om verwerkbaarheid en producteigenschappen te verbeteren. Kunststoffen worden meestal als granulaat of poeder geleverd. Er zijn drie hoofdgroepen: thermoplasten, elastomeren en thermoharders. Thermoplasten (zoals PP, PVC, PE, PS, ABS en PC) vormen 90% van het gebruik. Elastomeren, zoals rubber, zijn sterk rekbaar. Thermoharders, zoals epoxy en polyester, harden onomkeerbaar uit.
Kunststofindustrie
De kunststofindustrie sector is een belangrijke toeleverende schakel in veel productketens voor diverse eindmarkten en omvat ongeveer 1500 ondernemingen (verwerkers en producenten). Een klein deel van de ondernemingen zijn tweedelijns toeleveranciers, het overgrote deel ondernemingen zijn gespecialiseerde derde- of vierdelijns toeleveranciers. Bedrijven met veel expertise en een flexibele snel opschaalbare productie.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d26ef4c0-3d74-4903-923d-f1fe9c92e5ac/Factsheet-Industry-keten-v2","altTextNL":"Factsheet Industry keten","original":"https://assets.ing.com/m/2580237605ccee0f/original/Factsheet-Industry-keten-v2.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De sector investeert continu in innovatie, met een sterke focus op nieuwe, duurzame materialen en productiemethoden. Hierbij wordt vol ingezet op verduurzaming; minder grondstofgebruik, circulaire productie en daarmee de reductie van CO2-emissies.
De kunststofindustrie transformeert in de komende decennia naar een sector die circulair en klimaatneutraal is, Reshaping Plastics. Tegen 2050 kan het plasticsysteem 78% circulair zijn, waarbij 30% van het afval wordt vermeden door vermindering en vervanging en 48% door recycling.
Wat speelt er in de sector?
De kunststofindustrie staat midden in de transitie naar een volledig circulaire en duurzamere keten, gedreven door regelgeving, klantvraag en keteninitiatieven. Materiaalinnovatie is en toepassingen zijn hierin belangrijk. Daarnaast versnellen digitalisering, AI en automatisering een slimmere en energie-efficiëntere productie, belangrijk voor verdere productiviteitsgroei.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De diversiteit in eindmarkten zorgt voor enige stabiliteit in de sector. De kunststofindustrie volgt de economische cycli én wordt beïnvloed door de olieprijs die doorwerkt in de kostprijs van fossiele grondstoffen. Een gelijk Europees speelveld (energiesubsidie, regelgeving) is van groot belang voor de concurrentiepositie kunststofindustrie.
De toenemende eisen m.b.t. duurzaamheid, emissies en circulariteit zijn van invloed op strategie, investeringen en bedrijfsvoering. Als op langere termijn de materiaalketen efficiënt gesloten kan worden verdwijnt de afhankelijkheid van milieubelastende, fossiele grondstoffen.
Belangrijk is dat er een Europees beleid komst wat gehandhaafd wordt en waarmee goedkopere fossiel geproduceerde import van kunststoffen en kunststofproducten niet aantrekkelijker is om te gebruiken als de duurzamere Europese grondstof. Inmiddels is Europa netto-importeur van kunststoffen geworden. Europese productie is in de huidige geopolitieke situatie ook belangrijk voor de weerbaarheid van de maakindustrie supply chains.
Het werven, opleiden en behouden van steeds schaarser beschikbaar gekwalificeerd personeel is van groot belang voor groei en continuïteit. Het is daarom cruciaal continue te investeren in productietechnologie, automatisering en digitalisering. Dit zorgt voor de benodigde productiviteitsverhoging en behoud van concurrentiepositie.
Omdat de maakindustrie vaak Europees toelevert en ook de wet- & regelgeving zich steeds meer op Europees niveau afspeelt is de sector ook op Europees georganiseerd in Plastics Europe. Meer informatie en data is te vinden in de Plastics - The facts.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Industrie: Na tegenvallend jaar iets meer productiegroei in 2026
Na drie magere jaren beginnen de vooruitzichten voor de Nederlandse industrie te verbeteren. Ook 2025 was een moeizaam jaar, met alleen een sterk eerste kwartaal onder invloed van extra Amerikaanse voorraadopbouw. Productie en omzet groeiden over het hele jaar gemeten slechts licht, met respectievelijk zo’n 0,5% en iets meer dan 1%. Hoewel de verschillen tussen industrietakken groot zijn, toont de sector zich daarmee weerbaar in tijden van grote internationale turbulentie. 2026 brengt waarschijnlijk nog niet de echte omslag waar veel producenten op hopen, maar het is aannemelijk dat de trend van een geleidelijk aantrekkende vraag doorzet.
Industriële productie groeit weer, producenten optimistischer
De Nederlandse industriële productie is in augustus en september aangetrokken, terwijl de eurozoneproductie als geheel terugviel. De technologische industrie heeft een belangrijk aandeel in de recente groei. Zowel bij de productie van machines als die van elektrische apparaten en transportmiddelen is een begin van een herstel zichtbaar na een periode van stagnatie. Net als hun tegenhangers in de eurozone zijn Nederlandse fabrikanten sinds de zomer wat optimistischer geworden over de nabije toekomst.
Toenemende bestedingen van consumenten en overheden vertalen zich mondjesmaat in orders
Vooral toenemende consumentenbestedingen en extra overheidsinvesteringen zorgen in 2026 voor meer industrie-orders. Hoewel de productieverwachtingen zijn verbeterd en producenten al enige tijd meer nieuwe orders ontvangen, zijn producenten de afgelopen maanden slechts mondjesmaat positiever geworden over hun orderportefeuille. Het duurt dan ook even om de pijplijn aan klantopdrachten weer goed gevuld te krijgen.
Ook kost het tijd voordat investeringen in bijvoorbeeld defensie zich in substantieel meer nieuwe orders vertalen.
Hetzelfde geldt voor de voorgenomen hogere investeringen en consumptie van de Duitse overheid. Pas in de tweede helft van 2026 zal dit de Duitse economie een impuls geven waar mogelijk ook Nederlandse producenten een graantje van kunnen meepikken.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/5e3e2107-1fae-4c25-81eb-a7b2ed4d4bf4/Outlook-Industrie-DEC-2025-Fig-4-productiebelemmeringen","original":"https://assets.ing.com/m/1439434e2bf08890/original/Outlook-Industrie-DEC-2025-Fig-4-productiebelemmeringen.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Lage bezettingsgraad en beperkte winstgevendheid vanwege traag vraagherstel
Na drie kwartalen van lichte verbetering is de industriële bezettingsgraad in het vierde kwartaal van 2025 weer teruggelopen tot één van de laagste niveaus van de afgelopen vijf jaar. De winstgevendheid blijft mede daardoor voorlopig onder druk staan. Al sinds de start van de coronapandemie is het geen sprake meer van business as usual. Positief is dan weer dat overtollige voorraden zijn afgebouwd en rente en grondstofprijzen zijn gedaald. Maakbedrijven ondervinden wel nog altijd veel productiebelemmeringen. Terwijl de aanbodbelemmeringen inmiddels zijn afgenomen, is de geringe vraag juist weer een grotere belemmering geworden. Een opsteker voor de middellange termijn is dat een nieuw kabinet waarschijnlijk de binnenlandse bottlenecks zoals netcongestie en stikstof versneld wil aanpakken,
Marktomstandigheden blijven uitdagend door handelsbeperkingen en verzwakte internationale concurrentiepositie
De onzekerheid rond de omvang en de impact van Amerikaanse invoerheffingen hebben ervoor gezorgd dat consumenten en bedrijven slechts schoorvoetend meer gaan besteden. Nu onzekerheden door de handelsdeals afnemen, verbeteren de vooruitzichten voor consumptie en investeringen. Toch blijft het uniforme tarief op EU-export naar de VS – voorheen een belangrijke groeimarkt voor de Nederlandse industrie – nog altijd 15%. Samen met de afkoeling van de Amerikaanse economie dempt dit de exportgroei in 2026. Het 50%-tarief op Europese producten en onderdelen van staal en aluminium staat bovendien nog overeind. De VS brengt daarnaast steeds meer producten met onderdelen van staal en aluminium onder het hoge 50%-tarief.
Tegenwind en onzekerheid blijven ook aanwezig door handelsbeperkingen die voortkomen uit de toenemende technologische rivaliteit met en grondstofafhankelijkheid van China. Overheidsbeleid heeft een steeds grotere en onvoorspelbaardere invloed op marktomstandigheden.
Technologische industrie - kunststofindustrie
Productie technologische industrie gestabiliseerd, grote verschillen tussen deelsectoren
De productie van de technologische industrie, oftewel producenten van (onderdelen van) metaalproducten, apparaten, machines en transportmiddelen, is in 2025 gestabiliseerd na een krimp van ruim 2% in 2024. De marktomstandigheden en het potentieel verschillen echter sterk tussen deelsectoren. Door de structurele groei van digitale toepassingen en investeringen in de energietransitie houden vooral producenten van chipmachines, elektrische apparaten en componenten – zoals chipmachines, batterijen, turbines, kabels en datacenter-apparatuur – de productie goed op peil.
Ook kunststof profiteert van bouw en nieuw beleid, recyclers verder in het nauw
De voor kunststofverwerkers belangrijke verpakkingsmarkt kent een stabiele vraaggroei die het gematigde herstel in 2025 ondersteunde. Net als de toename van bouwactiviteiten stimuleert dit ook de vraag in 2026 enigszins. Maar het kunststof-productpallet is zeer breed en de veel producenten blijven last houden van vraag- en margedruk. Grote internationale concurrentie als gevolg van de relatief hoge energie- en grondstofprijzen in Nederland en verschillen in subsidies en regelgeving tussen landen, versterken dit. De tegemoetkoming van de overheid in de vorm van de terugkeer van de Indirecte Kostencompensatie komt daarom als geroepen voor kunststofverwerkers. Ook de mogelijke verlaging van de in Nederland relatief hoge netkosten biedt perspectief. Net als het schrappen van de Nationale Circulaire Plastic Norm (een bijmengverplichting) en de Circulaire Plasticheffing die in respectievelijk 2027 en 2028 in zouden gaan. Het beschermen van de branche betekent wel dat plasticrecyclers het nog moeilijker krijgen. In ruim anderhalf jaar tijd zijn tien Nederlandse plasticrecyclers failliet gegaan en twee naar het buitenland vertrokken. Zij legden het af tegen de lage prijs van nieuw plastic, gemaakt uit aardolie of -gas. Om hen te ondersteunen roept het demissionaire kabinet samen met andere landen de hulp van Europa in, vooruitlopend op de aankomende Circulaire Economiewet.
Vooruitzichten technologische industrie.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topic in de Kunststofindustrie - Verduurzaming"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Verduurzaming
Kunststoffen blijven onvervangbaar voor veel toepassingen en spelen een cruciale rol bij het mogelijk maken van de transitie naar duurzaamheid en het ondersteunen van het concurrentievermogen van veel sectoren in Europa. Verduurzaming is een kernprioriteit binnen de kunststofindustrie. Het lange termijn doel van een circulaire economie, waarbij gerecycled materiaal wordt gebruikt en afvalstromen en emissies worden geminimaliseerd is het uitgangspunt voor alle technologische- en materiaal-innovaties in de kunststofsector. De kunststofsector heeft een goede technologische uitgangspositie om aan de lange termijn groeiende vraag aan duurzame (circulaire en CO2 neutrale) vraag van fabrikanten in veel verschillende eindmarkten te voldoen.
Verduurzaming van de kunststofindustrie start bij circulair design, wat direct van invloed is op productontwerp en materialengebruik. Als basis voor bevordering van circulariteit zijn R-strategien ontwikkeld waarbinnen Redesign, Reduce en Recycle binnen de sector goed toepasbaar zijn.
De plastic transitie. Circulaire economie voor Plastics | 2030 55% en 2050 100% circulair
De plastic keten moet zich snel mogelijk aanpassen met gebruik van nieuwe technologie en grondstoffen. Een forse systeemaanpassing waardoor plastics in 2050 volledig klimaat-neutraal en circulair zijn. Verminderen én herbruikbaarheid van materialen staat voorop. Door slim ontwerp kan demontage, hergebruik of recycling veel effectiever plaats vinden. Nederland zoomt in op productie, conversie, consumptie, afvalverwerking, recycling en het gebruik van gerecycled plastic, in elke stap meer CO2-emissiereductie. Zie deze Infographic.
Duurzaamheid | Nationaal programma Circulaire Economie - NPCE
De kunststofsector draagt bij aan het terugdringen van het terugdringen van de milieu impact tot wel 50% (CO2-emissie + energieverbruik) van kunststof. Dit gebeurt door veel meer gebruik van gerecycled kunststof en van biobased kunststoffen (uit hernieuwbare materialen), waardoor het aandeel op fossiel gebaseerde kunststoffen afneemt. De transitieagenda kunststoffen stelt als doel om in 2030 40% recyclaat en 15% bioplastics in te zetten. Mechanische- en chemische recycling zulle hiervoor sterk moeten toenemen.
Infographic CO2 reductie met circulaire grondstoffen | Rapport CE Delft
Recycling
Doelstellingen in hergebruik van materiaal door de inzet van recyclaat en daarmee terugdringen CO2 uitstoot zijn geformuleerd en wetgeving volgt. Het actieplan Toepassen Kunststof Recyclaat initieert extra acties om tot een circulaire kunststofketen te komen. Alle stakeholders in de keten zullen een actieve rol moeten spelen. Van fabrikanten van kunststofproducten, merkeigenaren, gebruikers, inzamelaars, sorteerders, kunststof recyclaat leveranciers, kennisinstellingen en de overheid.
Acties om de inzet van recyclaat te versnellen te versnellen richten zich op a) bevorderen van de vraag naar kunststof recyclaat, b) ontwikkelen van het aanbod van kunststof recyclaat, c) ketensamenwerking om vraag en aanbod beter te laten aansluiten en d) marktvoorwaarden en economische prikkels.
Bijmengverplichting (NCPN) – van tafel
De NCPN was ontworpen om vanaf 2027 een verplicht bijmengpercentage in te voeren voor alle kunststofverwerkers die produceren voor de Nederlandse markt. De norm zou starten met 15% recyclaat en oplopen naar 25–30% in 2030. Hiermee zou het gebruik van fossiele grondstoffen worden teruggebracht, wat bijdraagt aan de CO2 reductiedoelstelling in 2030.
De regeling wordt niet ingevoerd en Nederland haakt aan bij de Europese richtlijnen zoals verpakkingsverordening en EU-maatregelen voor circulair plastic. Zonder dus een nationale norm.
Productiviteit
Doorlopende productiviteitsverbetering is de basis voor lange termijn groei. Productiviteit is cruciaal voor de maakindustrie omdat het direct invloed heeft op de winstgevendheid en internationale concurrentiepositie van bedrijven. Door efficiënter te werken kunnen bedrijven hun kosten verlagen, de doorlooptijd verkorten en de kwaliteit van hun producten verbeteren. Dit leidt tot hogere klanttevredenheid in lange termijn klantrelaties en een sterkere marktpositie.
Verhoogde productiviteit stelt bedrijven in staat om met gerichte investeringen sneller in te spelen op steeds sneller veranderende marktomstandigheden en klantbehoeften. Investeren in R&D en innovaties en nieuwe technologie speelt hierbij een belangrijke rol, omdat dit nieuwe mogelijkheden biedt om processen te optimaliseren, te verduurzamen en productiviteit en winstgevendheid verder te verhogen.
"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/industry/trends-en-ontwikkelingen-industry","text":"Overige trends in Industry"}]},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""},"alignedImage":{"position":"top","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2af6b255-96c6-4cea-bf98-184a2fa2f87e/Swot-Rubber-kunststofindustrie","altTextNL":"Swot Rubber kunststofindustrie","original":"https://assets.ing.com/m/17f2c85011259ca7/original/Swot-Rubber-kunststofindustrie.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Bronvermelding","richBody":{"value":"ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
Deze publicatie is opgesteld door de ‘ING Sector Banking’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Gert Jan Braam","intro":"Sector Banker Industry","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c7565a16-ae6c-40ad-b630-900c74b48a93/4023x4023","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/45dd52f7/original/4023x4023.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/industry/gert-jan-braam"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}