De transitie naar een circulaire economie is ingezet en versnelt. In plaats van het traditionele lineaire model van grondstof winnen, product maken en gebruiken en vervolgens weggooien, verschuift de industrie naar een systeem waarin producten, onderdelen en materialen zo lang en zo hoogwaardig mogelijk in gebruik blijven. Afval en reststromen worden opnieuw ingezet als grondstof, producten worden gerepareerd of opgeknapt en materialen krijgen een tweede of derde leven.
Duurzaam ondernemen in de industrie
Voor industriële bedrijven wordt circulariteit steeds urgenter. Schaarste aan grondstoffen, afhankelijkheden in internationale toeleverketens en strengere Europese duurzaamheidsregels vragen om een transitie van lineair naar circulair. Tegelijk groeit de druk vanuit klanten, investeerders en ketenpartners om aantoonbaar duurzamer te produceren.
De ambities zijn helder. In Nederland en Europa is vastgelegd dat de industrie richting 2050vrijwel klimaatneutraal en circulair moet opereren. Dat betekent een sterke afname van het gebruik van primaire grondstoffen en een forse reductie van de uitstoot van broeikasgassen. In 2030 geldt al een belangrijke tussenstap, waarin de industrie haar uitstoot aanzienlijk heeft teruggebracht en circulariteit structureel heeft verankerd in processen en producten.
In de praktijk vraagt dit om fundamentele veranderingen. Fabrieken draaien steeds vaker op duurzame elektriciteit. Grondstoffen komen vaker uit biomassa, reststromen of recycling. Restwarmte wordt hergebruikt binnen het bedrijf of geleverd aan andere sectoren. De industrie ontwikkelt zich zo van energieverbruiker naar actieve speler in het energiesysteem.
Kern van de strategie:
Circulariteit raakt de kern van de industrie. Grondstoffen vormen een groot deel van de kosten en bepalen in toenemende mate de leveringszekerheid. Door materialen langer en slimmer te gebruiken, verkleint de sector haar afhankelijkheid van schaarse en vaak geïmporteerde grondstoffen. Dat vermindert risico’s in de keten en draagt bij aan meer stabiliteit.
Volledig circulair in 2050
Daarnaast levert circulair ondernemen een directe bijdrage aan het verlagen van de milieu- en klimaatimpact. Door materialen in de kringloop te houden, neemt de druk op het milieu af en daalt de uitstoot van broeikasgassen. Dat sluit aan bij Europese en nationale doelstellingen, maar ook bij de verwachtingen van afnemers en financiers.
Het succes van de circulaire transitie is niet alleen te meten aan het totale volume gebruikte grondstoffen. Minstens zo belangrijk is hoe grondstoffen door de economie bewegen. Daarbij spelen drie vragen een centrale rol:
Deze benadering maakt zichtbaar waar winst te behalen valt. Het effect verschilt sterk per materiaalsoort. Bij kunststoffen ligt de nadruk bijvoorbeeld op hergebruik, vermindering van CO₂-uitstoot en zwerfafval. In de metaalindustrie wordt veel hergebruikt en spelen leveringszekerheid, energiegebruik en emissies een grotere rol.
Circulariteit vraagt ook om innovatie. Nieuwe manieren van (circulair) ontwerpen, andere productietechnieken en intensieve samenwerkingen in de keten zijn nodig om materialen hoogwaardig te blijven benutten. Bedrijven die hier op inzetten, bouwen een voorsprong op in kennis, efficiëntie en marktpositie.
Waarom dit belangrijk is:
In een circulaire economie is inzicht in de hele keten van belang, van grondstof tot afvalfase. Voor de onderneming betekent de circulaire economie dat keuzes over grondstoffen, ontwerp en samenwerking strategisch worden. Het gaat niet alleen om hoeveel materiaal je gebruikt, maar vooral om de waarde die je behoudt. Hoogwaardig hergebruik van complete producten of onderdelen levert doorgaans meer op dan recycling van materialen alleen.
Hoe kun je dit op jouw bedrijfsmodel toepassen?
Hiervoor zijn de R-strategieën ontwikkeld.
1. Refuse en Rethink
De eerste stap - Refuse - is kritisch kijken of een product, onderdeel of verpakking wel nodig is. Minder gebruik is de meest effectieve vorm van circulariteit.
Rethink gaat een stap verder. Je bekijkt met een frisse blik het hele bedrijfsmodel, het productieproces en de behoefte van de klant. Dat leidt vaak tot andere ontwerpen en nieuwe verdienmodellen. Denk aan verhuur, delen of betalen voor gebruik.
2. Reduce
Daarna volgt het verminderen van materiaalgebruik. Slimmer ontwerpen, lichtere materialen en efficiëntere productietechnieken maken hier het verschil. Ook energiezuinigere producten dragen indirect bij aan minder grondstoffengebruik. Ook verhoging van de efficiency van het eindproduct levert indirect ‘winst’ op.
3. Reuse
Hergebruik van complete producten staat centraal. Wat voor de ene gebruiker niet meer nodig is, kan voor een ander nog waardevol zijn. Deelconcepten (sharing) en tweedehands toepassingen vallen hier ook onder.
4. Repair – refurbish en remanufacturing
Repair: Onderhoud en reparatie verlengen de levensduur van producten. Refurbish: Opknappen van producten maakt hergebruik op grotere schaal mogelijk. Remanufacturing: hierbij worden nieuwe producten gemaakt met onderdelen van oude producten. Dit gebeurt steeds vaker dicht bij de gebruiker, wat tevens transport en uitstoot beperkt.
5. Recycling
Verwerken tot de (bijna) oorspronkelijke staat en hergebruiken van het materiaal. Dit is een van de laatste stappen in de circulaire economie.
6. Recover
Energie terugwinnen uit materialen doormiddel van verbrandingsovens. Storten en verbranden zonder energieterugwinning horen niet bij een circulaire economie.
In onderstaande meer uitgebreidere R-ladder zijn alle R-strategieën opgesomd.
"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"text":"Onze economie","url":"/zakelijk/economie"},{"text":"Jouw sector","url":"/zakelijk/sector/all-sectors"}]}]},"hasMacro":false,"id":"6b8d6d40-d702-4797-a96b-b83f56791fc8","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"backLink":{"textLink":{"text":"Industry","url":"/zakelijk/sector/industry"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Circulaire economie"},"date":"2026-04-21","readingTime":3},"publishDate":"2026-06-02T10:06:48.406+02:00"}}