De medisch specialistische zorg wordt de komende jaren zichtbaarder herverdeeld. Zeer complexe behandelingen worden vaker op minder locaties uitgevoerd, meestal op basis van hogere volumenormen. Veelvoorkomende en minder complexe zorg blijft juist beter verspreid over de regio, zodat die dichtbij beschikbaar blijft. In het IZA is deze beweging verbonden met werken in netwerken.
Diagnostiek, behandeling, nazorg en palliatieve zorg worden steeds vaker georganiseerd in regionale zorgnetwerken. Ziekenhuizen, Universitaire Medische Centra (umc’s), zelfstandige behandelcentra en zorgverzekeraars maken daarin afspraken over wie welke zorg levert in de regio. Voor oncologische zorg en vaatchirurgie zijn de landelijke stappen al concreet. In maart 2025 zijn volumenormen vastgesteld. Daarna zijn per regio analyses gemaakt om de effecten op aanbod, personeel en reistijd in beeld te brengen.
Regio’s maken afspraken over de herverdeling. Voor de eerste fase is afgesproken dat regio’s zelf bepalen in welke ziekenhuizen complexe behandelingen worden geconcentreerd. De uitvoering start vanaf 1 januari 2027, na een periode om dit goed in te regelen. Tegelijk is er een praktische aanpak uitgewerkt om ook de spreiding van minder complexe medisch specialistische zorg te versnellen. Dat gebeurt via regionale afspraken, voorbeelden uit de praktijk en het volgen van de voortgang.
"}},{"componentType":"paragraph"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Waarom is deze trend belangrijk voor de sector?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Deze ontwikkeling is belangrijk omdat ze meerdere uitdagingen tegelijk aanpakt. Kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid moeten overeind blijven, terwijl personeel schaarser wordt en behandelopties snel veranderen. Concentratie op basis van volumenormen helpt om expertise en routine te bundelen. Dat kan uitkomsten verbeteren en de continuïteit versterken. Spreiding in de regio houdt de basis van het zorgaanbod stevig, zodat mensen voor veel zorg niet ver hoeven te reizen.
De herverdeling vraagt ook om meer transparantie en duidelijke keuzes. Regio’s moeten de gevolgen voor samenhangende zorg, personeel en de reis van de patiënt expliciet meewegen. Die keuzes leggen ze vast in regionale plannen en in transformatieafspraken. Een online bijeenkomst van de brancheverenigingen NVZ, FMS, NFU en V&VN onderstreepte dat dit meer is dan het verplaatsen van ingrepen. Het gaat om samenwerken en opnieuw inrichten.
Diagnostiek en minder complexe onderdelen blijven bij voorkeur dichtbij. Complexe interventies worden juist gecentraliseerd, op basis van breed gedragen netwerkafspraken. Tot slot werkt deze ontwikkeling stap voor stap. Besluiten in de eerste fase zetten de toon voor afspraken over aansturing, onderhandelingen en het volgen van resultaten. Daarmee bepalen ze ook hoe snel en zorgvuldig de volgende stappen kunnen worden gezet.
"}},{"componentType":"paragraph"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat betekent dit voor jouw organisatie?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Voor ziekenhuizen betekent deze ontwikkeling dat het zorgaanbod zichtbaar verschuift. Bij hoogcomplexe oncologische zorg en vaatchirurgie gaan strengere volumenormen en regionale afspraken steeds vaker bepalen welke locaties bepaalde ingrepen blijven doen. Andere locaties bouwen die zorg af. Dat vraagt om duidelijke bestuurlijke keuzes binnen het regionale netwerk. Wat organiseer je dichtbij, wat concentreer je als expertzorg, en hoe houd je diagnostiek, behandeling, nazorg en palliatieve zorg als één logisch zorgpad overeind wanneer meerdere organisaties betrokken zijn.
In de dagelijkse praktijk heeft herverdeling directe gevolgen voor de bedrijfsvoering en de financiën. Productie verschuift, operatiekamers en klinische capaciteit moeten anders worden ingericht, roosters veranderen en schaarse teams worden opnieuw verdeeld. Tegelijk moet je borgen dat de zorg rondom de patiënt doorloopt, ook als een complexe ingreep naar een andere locatie verhuist. Juist daar zit het risico, maar ook de kans om processen slimmer te organiseren.
Ook de manier van samenwerken verandert. Je kunt dit niet ad hoc regelen, omdat concentratie en regionale samenwerking samen één opgave vormen. Daarom is het verstandig om met partners heldere spelregels af te spreken over samenwerking, besluitvorming en uitvoering in stappen. Zo voorkom je ruis, houd je tempo en weet iedereen waar hij aan toe is.
De druk groeit om regionaal aantoonbaar te maken wat de keuzes betekenen. Denk aan effectanalyses en transformatieplannen, waarin je laat zien wat dit doet met personeel, bereikbaarheid en reistijd. Dat maakt besluiten beter uitlegbaar en makkelijker te volgen. De planning is bovendien concreet. Het inregelen start op 1 januari 2026 en de nieuwe verdeling gaat in op 1 januari 2027. Dat betekent dat je nu implementatiekracht en verandervermogen moet organiseren, zodat je straks niet achter de feiten aanloopt.
"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer over"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/healthcare","text":"Healthcare"},{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/vooruitzicht-health","text":"Actueel vooruitzicht Zorgsector"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan Willem Spijkman","intro":"Sector Banker Public & Healthcare","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/72c18059-f71d-4a60-9bd5-3c5d6fe4ce88/Jan-Willem-Spijkman","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/d132bcf68ee35aac/original/Jan-Willem-Spijkman.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/jan-willem-spijkman"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}