... overwinnen Deel 1 behandelt de digitale stand van zaken, het productiviteitspotentieel van digitale ketentechnologie en de voor- en nadelen voor maakbedrijven.
"}}]},{"componentType":"sectionTitle"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Inhoud:
1. Doelgroep – Maakbedrijven gebaat bij digitale productieketen
2. Routekaart – Digitale productieketen vraagt vier voorbereidende stappen van bedrijven
3. Versnellers – Initiatieven die digitalisering van ketens een duw in de rug geven
4. Barrières – Zaken die de ontwikkeling vertragen
5. Oplossingsrichtingen – Manieren om de obstakels te omzeilen
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"1. Doelgroep – Maakbedrijven met meeste baat bij digitale productieketen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Productiviteitswinst van digitale ketenkoppelingen op korte termijn afhankelijk van individuele businesscase
In deel 1 van dit onderzoek constateerden we dat veel maakbedrijven voordeel kunnen hebben bij het digitaliseren van de productieketen. Op korte termijn is de individuele businesscase van belang:
Plaatbewerking digitaal verder dan verspaning
Zo is digitalisering bij plaatbewerkingsbedrijven gemiddeld genomen gangbaarder dan bij verspanende bedrijven. Vanwege meer productuniformiteit, grotere series en, gemiddeld genomen, minder complexe bewerkingen is het voor de eerste groep op korte termijn lucratiever om in digitalisering te investeren. Bij het digitaliseren van de gegevensuitwisseling zijn dan minder verschillende leverings- en factureringsafspraken nodig en de uitval is lager.
Op lange termijn heeft ieder maakbedrijf baat bij geautomatiseerde digitale gegevensuitwisseling…
Op lange termijn versterkt het digitaal aan elkaar verbinden van bedrijven die al nauw samenwerken de concurrentiepositie, ook wanneer zij complexere producten in kleinere series maken. Dit proces verloopt via twee wegen:
…zowel aan begin als aan einde van de keten
Op het traject richting Industrie 4.0 zijn softwarekoppelingen tussen IT-systemen binnen én buiten de fabriek nodig om de benodigde data binnen te krijgen voor procesoptimalisatie. Dit vormt de basis voor data-analyse en efficiënte procesaansturing. Voor partijen die meer aan het einde van de productieketen (downstream) acteren is vooral tijdige keteninformatie over aanbodverstoringen van belang. Het risico op een verstoring wordt met elke extra schakel namelijk groter. Andersom zijn het vooral vraagveranderingen bij eindfabrikanten die vertraagd in de keten doorsijpelen en via een zweepslag- of opslingereffect tot grote volatiliteit bij partijen aan het begin van de keten leiden. Geautomatiseerde informatievoorziening is daardoor voor de hele keten van belang om sneller op onvoorziene omstandigheden te kunnen anticiperen. Iets waar vanwege de recente ervaring met langdurige ketenverstoringen nog meer waarde aan wordt gehecht dan voorheen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/292fd9c9-60c8-4719-bd4b-78681903b6d3/Dsc-2-fig-1-data-en-industrie-4-0","original":"https://assets.ing.com/m/3e9cebc445a855ea/original/Dsc-2-fig-1-data-en-industrie-4-0.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"BOX: Maakbedrijven over de meerwaarde van digitale ketencommunicatie – Arthur van Hout van KMWE: “De snelheid en nauwkeurigheid nemen enorm toe bij het geautomatiseerd uitwisselen van orders, zonder geautomatiseerde uitwisseling zijn er veel medewerkers nodig die informatie moeten opzoeken en ordergegevens moeten handmatig intypen, wat veel tijd kost en fouten...","richBody":{"value":"...met zich meebrengt.” Ronnie van den Hurk van De Cromvoirtse: “Voordelen zijn er niet alleen voor het eigen bedrijf, maar voor de hele keten. De doorlooptijd van processen in de keten zal uiteindelijk korter...worden en de foutkans en workload kleiner. Digitaal communiceren in de keten maakt onze economie sterker.” Pim Jansen, Suplacon: “Door de minimaal 50.000 verkoopregels die wij elk jaar verwerken automatisch uit te wisselen maken wij minder fouten kunnen wij efficiënter werken. Via een SCSN-koppeling ben je bovendien digitaal gekoppeld aan 2.700 partijen die klant zijn bij dezelfde ERP-leverancier.” Ronald van Amelsvoort, AMU Freestechniek: “Via een digitale koppeling met de groothandel bestellen wij nu automatisch materialen. Dit zorgt ervoor dat wij geen voorraden meer hoeven aan te houden. Binnen twee à drie dagen wordt het materiaal namelijk vanuit het systeem van de groothandel direct op maat gegenereerd. Grootste voordeel is dat we meer tijd over houden, doordat we ons niet meer met randzaken hoeven bezig te houden. De fouten die er vroeger nog wel eens inslopen bij of na invoering van bestellingen zijn nu geëlimineerd.”
Bron: smart-connected.nl
"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"2. Routekaart – Digitale productieketen vraagt vier voorbereidende stappen van bedrijven"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Bedrijven die de gegevensstromen in de productieketen willen automatiseren, zijn gebaat bij het stapsgewijs vormgeven van een solide digitale basis. In vier stappen kunnen zij hiermee aan de slag:
a. Datahuishouding: gegevensstromen structureren en digitaliseren
Eerst organiseren, daarna digitaliseren en automatiseren…
Gegevens die het bedrijf in- en uitgaan moeten op een gestructureerde manier digitaal worden ontsloten en beheerd om data-uitwisseling verregaand te kunnen automatiseren in de keten. Daarvoor geldt: eerst organiseren en daarna digitaliseren en automatiseren. Het begint met gegevensstromen in beeld brengen en structureren. Daarbij wordt duidelijk wat voortaan achterwege kan blijven, denk aan dubbele registraties of overbodige gegevensuitswisseling. Alleen de essentiële data blijven dan over. Wanneer die vervolgens correct in softwareprogramma’s voor Computer-Aided Design (CAD) en Productdata-management (PDM) worden gezet, zijn uiteindelijk veel minder administratieve handelingen vereist en wordt het vinden van de juiste data makkelijker.
…om administratieve belasting te verminderen en uitval te voorkomen
Ook wordt helder welke data en welke koppelingen nog missen om een integraal beeld van de bedrijfsprocessen samen te stellen en te ontsluiten in een digitale ‘schil’ waarin alle data samenkomen. De manier van vastleggen is van belang om te kunnen uitwisselen. Afwijkende administratie van ingekochte onderdelen kan bijvoorbeeld tot verkeerde bestellingen leiden. Bijvoorbeeld wanneer onderdelen die per tien stuks worden ingekocht maar als één exemplaar zijn vastgelegd. Zaak is dus om de artikelgegevens op eenzelfde manier te administreren als leveranciers dat doen.
“Bekijk het groot, maar begin klein. Het gaat om data, data en nog eens data. Waar is een order? De leverende partij moet statusveranderingen snel aan de klant kunnen melden.”
Adriaan van Kalkeren, MCB
b. IT-systemen: automatisering en beveiliging op orde brengen
De juiste software koppelt bedrijfsprocessen en systemen van ketenpartners aan elkaar
Een bedrijf dat digitaal gaat beschikt bij voorkeur over een goed werkend ERP-pakket (Enterprise Resource Planning). Deze software brengt de automatisering van administratieve, financiële, commerciële en logistieke processen onder in één bedrijfsbreed pakket. Wanneer deze datahuishouding op orde is, kunnen de verschillende bedrijfsprocessen via ERP aan elkaar worden verbonden. Van daaruit kan via EDI (Electronic Data Interchange) 1-op-1 of via een gestandaardiseerd datanetwerk met meerdere partijen tegelijk koppelingen worden gelegd die nodig zijn voor automatische informatie-uitwisseling.
1 op 3 maakbedrijven gebruikt nog geen ERP-software
Binnen de industrie maakt het merendeel (65%) van de bedrijven gebruik van ERP-software. In de elektrotechnische- elektrische-apparaten- en machine-industrie ligt het aandeel gemiddeld op 85% van de bedrijven. In de metaal- en transportmiddelenindustrie ligt dit percentage met respectievelijk 66% en 67% net boven het industriegemiddelde. Ruim één derde van de industriebedrijven gebruikt dus nog geen ERP-pakket. Hetzelfde geldt voor verkooptransacties die via een EDI-koppeling verlopen. Gemiddeld maakt nog geen 10% van de maakbedrijven er gebruik van.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/8cd22ef1-3980-4be0-86a7-fa3a8dc291f3/Dsc-2-fig-2-inzet-digitale-toepassingen","original":"https://assets.ing.com/m/62deff7cf29bf465/original/Dsc-2-fig-2-inzet-digitale-toepassingen.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Beveiliging is randvoorwaarde die continu aandacht vereist
Goed beveiligde IT-systemen zijn een voorwaarde om op een veilige manier data uit te wisselen. Extra waarborgen voor afscherming en beveiliging van data zijn in te bouwen door expliciet te maken wie welke informatie ontvangt en mag inzien. Digitale uitwisseling in de keten betekent niet dat bedrijven zomaar in elkaars systemen kunnen kijken. Producenten kunnen ICT-dienstverleners inschakelen om de veiligheid te borgen bij het maken van koppelingen tussen bedrijven, zodat zij elkaar niet platleggen als er iets misgaat bij één bedrijf.
c. Verkenning: technisch koppelen en afspraken maken met één partij
Niet het met elkaar laten communiceren van ERP’s vormt de grootste uitdaging, maar vooral de organisatie eromheen. Die vraagt om heldere afspraken met ketenpartners over wat je van elkaar kunt verwachten. Wat is bij digitale afhandeling van de orderstroom bijvoorbeeld de looptijd van het contract, de maximale levertermijn en orderomvang of de fouttolerantie bij beoordeling van de kwaliteit? Tot wanneer mogen orders nog worden gewijzigd? Om daar ervaring mee op te doen moet met één partij worden verkend hoe en onder welke voorwaarden bijvoorbeeld een serie orders automatisch kan worden uitgewisseld of facturen automatisch kunnen worden betaald. Denk aan een prijsrange waarbinnen leveringen automatisch in het systeem van de afnemer worden verwerkt. Alleen bij een te hoge prijs is dan tussenkomst van een medewerker vereist.
d. Uitbreiding: optimaliseren en uitbreiden naar meer partijen
Door na de eerste koppeling te evalueren wat er goed gaat en wat beter kan, zullen de volgende koppelingen via leereffecten sneller tot stand komen. Het digitaal koppelen van meer ketenpartners zorgt voor toenemende voordelen, in de vorm van bijvoorbeeld lagere overheadkosten en hogere opbrengsten door de snellere en uitgebreidere informatievoorziening. Na de eerste ervaringen kunnen geleidelijk ook meer en meer gegevensstromen geautomatiseerd plaatsvinden. Uiteindelijk kunnen bijvoorbeeld door vroegtijdige ontvangst van de actuele kwaliteitsstatus van bestelde halffabricaten en materialen de eigen productieprocessen tijdig worden aangepast op de productkenmerken van de inputs. In het ideale geval kunnen ontwerptekeningen binnen vooraf bepaalde grenzen automatisch worden ingepland en overgenomen door machines van de opdrachtgever. Ook kan via digitale uitwisseling van productkenmerken door de hele keten heen de circulariteit worden vergroot. Hoe meer ketendata worden ontvangen, hoe completer het beeld van de producteigenschappen en mogelijkheden voor recycling.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/46b458ab-7479-49f6-aed2-3d71465981d5/Dsc-2-fig-3-vier-stappen","original":"https://assets.ing.com/m/502ce2f920ffb7a/original/Dsc-2-fig-3-vier-stappen.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"3. Versnellers – Initiatieven die digitalisering van ketens een duw in de rug geven"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Eindproducenten dwingen digitalisering vaker af
Steeds meer eindproducenten (Original Equipment Manufacturers of kortweg OEM’s) en andere opdrachtgevers in de keten willen realtime inzicht in orderstatussen. Grotere OEM’s en toeleveranciers zijn vaak verder met digitalisering dan kleinere toeleveranciers. De druk die zij vanuit hun leidende rol uitoefenen kan de beweging naar digitalisering van de keten versnellen.
Een datastandaard maakt efficiënte gegevensuitwisseling mogelijk…
Om data met elkaar uit te wisselen zijn er digitale oplossingen beschikbaar die dataformaten van het versturende bedrijf vertaalt naar dataformaten die het ontvangende bedrijf kan verwerken. Eén-op-één-koppelingen kosten echter veel tijd en geld en zijn bij verandering van systeem niet meer bruikbaar. Er zijn vele IT-systemen in omloop met elk hun eigen dataformaten. Om in een netwerk van vele toeleveranciers en afnemers op een efficiënte manier gegevens met elkaar uit te kunnen wisselen is het daarom zaak een gestandaardiseerd dataformaat te gebruiken waar de verschillende systemen op aangepast worden.
“Uniformiteit, normalisatie en standaardisatie is essentieel. Veel partijen doen hun eigen ding. Kan je jouw informatie goed in het pakket stoppen? Digitale definities verschillen vaak, de droom van één datastandaard is nog ver weg.”
Ronald Koot, CEO Boers & Co
…wat het productiviteitspotentieel vergroot
Dit vergroot het productiviteitspotentieel voor de hele keten, doordat digitale communicatie op die manier niet langer alleen plaatsvindt tussen bedrijven en grote afnemers die bij leveranciers één-op-één-koppelingen afdwingen. Het biedt ook de grote groep kleinere bedrijven de mogelijkheid om zich zonder al te grote investeringen aan te sluiten bij een netwerk van digitaal communicerende bedrijven.
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"BOX: Honderden Nederlandse maakbedrijven wisselen via SCSN soepel en veilig data uit – Internationaal zijn er diverse industriële datanetwerken of data spaces in ontwikkeling. In Japan bijvoorbeeld het NTT-netwerk en in Duitsland het Catena-X-netwerk voor de auto-industrie en Manufacturing-X voor diverse industrieën. De Nederlandse maakindustrie doet al enige tijd...","richBody":{"value":"... ervaring op met het Smart Connected Suppliers Network (SCSN). Dit is een onafhankelijke datastandaard én technische infrastructuur, waarmee bedrijven veilig geautomatiseerd informatie kunnen uitwisselen. Rob de Beule, general manager van stichting SCSN: “Je kunt SCSN zien als een ‘wolk’ die boven hubs van providers zweeft en ervoor zorgt dat de juiste data op een universeel leesbare manier precies naar de juiste partijen gaan. Net als appjes tussen telefoons met verschillende besturingssystemen, communiceren ERP-pakketten met elkaar via de serviceproviders van bedrijven, het werkt doordat dezelfde data-taal wordt gebruikt.” Na een lange aanloop vindt nu een versnelling plaats. De Beule: ”Er zijn momenteel zo’n 300 bedrijven bij SCSN aangesloten en onze ambitie is 1.200 tegen het eind van het jaar.” Deelnemers variëren van grotere OEM's en eerstelijnstoeleveranciers tot mkb-tweede- en derdelijns leveranciers, maar ook (staal)groothandels en staalfabrikanten.
Peter van Harten, werkzaam directeur bij Isah Business Software, auteur van het boek “dein Unternehmen braucht einen Datenstecker” en ambassadeur van het Smart Industry Programma: “Het belangrijkste voordeel van SCSN is de eenvoud van het concept. Onze ambitie was om slechts één keer je bedrijf aan te sluiten op een netwerk waarbinnen je met alle leden op dezelfde manier veilig data kunt delen, in plaats van via allemaal verschillende 1-op-1-koppelingen.” Als belangrijke industriële (ERP-)serviceprovider koppelt Isah bijna elke dag bedrijven met SCSN. Van Harten: “Ook grote OEM’s zien de voordelen. Bedrijven als ASML kunnen soms wel tot 40% besparen door digitale orderinformatie geautomatiseerd te delen. Uiteindelijk is het doel om internationaal één groot netwerk te creëren door de diverse data spaces aan elkaar te verbinden.”
Bron: Eigen interviews, Solutions Magazine 1/2023
"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"4. Barrières – Zaken die de ontwikkeling vertragen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Acceptatie en implementatie digitale technologie vormen struikelblok
Niet de technologische mogelijkheden, maar de acceptatie en implementatie ervan staan ketendigitalisering vaak nog in de weg. Er zijn een aantal zaken die de totstandkoming vertragen, waarbij geldt: kleinere bedrijven hebben ondanks hun wendbaarheid meer last van barrières dan grotere bedrijven. Slechts een minderheid van de Nederlandse bedrijven met minder dan 50 werkzame personen maakt gebruik van ERP-software, terwijl vanaf 50 werkzame personen een ruime meerderheid dit doet. Ook de verkoop via digitale (Electronic Data Interchange) koppelingen ligt bij kleinere bedrijven duidelijk lager dan bij grotere. Grote bedrijven (met meer dan 100 werkzame personen) communiceren bijna 5 keer zo vaak via EDI-koppelingen als kleine bedrijven (met tussen de 10 en 20 werkzame personen).
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f9f02495-b566-4953-b173-de4c6f31f313/Dsc-2-fig-4-kleine-vs-grote-bedrijven","original":"https://assets.ing.com/m/384fd06101ea0aad/original/Dsc-2-fig-4-kleine-vs-grote-bedrijven.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Interne belemmeringen voor bedrijven:
- Gebrek aan IT-kennis en vaardigheden
Digitale toepassingen vragen andere kennis en kunde van personeel. Ook ervaren vakmensen moeten daarvoor vaardigheden leren. Ontgroening en vergrijzing maken dat vaak een uitdagend proces. Het aantal ‘digital natives’ onder werknemers is beperkt en het kost tijd en geld om oudere mensen bij te scholen. Technische handelingen worden bovendien steeds vaker door software aangedreven, waardoor personeel verder van de kernprocessen komt af te staan. Dit levert weerstand op. Ook uit recent onderzoek van Panasonic Connect Europe komt naar voren dat bedrijven wel verwachten met technologie hun productiviteit te kunnen verhogen, maar dat zij daarbij met grote kennis- en vaardigheidsbarrières worden geconfronteerd, specifiek als het om digitale transformatieprojecten gaat.
- Koudwatervrees: onbekend maakt onbemind
De maakindustrie staat nog te afwachtend tegenover digitalisering. Een gebrek aan digitale ervaring versterkt die houding. De meerwaarde van digitalisering is voor producenten nog relatief onbekend en het thema wordt veelal als complex gezien. De digitale mogelijkheden nemen toe, maar het wordt voor achterblijvende bedrijven ook steeds moeilijker om aan te haken. Daarnaast blijken ERP-implementaties soms ook heel wat voeten in de aarde te hebben. Dat kan afschrikken. Verder speelt algemene behoudendheid uit vrees voor productiebelemmeringen of ontoereikende cyberbeveiliging een rol, net als onzekerheid rond de terugverdientijd. Die is bij digitale toepassingen vaak minder goed te kwantificeren dan bij de aanschaf van een machine of robot.
- Gebrek aan middelen en tijd
Losstaande ketenkoppelingen met partners of een datanetwerk als SCSN zijn betaalbaar, maar alles tezamen brengen (aanpassingen en updates van) softwarepakketten en ingehuurd of eigen IT-personeel voor kleinere bedrijven relatief hoge kosten met zich mee. Onder bestaand personeel is er naast onvoldoende kennis vaak onvoldoende geld en tijd om ermee aan de slag te gaan.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d14c863f-d39b-4e80-848c-d37706c8c2be/Dsc-2-fig-5-ICT-specialist","original":"https://assets.ing.com/m/64f2a7e5838b1fe0/original/Dsc-2-fig-5-ICT-specialist.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Externe belemmeringen voor bedrijven
Ook het meekrijgen van leveranciers en klanten kan een obstakel voor ketendigitalisering vormen. Toeleveranciers zijn soms te klein of te afwachtend en klanten, zoals OEM’s, bijvoorbeeld juist te groot om zich aan digitale industriestandaarden aan te passen. Grote partijen hebben veelal eigen portalen en systemen die vanwege interne belangen niet snel worden aangepast op externe partijen of toegankelijk worden gemaakt voor externe koppelingen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"5. Oplossingsrichtingen – Manieren om de obstakels te omzeilen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Samenwerken, schaal vergroten en gewoon beginnen
Binnen succesvolle technologische ecosystemen – bijvoorbeeld de Brainportregio – staat samenwerken en kennis delen centraal. Innovatieve bedrijven vinden niet opnieuw het wiel uit, maar leren van elkaar en creëren samen nieuwe technieken en producten. Voor hen is het realiseren van een digitale productieketen makkelijker. Gezien de toenemende complexiteit van producten en maakprocessen en de veeleisende omgeving waarin bedrijven opereren, betaalt schaalvergroting zich ook al snel uit. Een zekere omvang is nodig om om voldoende tijd en middelen in (keten-)digitalisering te steken. Zaak is om continu stappen te zetten in de richting van digitale volwassenheid. Hoewel een lange-termijnplan en digitaliseringsstrategie de voorkeur verdienen, is zo snel mogelijk kleine stappen zetten om digitale ervaring op te doen beter dan afwachten. Kleine stappen op deelterreinen kunnen op termijn veel opleveren.
"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"BOX: Elke maand 1% digitale verbetering aanbrengen – Het programma Smart Industry roept met de 12% challenge mkb’ers op om een jaar lang stappen te zetten richting digitale procesverbetering. Vanuit het programmabureau wordt eerst met een benchmark gekeken hoe het bedrijf ervoor staat en hoe het presteert vergeleken met branchegenoten in binnen- en buitenland...","richBody":{"value":"... Op basis van die analyse krijgt het bedrijf iedere maand gerichte ondersteuning van diverse partners bij het realiseren van één procent efficiëntieverbetering op één of meerdere onderdelen. Volgens de organisatie krijgt de productiviteit, maar ook de winstgevendheid binnen het bedrijf hiermee vaak een boost die de 1% per maand veelal met gemak overstijgt. Daarmee wordt ruimte gerealiseerd voor verdere investeringen in digitalisering en innovatie.
"}}]},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Branche-ambassadeurs nodig die ketendigitalisering naar hoger plan tillen
Brancheorganisaties, inkooporganisaties en beleidsmakers kunnen actief bedrijven benaderen om deel te nemen aan kennissessies, fieldlabs, campussen of andere samenwerkingsverbanden gericht op het vergroten van het concurrentievermogen van de hele keten. De Nederlandse maakindustrie en beleidsmakers zetten hier al sterk op in. Net als het SCSN-initiatief, zijn het door het Ministerie van Economische Zaken en betrokken brancheorganisaties opgestarte programma Smart Industry en SMART Makers Academy daar voorbeelden van. Ook het nieuwe investeringsprogramma NXTGEN-HIGHTECH moet digitalisering hanteerbaar maken voor mkb’ers via gerichte kennisverspreiding en ondersteuning van innovatie en samenwerking. Kleinere bedrijven hebben vaak moeite om de externe specialistische ondersteuning te vinden die ze nodig hebben om hun plannen uit te voeren. Ambassadeurs uit de branche kunnen hen daarbij helpen.
"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"BOX: Eén miljard euro naar investeringen in hightech-innovaties – In mei 2023 is het NXTGEN-HIGHTECH-programma gelanceerd. Doel is tot 2030 met ongeveer €1 miljard aan kapitaal en 330 partners technologische innovatie een boost geven. Het Nationaal Groeifonds steunt dit programma met €450 miljoen. “De kracht zit in de breedte van het programma. ...","richBody":{"value":"... Er wordt niet alleen gewerkt aan nieuwe toepassingen en technologieën, maar ook aan het digitaliseren van fabrieken en de supply chain”, stelt Marc Hendrikse, bestuursvoorzitter van NXTGEN HIGHTECH op HollandHightech.nl.
"}}]},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Investeer in veranderingsgezindheid en digitale kennis en kunde
Het heeft de voorkeur om ICT-specialisten in dienst te nemen. Een ‘ICT-bril’ biedt een andere kijk op de benodigde aanpassing van bedrijfsprocessen om echte veranderingen door te voeren. Een goed alternatief is de inhuur van externe ICT-specialisten met ervaring in industriële automatisering en digitalisering. Uiteindelijk bepaalt niet de technologie de meerwaarde voor het bedrijf, maar de manier waarop deze wordt toegepast. Daarvoor is naast kennis en kunde, flexibiliteit vereist. Door de meerwaarde helder te maken kan het personeel worden meegenomen in de digitaliseringsslag.
Auteur:
Edse Dantuma
Met medewerking van:
Gert Jan Braam (ING Sector Banking) – Gert.Jan.Braam@ing.com
Maurice van Sante (ING Research)
Met dank aan:
Eric Bakker (Supplydrive), Rob de Beule (Smart Connected Supplier Network), John Blankendaal (Brainport Industries), Bas de Boer (Technobis), Anne-Jaap Deinum (Fedet, Nevat), Edwin Dekker (Nevat), Martijn Engwerda (ITEQ), Peter van Harten (Isah), Pim Jansen (Suplacon), Adriaan van Kalkeren (MCB), Ronald Koot (Boers & Co), Jeroen Meulendijks (Addit), Egbert-Jan Sol (TNO, Smart Industry), Michael John Sweers (More than Layers), Martin Verburg (Dexter Group)
"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Edse Dantuma","intro":"Econoom Industry & Healthcare","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e84b8860-133f-46c2-92cc-c4949b77eb50/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270","type":"image","width":3355,"original":"https://assets.ing.com/m/24b31aef632f3069/original/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/edse-dantuma"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Gert Jan Braam","intro":"Sector Banker Industry","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c7565a16-ae6c-40ad-b630-900c74b48a93/4023x4023","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/45dd52f7/original/4023x4023.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/industry/gert-jan-braam"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Digitalisering van industriële productieketens","body":"20 april - Wereldwijde verstoringen hebben het digitaliseren van industriële productieketens in een stroomversnelling gebracht. Veel wijst erop dat dit één van de missende stukjes van de industriële productiviteitspuzzel is.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/fb31f43d-1dff-448f-8fc1-eac2616493b3/Wires-on-circuit-board","type":"image","width":4608,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/1a11bb268fc00ccc/original/Wires-on-circuit-board.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/industry/digitalisering-productieketens-industrie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Industrie ziet groei in 2026 licht aantrekken","body":"9 december - De Nederlandse industrie groeit in 2026 naar verwachting gematigd. Vooral toenemende consumentenbestedingen en extra overheidsinvesteringen zorgen voor meer orders.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/488c91f5-8e46-48cc-a90f-8c69c39647dc/Automated-welding-machine-working-on-steel-creating-sparks","type":"image","width":5184,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/49a4312b9361e2c/original/Automated-welding-machine-working-on-steel-creating-sparks.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/industry/vooruitzicht-industrie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over Industry","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/da2fe2a9-153a-4d8a-a40b-f583518b6b98/Icon-Industry","type":"image","width":212,"original":"https://assets.ing.com/m/46b2a40b7024f659/original/Icon-Industry.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/industry"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over de Nederlandse economie","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","width":312,"original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}