De zorgvraag groeit al jaren en die groei zet door. Nederland groeit en vergrijst. Mensen leven bovendien langer met één of meerdere chronische aandoeningen. In het trendscenario van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV 2024) zie je dat terug in meer zorggebruik en hogere zorguitgaven. De sterkste groei zit bij de hoogste leeftijden en bij aandoeningen die vaak met ouder worden samenhangen, zoals dementie.
Niet alleen demografie speelt mee. Ook medische technologie en veranderende verwachtingen van zorg zorgen voor extra druk op uitgaven en inzet van zorg. Tegelijkertijd neemt de beschikbare mantelzorg de komende decennia flink af. Daardoor wordt professionele zorg vaker het laatste vangnet.
De overheid probeert die groei te sturen met een brede beweging naar transformatie. Het Integraal Zorgakkoord IZA zet in op samenwerking, passende zorg, digitalisering en zorg dichter bij huis of digitaal als dat kan. Vanaf 2025 is dit verbreed met het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord AZWA. Dat akkoord moet de beweging versnellen. Het legt extra nadruk op samenwerking over domeinen heen, betere toegang zoals kortere wachttijden en arbeidsbesparing door technologie. In dezelfde periode ontstaat extra budgetdruk door rijksbrede keuzes om uitgaven te beheersen. Bezuinigingen op delen van subsidies van VWS gaan vooral vanaf 2026 of later spelen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Waarom is deze trend belangrijk voor de sector?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Deze trend is belangrijk omdat ze drie vormen van schaarste tegelijk groter maakt. Het gaat om capaciteit, personeel en betaalbare financiering. Als de zorgvraag blijft stijgen terwijl het informele vangnet krimpt, dan neemt de druk toe op huisartsen, de acute zorg en de langdurige zorg. Wachttijden lopen sneller op en toegankelijkheid kan een risico worden voor het hele zorgstelsel.
Daarom leggen IZA en AZWA de lat hoger voor regionale samenwerking en regie in de keten. Zorg moet vaker passend worden georganiseerd. Dat betekent dat zorg niet automatisch zwaarder of specialistischer wordt. Het vraagt ook om betere afstemming tussen het medische domein en het sociale domein, zodat je zorgvraag voorkomt of uitstelt waar dat kan. De akkoorden maken digitalisering en gegevensuitwisseling tot een randvoorwaarde. Zonder dat kun je zorg op afstand en zorg op locatie niet goed combineren. Het helpt ook om registratiedruk te verminderen, zodat professionals hun tijd beter aan patiënten en cliënten kunnen besteden.
Financieel is deze trend cruciaal, omdat kostenbeheersing steeds nadrukkelijker het uitgangspunt is van het rijksbeleid. De rijksbegroting stuurt op strakke budgetkaders. Via subsidies, stelselkeuzes en hervormingen wordt bepaald hoeveel ruimte zorgorganisaties krijgen om te investeren en te veranderen. Onderstaande grafiek onderstreept de urgentie. Het aandeel van de zorg in het bbp groeit van circa 1% (1950) naar ongeveer 10% (2020) en loopt richting 18% (2060). Als de transitie naar passende zorg en hogere productiviteit onvoldoende van de grond komt, wordt een zorgquote van deze omvang op termijn moeilijk houdbaar binnen de beschikbare publieke middelen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a9a1feef-a99a-4ecf-aef1-746336e10286/Grafiek-Zorgkosten-als-deel-van-het-bbp","altTextNL":"Grafiek Zorgkosten als deel van het bbp","original":"https://assets.ing.com/asset/a9a1feef-a99a-4ecf-aef1-746336e10286/Grafiek-Zorgkosten-als-deel-van-het-bbp.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat betekent dit voor jouw organisatie?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Voor jouw zorgorganisatie betekent dit dat je strategie minder draait om groei opvangen. De kern wordt vraag sturen en werk slimmer organiseren. Het IZA vraagt dat zorg vaker dichtbij huis plaatsvindt of digitaal, zodra dat verantwoord kan. Complexe zorg wordt gerichter geconcentreerd. Dat raakt je aanbod, je locaties en je afspraken met partners in de regio. Het AZWA voegt daar een duidelijke uitvoeringsdruk aan toe. Je krijgt meer focus op toegang en wachttijdsturing. Tegelijkertijd groeit de verwachting dat je sneller arbeidsbesparende technologie inzet. Daar hoort ook het terugdringen van administratietijd bij. Kunstmatige intelligentie kan daarbij helpen, bijvoorbeeld voor ondersteuning bij verslaglegging of het slimmer plannen van capaciteit, zolang je dit veilig en verantwoord inricht.
Operationeel vraagt dit om één samenhangend transformatieprogramma. Je herontwerpt zorgpaden, zoals triage, substitutie en nazorg. Je schaalt zorg op afstand op, terwijl je zorgt voor betrouwbare gegevensuitwisseling. Ook kijk je naar een personeelsmix die professionals ontlast. Patiënten en cliënten kunnen meer zelf doen als dat veilig is en goed wordt ondersteund.
Financieel wordt werken met scenario’s en goed contractmanagement belangrijker. Budgetdruk en subsidiekeuzes, vooral vanaf 2026 en later, maken het lastiger om dubbel te bezetten, pilots te laten doorlopen zonder opschaling of extra lagen in stand te houden. Het loont om verduurzaming te koppelen aan je bedrijfsvoering. Denk aan energie, materiaalstromen en de impact van medicatie. Green Deal doelen wegen steeds vaker mee in inkoop, bestuur en reputatie.
"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer over"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/healthcare","text":"Healthcare"},{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/vooruitzicht-health","text":"Actueel vooruitzicht Zorgsector"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan Willem Spijkman","intro":"Sector Banker Public & Healthcare","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/72c18059-f71d-4a60-9bd5-3c5d6fe4ce88/Jan-Willem-Spijkman","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/d132bcf68ee35aac/original/Jan-Willem-Spijkman.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/jan-willem-spijkman"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}