De metaalindustrie is een belangrijke subsector binnen de maakindustrie als geheel en wordt verdeeld in de basismetaalindustrie met staal, aluminium en non ferro productie en de metaalproductenindustrie met o.a. verspaners, plaatwerk, lassen, constructie, oppervlaktebehandeling en metaalwaren. De metaalproductenindustrie bewerkt metalen tot halffabricaten (delen van een product) of eindproducten als (machine)onderdelen, gereedschappen of constructiematerialen. Naast fabrikanten van eindproducten zijn dit veelal eerste-, tweede- en derdelijns toeleveranciers. De sector bestaat voor het overgrote deel uit MKB-bedrijven in metaalproducten en -halffabricaten met een grote vraag naar technisch geschoold personeel.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d26ef4c0-3d74-4903-923d-f1fe9c92e5ac/Factsheet-Industry-keten-v2","altTextNL":"Factsheet Industry keten","original":"https://assets.ing.com/m/2580237605ccee0f/original/Factsheet-Industry-keten-v2.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Metaalproductenindustrie
De metaalproductenindustrie is met afstand de belangrijkste economische component binnen de metaalindustrie met ca. 80% van de totale waarde en wekgelegenheid. De basismetaalindustrie speelt een strategische rol als grondstofleverancier.
De metaalproductenindustrie vervaardigt een grote diversiteit aan enkelvoudige en samengestelde metalen producten en halffabricaten voor diverse sectoren als high-tech, machine- en apparatenbouw, installatie, automotive, bouw, agro, logistiek en maritiem. En investeert aanzienlijk in innovatie en duurzame productiemethoden om concurrerend te blijven. De metaalindustrie speelt op verschillende posities in de keten een belangrijke rol als toeleverancier voor 1e-lijns toeleveranciers en eindfabrikanten in verschillende eindmarkten.
Seriegroottes dalen, variaties nemen toe, levertijden moeten korter en de productiviteit moet continue verbeteren ten behoeve van een scherpe kostprijs en betere concurrentiepositie op lange termijn. Daarom moet er continue worden geïnvesteerd in sneller, slimmer en flexibeler produceren. Kennis van maakbaarheid en breder dienstenpakket verhogen toegevoegde waarde en verbeteren de ketenpositie.
Wat speelt er in de sector?
Bedrijven in de sector hebben als prioriteit procesoptimalisatie waarmee de productiviteit kan worden verbeterd. Dit is cruciaal voor de kostprijs, winstgevendheid en concurrentiepositie. De sector heeft als belangrijkste thema’s automatisering, digitalisering, duurzaamheid en personeelstekort.
De sector is naast de groei in Nederland en omringende EU-landen indirect afhankelijk van de ontwikkelingen in eindmarkten als machine- & apparatenbouw, installatie, bouw en automotive, waar 1elijns leveranciers en OEM klanten aan toeleveren. De belangrijkste exportlanden zijn België en Duitsland. Het werven, opleiden en behouden van steeds schaarser beschikbaar gekwalificeerd personeel is van groot belang voor groei en continuïteit. Het is daarom belangrijk om doorlopend te investeren in productietechnologie, automatisering en digitalisering. Dit zorgt voor de benodigde productiviteitsverhoging en behoud van concurrentiepositie.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Industrie: Na tegenvallend jaar iets meer productiegroei in 2026
Na drie magere jaren beginnen de vooruitzichten voor de Nederlandse industrie te verbeteren. Ook 2025 was een moeizaam jaar, met alleen een sterk eerste kwartaal onder invloed van extra Amerikaanse voorraadopbouw. Productie en omzet groeiden over het hele jaar gemeten slechts licht, met respectievelijk zo’n 0,5% en iets meer dan 1%. Hoewel de verschillen tussen industrietakken groot zijn, toont de sector zich daarmee weerbaar in tijden van grote internationale turbulentie. 2026 brengt waarschijnlijk nog niet de echte omslag waar veel producenten op hopen, maar het is aannemelijk dat de trend van een geleidelijk aantrekkende vraag doorzet.
Industriële productie groeit weer, producenten optimistischer
De Nederlandse industriële productie is in augustus en september aangetrokken, terwijl de eurozoneproductie als geheel terugviel. De technologische industrie heeft een belangrijk aandeel in de recente groei. Zowel bij de productie van machines als die van elektrische apparaten en transportmiddelen is een begin van een herstel zichtbaar na een periode van stagnatie. Net als hun tegenhangers in de eurozone zijn Nederlandse fabrikanten sinds de zomer wat optimistischer geworden over de nabije toekomst.
Toenemende bestedingen van consumenten en overheden vertalen zich mondjesmaat in orders
Vooral toenemende consumentenbestedingen en extra overheidsinvesteringen zorgen in 2026 voor meer industrie-orders. Hoewel de productieverwachtingen zijn verbeterd en producenten al enige tijd meer nieuwe orders ontvangen, zijn producenten de afgelopen maanden slechts mondjesmaat positiever geworden over hun orderportefeuille. Het duurt dan ook even om de pijplijn aan klantopdrachten weer goed gevuld te krijgen.
Ook kost het tijd voordat investeringen in bijvoorbeeld defensie zich in substantieel meer nieuwe orders vertalen. Hetzelfde geldt voor de voorgenomen hogere investeringen en consumptie van de Duitse overheid. Pas in de tweede helft van 2026 zal dit de Duitse economie een impuls geven waar mogelijk ook Nederlandse producenten een graantje van kunnen meepikken.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/5e3e2107-1fae-4c25-81eb-a7b2ed4d4bf4/Outlook-Industrie-DEC-2025-Fig-4-productiebelemmeringen","original":"https://assets.ing.com/m/1439434e2bf08890/original/Outlook-Industrie-DEC-2025-Fig-4-productiebelemmeringen.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Lage bezettingsgraad en beperkte winstgevendheid vanwege traag vraagherstel
Na drie kwartalen van lichte verbetering is de industriële bezettingsgraad in het vierde kwartaal van 2025 weer teruggelopen tot één van de laagste niveaus van de afgelopen vijf jaar. De winstgevendheid blijft mede daardoor voorlopig onder druk staan. Al sinds de start van de coronapandemie is het geen sprake meer van business as usual. Positief is dan weer dat overtollige voorraden zijn afgebouwd en rente en grondstofprijzen zijn gedaald. Maakbedrijven ondervinden wel nog altijd veel productiebelemmeringen. Terwijl de aanbodbelemmeringen inmiddels zijn afgenomen, is de geringe vraag juist weer een grotere belemmering geworden. Een opsteker voor de middellange termijn is dat een nieuw kabinet waarschijnlijk de binnenlandse bottlenecks zoals netcongestie en stikstof versneld wil aanpakken,
Marktomstandigheden blijven uitdagend door handelsbeperkingen en verzwakte internationale concurrentiepositie
De onzekerheid rond de omvang en de impact van Amerikaanse invoerheffingen hebben ervoor gezorgd dat consumenten en bedrijven slechts schoorvoetend meer gaan besteden. Nu onzekerheden door de handelsdeals afnemen, verbeteren de vooruitzichten voor consumptie en investeringen. Toch blijft het uniforme tarief op EU-export naar de VS – voorheen een belangrijke groeimarkt voor de Nederlandse industrie – nog altijd 15%. Samen met de afkoeling van de Amerikaanse economie dempt dit de exportgroei in 2026. Het 50%-tarief op Europese producten en onderdelen van staal en aluminium staat bovendien nog overeind. De VS brengt daarnaast steeds meer producten met onderdelen van staal en aluminium onder het hoge 50%-tarief.
Tegenwind en onzekerheid blijven ook aanwezig door handelsbeperkingen die voortkomen uit de toenemende technologische rivaliteit met en grondstofafhankelijkheid van China. Overheidsbeleid heeft een steeds grotere en onvoorspelbaardere invloed op marktomstandigheden.
Technologische industrie - metaalindustrie
Productie technologische industrie gestabiliseerd, grote verschillen tussen deelsectoren
De productie van de technologische industrie, oftewel producenten van (onderdelen van) metaalproducten, apparaten, machines en transportmiddelen, is in 2025 gestabiliseerd na een krimp van ruim 2% in 2024. De marktomstandigheden en het potentieel verschillen echter sterk tussen deelsectoren. Door de structurele groei van digitale toepassingen en investeringen in de energietransitie houden vooral producenten van chipmachines, elektrische apparaten en componenten – zoals chipmachines, batterijen, turbines, kabels en datacenter-apparatuur – de productie goed op peil.
Sterk stijgende defensie-uitgaven stimuleren hernieuwde groei
Ook de hogere overheidsuitgaven aan defensie zorgen geleidelijk voor meer productvraag, bijvoorbeeld naar radars van Thales, fregatten van Damen Naval en onderzeebootonderdelen van IHC. De €800 miljard vanuit het ReArm-Europe programma van de Europese Commissie en de nieuwe NAVO-norm van 3,5% bbp in 2035 bestendigen de langetermijninvesteringen. Het kost tijd voordat investeringen in defensie zich in substantieel meer orders en productie vertalen. Het uitbreiden van productie vergt tijd vanwege personele krapte en de vereiste op- of ombouw van fabrieken. Opschaling blijft een uitdaging, maar steeds meer onbenutte capaciteit wordt inmiddels aangewend voor defensie-doeleinden, zoals de oude Nedcarfabriek van VDL. Steeds meer “dual-use bedrijven” spelen in op de nieuwe groeimarkt door op basis van bestaande civiele toepassingen nieuwe militaire middelen te ontwikkelen.
De omzet van de Nederlandse defensie-industrie is volgens een recente inschatting in vijf jaar bijna verdubbeld tot €9,3 miljard in 2024. Dit zou 1,9% van de totale industrie-omzet vertegenwoordigen. In geval van 3,5% bbp aan defensie-uitgaven zou de defensie-industrie in dat geval bij gelijkblijvende verhoudingen groeien tot ruim €16 miljard, zo’n 3,4% van de totale industrie. Hoewel qua aandeel beperkt, geven defensiebedrijven gezien de huidige stagnatie daarmee een substantiële bijdrage aan hernieuwde industriële groei.
Meer vraag vanuit defensie, bouw, chipmachines en transportmiddelen voor metaalbewerkers
Toeleveranciers van metaal profiteren van een aantrekkende vraag uit de bouw. Ook de hogere defensie-uitgaven en aantrekkende vraag naar chipmachines ondersteunen de groei van metaalproducten in 2026. Waar ASML als belangrijke afnemer een tijd lang minder heeft ingekocht dan verwacht, kunnen toeleverende verspaners en plaatbewerkers voor 2026 eindelijk verbetering verwachten. Ook de gematigde opleving van de bredere transportmiddelenindustrie draagt bij. Aan de andere kant blijven metaalbewerkers last houden van een zwakke vraag uit de personenauto- en machine-industrie.
Vooruitzichten technologische industrie
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de Metaalindustrie"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Productiviteit
Doorlopende productiviteitsverbetering is de basis voor lange termijn groei. Productiviteit is cruciaal voor de maakindustrie omdat het direct invloed heeft op de winstgevendheid en internationale concurrentiepositie van bedrijven. Door efficiënter te werken kunnen bedrijven hun kosten verlagen, de doorlooptijd verkorten en de kwaliteit van hun producten verbeteren. Dit leidt tot hogere klanttevredenheid in lange termijn klantrelaties en een sterkere marktpositie.
Verhoogde productiviteit stelt bedrijven in staat om met gerichte investeringen sneller in te spelen op steeds sneller veranderende marktomstandigheden en klantbehoeften. Investeren in R&D en innovaties en nieuwe technologie speelt hierbij een belangrijke rol, omdat dit nieuwe mogelijkheden biedt om processen te optimaliseren, te verduurzamen en productiviteit en winstgevendheid verder te verhogen.
Smart Industrie – Automatiseren, robotiseren, AI en digital twins
Ondernemingen in de metaalindustrie investeren technologische expertise en in gedigitaliseerde, geautomatiseerde smart factories. Hierdoor ontwikkelen bedrijven zich naar een concurrerende ketenpositie met toegevoegde waarde in specifieke eindmarkten. Automatisering en digitalisering zijn hierin belangrijk: bijv. robotlassen, geautomatiseerde verspaning, AI‑gestuurde kwaliteitscontrole en digital twins verhogen snelheid, voorspelbaarheid en operationele efficiëntie.
Procesoptimalisatie
Bij high mix-low volume productie ligt de focus op doorlooptijdverkorting. Dit vraagt andere inrichting van organisaties, processen en technologische en/of digitale investeringen. Digitalisering van het werkvoorbereidings- en productieproces t.b.v. flexibele productie, kleine series en digitale informatiestromen in de keten is een belangrijke groeistrategie.
Digitalisering
Digitalisering is de kern van Smart Industry. Zo zorgt digitalisering in de ontwikkelingsfase voor een versnelling in ontwerp, prototyping en testing. In de productiefase kan door integratie van machines en systemen verkorting van de doorlooptijd. In de orderfase realiseren platformen ervoor dat onduidelijkheden in tekeningen verdwijnen en informatie aansluit op het productieproces. In de gebruikersfase kan met gebruiksdata de dienstverlening aan klanten geoptimaliseerd worden, waarmee nieuwe verdienmodellen geïntroduceerd worden.
Robotisering
Robotisering tbv efficiënte maakprocessen. Krachtigere chips, sensortechnologie, adaptieve software + betere vision techniek maken robots slimmer, flexibeler, gebruiksvriendelijker en goedkoper. Hiermee worden processen sneller én goedkoper, groeit de productiviteit en kunnen steeds kleinere series geautomatiseerd geproduceerd worden en krijgen bedrijven kansen om afzetmarkten te verruimen. Robotica Trends 2026.
Duurzaamheid - Circulariteit
De metaalindustrie draagt bij aan verduurzaming en circulariteit door te investeren in:
ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
Deze publicatie is opgesteld door de ‘ING Sector Banking’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Gert Jan Braam","intro":"Sector Banker Industry","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c7565a16-ae6c-40ad-b630-900c74b48a93/4023x4023","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/45dd52f7/original/4023x4023.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/industry/gert-jan-braam"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}