Inhoudsopgave
1. Opkomst en potentieel van thuismonitoring
2. Internationale koplopers en achterblijvers
3. Nederland kent groeiversnelling
4. Kansen voor snellere opschaling
Pandemie heeft gebruik digitale zorgtoepassingen gestimuleerd
Bijna 70 jaar na de eerste draagbare pacemaker verschuift zorg in Europa steeds vaker van het ziekenhuis naar thuis. Digitale technologie maakt zorgverlening – versneld door corona – minder plaatsafhankelijk. Toen wachtkamers leegliepen, schakelden artsen massaal over op bellen, videobellen en mailen. Na de coronapiek viel het gebruik van teleconsulten terug, maar met gemiddeld 14% van alle consulten in 2023 ligt het nog altijd ruim boven het pre-pandemische niveau van 9%. Met de opkomst van thuismonitoring vindt ziekenhuiszorg bovendien vaker buiten het ziekenhuis, maar juist dicht bij de patiënt thuis plaats. Toch blijven de verschillen binnen Europa groot: in Portugal, Nederland, Denemarken, Zweden en Spanje verloopt 22% tot 27% van de consulten op afstand, tegenover slechts 4% in Duitsland en 1% in Frankrijk.
Thuismonitoring biedt potentieel grote voordelen voor patiënten…
Moderne technologie maakt naast consulten op afstand ook behandeling op afstand mogelijk. Ziekenhuizen bieden via thuismonitoring – ook wel remote (patient) monitoring of remote patient management genoemd – patiënten potentieel meer comfort en gemak en minder stress, reistijd en reiskosten. In het bijzonder voor minder mobiele personen of voor patiënten die op grote afstand van een ziekenhuis wonen kan dit heel waardevol zijn. Ouderen hebben er bij uitstek profijt van, doordat voor hen de risico’s van infectie en acute verwardheid bij een ziekenhuisbezoek groter zijn. Door continue meting kunnen artsen beter onderbouwde besluiten nemen en sneller ingrijpen bij verslechtering. Bovendien vergroot de actieve rol van de patiënt de betrokkenheid en therapietrouw.
…en ziekenhuizen
Voor ziekenhuizen zelf zijn de belangrijkste voordelen het vrijspelen van personeel en het effectiever maken van behandelingen. Doordat patiënten alleen naar het ziekenhuis komen als metingen of klachten daar aanleiding toe geven, daalt het gemiddelde aantal consulten en opnames per patiënt. Op die manier kan thuismonitoring de capaciteit vergroten, zodat ziekenhuizen meer patiënten kunnen behandelen. Daarnaast is de groeiende stroom aan monitoringsdata een belangrijke bron voor patiëntanalyses en medisch onderzoek, waarmee ziekenhuizen hun zorg effectiever kunnen vormgeven.
de toegenomen acceptatie van digitale zorgoplossingen onder zorggebruikers en ziekenhuizen. Zorgverleners zetten mobiele apparaten, en digitale platforms in om vanaf iedere gewenste plek handmatig of geautomatiseerd medische tests uit te laten voeren. Afhankelijk van de behandeling gebruikt de patiënt thuis één of meerdere apparaten om regelmatig specifieke lichaamswaarden te meten en via medische apps aan de behandelend arts of verpleegkundige door te geven. Denk aan apparaten of wearables die bijvoorbeeld gewicht, hartritme, bloeddruk, bloedsuikerspiegel, zuurstofsaturatie of longfunctie kunnen meten.
"},"title":"Thuismonitoring is in opkomst door verbeteringen in meetapparatuur en internetverbindingen en..."}],"componentType":"accordion"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/4070cf10-0f6e-47fe-b60c-4bbe257beaba/Sectorstudie-Thuismonitoring-Ziekenhuizen-fig-3-Afname-ziekenhuisbezoek-SVG.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/4070cf10-0f6e-47fe-b60c-4bbe257beaba/Sectorstudie-Thuismonitoring-Ziekenhuizen-fig-3-Afname-ziekenhuisbezoek-SVG"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Nadelen zijn er ook…
Er zijn ook nadelen. Niet alle patiënten zijn even handig met digitale hulpmiddelen en niet alle patiënten zijn te spreken over het zelf uitvoeren en vastleggen van metingen en minder bezoeken aan het ziekenhuis. In dat geval kan de therapietrouw juist afnemen. Zorg op afstand kan de geruststelling en emotionele steun van persoonlijke interacties niet altijd vervangen, wat tot een lagere tevredenheid kan leiden. One-size-fits-all gaat veelal niet op. Ook moeten ziekenhuizen investeren in apparatuur, platforms, onderhoud, training en aanpassing van werkprocessen en behandeltrajecten, terwijl de vergoeding van hybride zorg met de inzet van thuismonitoring in veel Europese landen onduidelijk of ontoereikend is om de (opstart)kosten te dekken.
…maar die wegen niet op tegen de voordelen
Wetenschappelijk onderzoek, internationale praktijkvoorbeelden en onze interviews met experts laten zien dat de voordelen van thuismonitoring in toenemende mate opwegen tegen de nadelen. Dat komt mede doordat implementaties doorgaans zorgvuldig plaatsvinden, met nadrukkelijke aandacht voor de impact op zowel patiënten als organisatie. Verschillende voordelen zijn stevig wetenschappelijk onderbouwd. Zo blijkt uit een overzichtsstudie dat thuismonitoring bijdraagt aan een hogere patiëntveiligheid en betere therapietrouw. Ook zijn er positieve effecten op de mobiliteit van patiënten en hun vermogen om dagelijkse activiteiten uit te voeren (functionele status). Aan de zorgaanbiederkant verlaagt thuismonitoring het risico op ziekenhuisopnames en verkort het de gemiddelde opnameduur. Ook de patiënttevredenheid neemt per saldo toe: uit een peiling van Patiëntenfederatie Nederland blijkt dat 9 op de 10 patiënten positief is. Tot slot wijst een internationale studie erop dat wanneer patiënten in regio’s met beperkte zorgvoorzieningen dankzij thuismonitoring eerder naar huis kunnen, de totale (zorg- en reis)kosten gemiddeld met circa 27% dalen.
Tot ruim 350.000 opnames en bijna 500.000 consulten uit te sparen met thuismonitoring
Uit onze expertinterviews komt naar voren dat uiteindelijk grofweg 50% van de ziekenhuiszorg geschikt is voor het verlenen van hybride zorg met inzet van een vorm van thuismonitoring. Het gaat daarbij zowel om langdurige monitoring bij chronische aandoeningen zoals COPD en diabetes als om kortdurende monitoring, bijvoorbeeld na vervroegd ontslag na een ingreep. Naar verwachting kan en wil ongeveer de helft van deze patiënten hiervan gebruikmaken, waardoor circa 25% van alle ziekenhuispatiënten in aanmerking komt voor thuismonitoring. Een analyse van 35 wetenschappelijke studies laat zien dat thuismonitoring het aantal ziekenhuisopnames gemiddeld met 50% en het aantal consulten met 35% vermindert. Als alle patiënten die hiervoor in aanmerking komen ook daadwerkelijk deelnemen en nieuwe zorgpaden gemiddeld dezelfde resultaten opleveren, kan het totale aantal ziekenhuisopnames met ruim 12% en het aantal consulten met ruim 8% dalen ten opzichte van een situatie zonder thuismonitoring. In Nederland komt dat neer op ruim 350.000 minder opnames en bijna 500.000 minder consulten per jaar. Als deze percentages ook gelden voor andere EU-landen, kan de besparing in de hele EU oplopen tot 6,5 miljoen opnames en 23 miljoen consulten.
Groeiende mismatch van vraag en aanbod in de zorg
In Nederland en de EU werken meer mensen in de zorg dan ooit, maar toch nemen de personeelstekorten toe. In Nederland stijgt het tekort volgens de laatste ramingen tot circa 240.000 medewerkers in 2034. Op EU‑niveau verwacht de WHO een groei van het tekort van 1,6 miljoen in 2016 naar 4,1 miljoen in 2030. De zorgvraag blijft toenemen door vergrijzing, een stijgend aantal chronisch zieken en patiënten met multimorbiditeit, en hogere verwachtingen ten aanzien van zorgkwaliteit. Tegelijkertijd staat het zorgaanbod onder druk door een eveneens vergrijzende beroepsbevolking, hoge werkdruk en daardoor een relatief hoog personeelsverloop en ziekteverzuim. Tegen deze achtergrond kan een bredere inzet van thuismonitoring belangrijke meerwaarde bieden, door zorgprocessen preventiever en efficiënter in te richten.
Om de groei van de zorgvraag te temperen, zal preventie en effectiviteit namelijk een grotere rol moeten spelen in het zorgaanbod van ziekenhuizen. Niet de medische ingreep, maar de begeleiding naar een gezonder leven staat daarbij centraal. Dit betekent meer laagdrempelige zorgvoorzieningen in wijken, combinaties met maatschappelijke organisaties om sociale problematiek (zoals schulden of verslavingen) in een vroeg stadium aanpakken en patiënten een grotere rol geven via verandering van ongezonde gewoonten (leefstijlinterventies) én zelf meten en doorgeven van lichaamswaarden bij medische behandeling. Gezondheidsbevordering en ziektepreventie is net als digitale transformatie dan ook een onderdeel van het na de covidpandemie opgestarte EU4health programma waaronder ruim €5 miljard beschikbaar is voor versterking van de Europese volksgezondheid en zorg (voor de jaren 2021-2027).
"},"title":"Thuismonitoring speelt belangrijke rol bij preventie"}],"componentType":"accordion"},{"componentType":"sectionTitle","title":"H2 Internationale koplopers en achterblijvers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"VS: pionier en koploper
Thuismonitoring wordt momenteel het meest ingezet in welvarende landen met uitgestrekte dunbevolkte gebieden, met de VS als koploper. Al ruim voor de pandemie namen virtuele consulten, intensive care op afstand en zorg en monitoring bij patiënten thuis een belangrijke plaats in bij grote Amerikaanse zorginstellingen, zoals Cleveland Clinic, Mayo Clinic, Kaiser Permanente en Mount Sinaï Hospital. De groei versnelde toen Medicare in 2019 thuismonitoring voor chronisch zieke patiënten ging vergoeden. In 2022 werd die vergoeding uitgebreid naar monitoring van herstelbehandeling thuis, zoals het volgen van thuisoefenprogramma’s bij spier- en gewrichtsklachten. Telegeneeskunde wordt in de VS daardoor steeds meer de norm bij revalidatie en postoperatieve monitoring. Het Peterson Center on Healthcare stelt vast dat de uitgaven van de traditionele Medicare-regeling voor monitoring van chronisch zieke patiënten zeer snel zijn gestegen: van $6,8 miljoen in 2019 naar $194,5 miljoen in 2023.
Europa: VK en Scandinavische landen zijn het verst gevorderd
Ook in Europa groeit de adoptie van thuismonitoring. In 2022 werd die al in 39 van de 51 Europese landen toegepast. Goed vergelijkbare cijfers ontbreken, maar de uitrol verloopt gemiddeld trager dan in de VS en verschilt sterk per land en verloopt nog altijd traag. Het VK was een van de Europese pioniers met een grootschalige, uniforme aanpak. Britse ‘virtual wards’ gebruiken monitoring op afstand, digitale platforms en lokale medische teams om patiënten buiten het ziekenhuis te behandelen. Dit model werd tijdens en na de covidpandemie snel uitgerold, geholpen door centrale bekostiging. Sinds die specifieke nationale bekostiging is stopgezet, stagneert de groei van het aantal virtuele zorgafdelingen en thuisgemonitorde patiënten in het VK. Ook Scandinavië was er vroeg bij. De Deense regering lanceerde al in 2012 een actieplan om telegeneeskunde landelijk uit te rollen. Sindsdien is monitoring op afstand het gebruikelijke zorgpad voor mensen met ernstige COPD en wordt uitbreiding naar andere chronische aandoeningen doorgevoerd. Finland, Noorwegen en Zweden hebben eveneens aanzienlijke vooruitgang geboekt met telegeneeskunde en thuismonitoring, vooral in reactie op de pandemie.
De covidpandemie kan als een externe schok worden gezien die die adoptie en opschaling van thuismonitoring eenmalig een flinke slinger heeft gegeven, om vervolgens weer te stagneren vanwege de normalisering van de externe omgeving. Tegelijkertijd is er binnen Europa veel ruimte voor regionale vernieuwers die geleidelijk navolging kunnen krijgen. Het hoog aangeschreven en grootste universitaire medisch centrum van Europa, het Berlijnse Charité, streeft ernaar om tegen 2030 50% van de consulten op afstand te laten plaatsvinden. NHS-regio Greater Glasgow and Clyde breidt haar ziekenhuiszorg thuis steeds verder uit met geavanceerde monitoring, behandeling en multidisciplinaire ondersteuning aan huis. Het Karolinska in Stockholm heeft recent met samenwerkende technologiepartners, waaronder Philips, een achtjarig contract gesloten om voor meer dan 2 miljoen inwoners van thuismonitoring en digitaal verbonden zorgtrajecten te voorzien. Ook al vinden dergelijke initiatieven versnipperd plaats, zij kunnen wel als voorbeeld en katalysator van verdere opschaling dienen. Zo ook een omvangrijk vijf jaar durend Europees project dat in januari 2026 van start is gegaan dat de kwaliteit en schaalbaarheid van thuismonitoring moet vergroten.
"},"title":"Regionale vernieuwers geven opschaling stimulans"}],"componentType":"accordion"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/1784c60b-52f6-47aa-ba1c-7bff3684f72b/Sectorstudie-Thuismonitoring-Ziekenhuizen-fig-5-Voortgang-opschaling-TM-Eur-SVG.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/1784c60b-52f6-47aa-ba1c-7bff3684f72b/Sectorstudie-Thuismonitoring-Ziekenhuizen-fig-5-Voortgang-opschaling-TM-Eur-SVG"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Opschaling thuismonitoring gaat traag, vier grootste EU-landen blijven achter
De vier grootste EU-landen behoren niet tot de voorhoede. Duitsland kent een strikte scheiding in regelgeving en bekostiging tussen ziekenhuiszorg en ambulante zorg. Thuismonitoring bij hartfalen wordt er op beperkte schaal toegepast, maar voor nieuwe toepassingsgebieden is zij vooralsnog beperkt tot patiënten in verzorgingshuizen en zijn ziekenhuizen aangewezen op middelen uit een innovatiefonds. In Frankrijk wordt telemonitoring na het succesvolle experiment ETAPES voor meerdere aandoeningen volledig vergoed door de nationale ziektekostenverzekering, maar de daadwerkelijke deelname van patiënten lijkt nog nauwelijks toe te nemen. Italië loopt achter, maar startte in 2023 met middelen uit het Europese coronaherstelfonds een grootschalige digitale zorgvernieuwing. Daarbij ondersteunt en coördineert een nationaal telemedicine-platform een regionaal netwerk dat diverse digitale diensten aanbiedt, waaronder thuismonitoring. Spanje kent regionale initiatieven, maar nog geen nationaal programma voor monitoring op afstand; de invoering hangt af van de prioriteiten van lokale gezondheidsautoriteiten.
Minder centrale regie en financiële stimulering leidt tot tragere adoptie en opschaling
Verschillen in adoptie en opschaling tussen landen hangen deels samen met verschillen in regelgeving en vergoeding van thuismonitoring. Een andere bepalende factor is de inrichting van het zorgstelsel. Landen met één krachtige centrale uitvoeringsorganisatie, zoals het VK, hebben meer slagkracht bij het opschalen van innovaties. Dat geldt ook voor landen met één krachtige regionale uitvoerder en een gering aantal uitvoeringsregio’s, zoals in Denemarken. De rest van Scandinavië en vooral Frankrijk, Spanje en Italië hebben meer gefragmenteerde zorgstelsels met meerdere regio’s en dus relatief veel regionale uitvoerders. De centrale regie is dan minder sterk en snelle opschaling uitdagender. Andere stelsels kennen daarnaast meer landelijke of regionale concurrentie. Van dit laatste type stelsel zijn onder meer de Benelux, Duitsland, Tsjechië, Slowakije, Oostenrijk en Zwitserland voorbeelden. In zulke stelsels verloopt opschaling vaak trager dan gewenst, zeker bij beperkte financiële stimulering. ‘Not invented here’ speelt daarbij, vaak een rol. Verschillende opschalingsinitiatieven zorgen dan vaak wel voor opschaling, maar die vindt meer gefragementeerd en trager plaats.
Ook buiten Europa en Noord-Amerika is thuismonitoring en bredere digitale zorg aan een opmars bezig. De grootste Health Maintenance Organization (HMO – zorgverzekeraar en -aanbieder in één) van Zuid-Afrika is recent een partnerschap aangegaan met een Nederlandse en een Zweedse ehealth-partij om haar ‘care-at-home’-diensten te versterken. Landen als China en India passen telemedicine steeds meer toe via grote platforms die thuismonitoring, AI-ondersteunde zorg, en virtuele consulten integreren om zo afgelegen gebieden beter te bedienen en zorguitkomsten te verbeteren. Het Midden-Oosten benut ook de kansen die tijdens de covidpandemie aan het licht kwamen. Israël is een koploper in digitale zorg. De combinatie van geïntegreerde HMO, brede dekking van elektronische patiëntendossiers, innovatieve ziekenhuizen en lokale medtechbedrijven werkt de vernieuwing in de hand. Sheba Medical Center, Israëls eerste virtuele ziekenhuis, biedt patiënten opname, revalidatieprogramma's, hartrevalidatie en telemonitoring aan huis. Een vooruitstrevend voorbeeld is ook het als grootste digitale ziekenhuis ter wereld bekendstaande SEHA Virtual Hospital in Riyad, Saoedi-Arabië. Het biedt eerste- en tweedelijns digitale zorg voor meer dan 224 ziekenhuizen en faciliteert jaarlijks meer dan 16 miljoen virtuele afspraken. Het biedt thuismonitoring grootschalig aan en verbetert preventieve ingrepen door met AI een “digital twin” te creëren die als virtuele replica van iemands gezondheid potentiële gezondheidsproblemen voorspelt.
"},"title":"Midden-Oosten en Azië aan opmars bezig"}],"componentType":"accordion"},{"componentType":"sectionTitle","title":"H3 Nederland kent groeiversnelling"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/bffc8713-874b-43cc-80f2-fcbfa3630de6/Sectorstudie-Thuismonitoring-Ziekenhuizen-fig-6-Med-Servicecentrum-SVG.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/bffc8713-874b-43cc-80f2-fcbfa3630de6/Sectorstudie-Thuismonitoring-Ziekenhuizen-fig-6-Med-Servicecentrum-SVG"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Nederland maakt groeispurt door combinatie van factoren
Nederland zet de laatste jaren relatief grote stappen in thuismonitoring dankzij vijf factoren: 1. De breed opgebouwde ervaring, 2. de opschaling van landelijke medische servicecentra, 3. stimulering door zorgverzekeraars, 4. relatief grote personeelsschaarste en 5. ruim €2 miljard aan overheidsmiddelen voor zorginnovatie, gekoppeld aan landelijke uitvoeringsakkoorden. Die impuls heeft ook de landelijk werkende medische servicecentra versneld doen groeien. Zij monitoren continu data en signalen uit patiëntenapps van aangesloten zorgaanbieders en zorgen ervoor dat patiënten bij afwijkingen snel op de poli van het betrokken ziekenhuis terechtkunnen. Servicecentrum ‘Zorg bij jou’, opgericht door de acht topklinische Santeon-ziekenhuizen, groeide zo in drie jaar van nihil naar 33.000 gemonitorde patiënten eind 2025. In 2026 wil het centrum doorgroeien naar 50.000 patiënten door meer ziekenhuizen aan te sluiten en thuismonitoring toe te passen op meer zorgpaden en bij meer patiënten per zorgpad. Deze landelijke groei verhoogt de efficiëntie en kwaliteit, doordat vaste kosten over meer deelnemers worden verdeeld en meer monitoringdata beschikbaar komen voor onderzoek.
In Noord-Holland Noord krijgen steeds meer mensen met een chronische aandoening de mogelijkheid om hun gezondheid thuis te monitoren. Metingen zoals bloeddruk, glucosewaarden of zuurstofsaturatie worden eenvoudig via één app gedeeld, waardoor onnodige visites aan huisarts of ziekenhuis kunnen worden voorkomen. Thuismonitoring is niet nieuw, maar de manier waarop zorgorganisaties in de regio nu samenwerken wél: huisartsen, ziekenhuizen en ouderenzorginstellingen stemmen hun werkwijzen op elkaar af, zodat patiënten ongehinderd kunnen schakelen tussen verschillende zorgverleners.
Een recente casus bij huisartsenpraktijk Nieuwe Niedorp en het Dijklander Ziekenhuis laat zien wat deze aanpak in de praktijk betekent. Een patiënt werd terugverwezen van het ziekenhuis naar de huisarts, zónder dat de monitoringsafspraken wijzigden. Dezelfde app, dezelfde metingen, dezelfde inzichten voor beide zorgverleners, en dus een naadloze overgang. Zo’n soepele overdracht vraagt intensieve samenwerking, gezamenlijke protocollen en enthousiasme op de werkvloer.
Inmiddels monitoren ruim 500 patiënten in de regio hun gezondheid via de Luscii-app. Doordat alle betrokken zorgverleners met dezelfde oplossing werken, hoeft een patiënt maar één app te gebruiken en worden alle metingen volgens een eenduidig protocol beoordeeld door verpleegkundigen van de Zorgservicecentrale (ZSC) Altide. Zowel huisarts, specialist als wijkverpleegkundige hebben toegang tot dezelfde gegevens, wat de samenwerking eenvoudiger én veiliger maakt. De werkwijze wordt nu toegepast bij aandoeningen zoals COPD, hypertensie en diabetes type 2, en het aantal deelnemende praktijken groeit snel.
De verwachting is dat steeds meer patiënten voor thuismonitoring in aanmerking komen, zeker nu de eerste resultaten laten zien dat het comfort, de zelfregie en de efficiëntie toenemen. De ambitie is om deze aanpak uit te breiden naar andere chronische ziekten, zodat bredere patiëntengroepen hiervan kunnen profiteren.
Lees verder
Bron: ICT & Health
Nederland passeert in 2026 grens van 150.000 ziekenhuispatiënten met thuismonitoring
In 2025 zette ruim 25% van de medisch-specialisten en verpleegkundigen in Nederland thuismonitoring in, gemiddeld bij 22% van hun patiënten. Op basis van gegevens van een grote zorgverzekeraar ging het in 2024 naar schatting om circa 80.000 patiënten. Dat aantal groeit snel: tussen begin 2023 en eind 2024 verdubbelde de deelname, en afgaand op de huidige groei zet die lijn voort en passeert het aantal ziekenhuispatiënten met thuismonitoring in 2026 de grens van 150.000. Vooral in regio’s met grote personeelstekorten wordt snel opgeschaald. Proactieve ziekenhuizen sluiten nu al tot 25% van de patiënten per hybride zorgpad aan op thuismonitoring. Dit aandeel kan naar schatting stijgen tot circa 50% van de oudere doelgroep en zelfs bijna 100% bij jongere patiënten, zoals bij zwangerschapsdiabetes. Zorgverzekeraars stimuleren deze ontwikkeling vanwege de positieve zorguitkomsten en doelmatigheid. Daarnaast stelt de rijksoverheid, na eerdere steun van €2,6 miljard aan transformatiegelden voor vier jaar, voor 2027 en 2028 €600 miljoen van de extra €800 miljoen aan doorbraakmiddelen beschikbaar voor digitale vernieuwingen, waaronder thuismonitoring.
Naast het toenemend aantal ziekenhuizen dat gebruikmaakt van de diensten van een landelijk medisch servicecentrum, zijn er ook Nederlandse ziekenhuizen die zelf de monitoring grootschalig opzetten. Zuyderland MC is één van de koplopers. Naast de transformatiemiddelen blijkt de personeelsschaarste een belangrijke aanjager. Die is in meer perifere regio’s zoals Zuid-Limburg nog groter dan elders. Om patiënten effectiever te behandelen en de druk op het ziekenhuis substantieel te verlichten, heeft Zuyderland een aparte afdeling Digitale zorgtransformatie opgezet. Dit jaar is daar zo’n 60 fte personeel werkzaam. De komende jaren groeit dit naar verwachting door naar 80 FTE.
De afdeling heeft samen met artsen en verpleegkundigen meer dan 36 hybride zorgpaden vormgegeven, waarmee zij al 16.500 patiënten op thuismonitoring heeft kunnen aansluiten. Elke maand komen daar zo’n 1.000 bij. De resultaten van de thuismonitoring bij Zuyderland MC zijn zeer positief. Eigen evaluatie van een vijftal veel voorkomende zorgpaden (COPD, Astma, Hartfalen, IBD en TIA) met thuismonitoring wijzen op een forse verlaging van poli- en SEH-bezoeken (met gemiddeld 30 tot 50 procent), fors minder opnames (met bijna 30 procent) en een kortere opnameduur (met zo’n 65 procent) onder deelnemende patiënten. Bovendien is de therapietrouw toegenomen en krijgen patiënten een groter gevoel van veiligheid door de metingen via slimme pleisters, weegschalen, saturatie- en bloeddrukmeters en ondersteuning door gespecialiseerde verpleegkundigen voor digitale zorg die zeven dagen per week beschikbaar zijn voor vragen en bij alarmering door het monitoringssysteem zelf met de patiënt contact opnemen.
Bij het opzetten van nieuwe hybride zorgpaden beoordeelt een team samen met medici hoe het zorgtraject verbeterd kan worden. De behoefte van de patiënt staat daarbij centraal en technologie is alleen ondersteunend. Verder heeft zij de intentie alle binnen Zuyderland in gebruik zijnde digitale applicaties in één patiëntenportaal onder te brengen, wat het veel overzichtelijker maakt voor de patiënt.
Heldere strategie en voldoende omvang vergemakkelijken opschaling
Het opschalen van thuismonitoring binnen een organisatie begint met een heldere visie van ziekenhuisbestuurders. Een duidelijk plan voor meer hybride zorg is nodig om personeel breed mee te krijgen. Daarnaast is voldoende draagkracht en schaal essentieel om de kosten te dragen, investeringen rendabel te maken en personeel goed te ondersteunen. Door de relatief kleine omvang van veel Europese ziekenhuizen is samenwerking of fusie met andere aanbieders daarbij vaak noodzakelijk.
3 zaken kunnen landelijke beleidsmakers opschaling drastisch versnellen
Arbeidsmarktkrapte is (nog) lang niet altijd voldoende reden om tijdig in beweging te komen. Beleidsmakers kunnen de opschaling versnellen via drie sporen: meer centrale aansturing, stimulerende bekostiging en soepele gegevensuitwisseling.
1. Meer centrale aansturing
Succesvoorbeelden van snelle opschaling van thuismonitoring hebben een vorm van centrale sturing met elkaar gemeen. Die hoeft niet per se vanuit één landelijke uitvoeringsorganisatie te komen, zoals in het VK. Het kan ook via een landelijk uitvoeringsakkoord met enkele grote verzekeraars als aanjagers, zoals in Nederland. Op die manier kunnen gestandaardiseerde richtlijnen voor technologieplatformen en hybride zorgpaden worden afgedwongen. Ook de ervaringen met de Britse virtual wards wijzen daarop. Het Nederlandse medisch servicecentrum Zorg bij jou werkt daarom aan uniforme hybride zorgpaden en monitoringsprotocollen om sneller op te schalen.
Een manier van meer centrale aansturing op regionaal niveau is het toelaten van meer HMO-achtige constructies waarin één partij regionaal zowel verzekering als zorg aanbiedt. Die kan directer sturen op de inrichting van de zorg en de opschaling van innovaties, zeker als daar ook een financieel belang mee gemoeid is. Ook zorgstelsels met één uitvoeringsorganisatie per regio kunnen via directievere sturing opschaling stimuleren of afdwingen.
2. Stimulerende bekostiging
Thuismonitoring vergt tijdelijk hogere uitgaven aan IT-aanpassingen en digitale platforms en mogelijk investeringen in bewakings- of meetapparatuur. Ook de aanpassing van werkprocessen en het opleiden of aantrekken van personeel zijn extra middelen nodig. Dat is een hoge drempel, zeker omdat de winstmarges van Nederlandse en Europese ziekenhuizen doorgaans beperkt zijn, vooral bij non-profit- en publieke instellingen. Een extra rem is het risico op lagere zorgomzet als thuismonitoring niet wordt vergoed en minder ziekenhuisbezoeken niet worden gecompenseerd. Bij vaste aanneemsommen vanuit verzekeraars speelt dit minder, net als bij lange wachtlijsten, omdat vrijgekomen capaciteit dan snel kan worden benut.
Willen beleidsmakers, uitvoeringsorganen of zorgverzekeraars thuismonitoring echt opschalen, dan moeten zij deze remmende prikkels in de bekostiging ondervangen. Dat gebeurt nu vaak nog onvoldoende. De middelen zijn beperkt en de bekostiging is verkokerd: aanbieders hebben elk hun eigen budget, soms uit verschillende zorgwetten. Dat belemmert samenwerking en kan perverse prikkels geven. Ook de vergoeding voor thuismonitoring dekt nog niet altijd alle kosten, vooral in de opstartfase als de kosten per patiënt relatief hoog zijn.
3. Soepele gegevensuitwisseling
Vlotte uitwisseling van patiëntgegevens tussen IT-systemen, applicaties en zorgaanbieders ondersteunt de opschaling van thuismonitoring. Omdat patiënten vaak meerdere zorgaanbieders bezoeken en verschillende apparaten en apps gebruiken, is samenwerking tussen ziekenhuis, huisarts en bijvoorbeeld ouderenzorg nodig om zorg en monitoring goed af te stemmen. Een actueel en compleet beeld van iemands medische situatie en medicatiegebruik is daarbij cruciaal om de juiste beslissingen te nemen en monitoringsdata goed te interpreteren.
Daarvoor zijn heldere landelijke afspraken nodig. Medische data moeten zoveel mogelijk eenduidig worden vastgelegd en ontsloten via één landelijk of enkele koppelbare regionale platformen die een compleet patiëntbeeld bieden. In België, Estland en Denemarken is die data-infrastructuur het beste op orde, maar in veel andere EU-landen nog niet. Vooral in Ierland, maar ook in Nederland, is nog veel werk te verzetten, zoals ook uit OESO-cijfers en een studie in opdracht van de Europese Commissie blijkt. Volgens de stapsgewijze invoering van de EHDS-verordening moeten EU-burgers uiterlijk in 2031 controle hebben over hun digitale gezondheidsdossier en dit soepel kunnen delen met zorgverleners binnen en buiten het eigen land.
Auteur
Edse Dantuma
Met medewerking van
Jan Willem Spijkman, ING Sector Banking, jan.willem.spijkman@ing.com
Diederik Stadig, ING Research
Met dank aan
Douwe Atsma (LUMC), Freek Baars (Luscii), Marcel Bosch, Nathalie van der Louw (VGZ), Kristy Capel-Opbroek (Zuyderland), Walter van Kuijen (Smartqare), Benedikt Simon (Asklepios Kliniken), Christiaan van Swol (St. Antonius Ziekenhuis), Leonard Witkamp (Ksyos)
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"1cd64003-5b79-4e25-9625-0d3a7554d7e1","localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Edse Dantuma","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/24b31aef632f3069/original/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e84b8860-133f-46c2-92cc-c4949b77eb50/Foto-Duco-de-Vrieswww-ducodevries-nl06-22329270","type":"image","width":3355},"jobTitle":"Econoom Industry & Healthcare"},"backLink":{"textLink":{"text":"Healthcare","url":"/zakelijk/sector/healthcare"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"body":"Brede inzet van thuismonitoring kan in Nederland jaarlijks ruim 350.000 ziekenhuisopnames en bijna 500.000 consulten voorkomen. Nu het personeelstekort in de zorg verder oploopt, groeit de druk om deze digitale zorgvorm sneller op te schalen. Thuismonitoring groeit uit van veelbelovende innovatie tot een serieuze pijler van de zorgcapaciteit. In 2024 werd zij naar schatting bij zo’n 80.000 Nederlandse ziekenhuispatiënten ingezet. Dat aantal kan dit jaar tot meer dan 150.000 oplopen. Daarmee schuift Nederland op richting de Europese voorhoede, terwijl de opschaling in veel andere landen achterblijft. Juist nu het tekort aan zorgmedewerkers blijft oplopen, neemt de druk toe om door te pakken. Daarvoor zijn snellere gegevensuitwisseling, bekostiging die opschaling beloont en meer centrale regie essentieel.","title":"Sneller opschalen thuismonitoring ontlast patiënt en ziekenhuis"},"date":"2026-06-11","readingTime":11},"publishDate":"2026-06-10T19:03:14.560+02:00"}}