Volgens het Klimaatakkoord van 2019 moesten de Nederlandse CO2-emissies in 2030 met 49% zijn verminderd. Europa voert inmiddels met extra ambities de druk op om verder te reduceren en heeft inmiddels het Europese reductiedoel verhoogd naar 55% wat ook voor Nederland gaat gelden.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Hoe gaat het met de doelstellingen en waar staat de zorg?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Ook Nederland wil in 2030 zijn uitstoot van CO2 en soortgelijke broeikasgassen met 55% verlaagd hebben ten opzichte van 1990. Dan moet er nog heel wat gebeuren, want volgens de laatste rapportages kwam Nederland niet verder dan een reductie van bijna 24%. In de periode tussen 2008 en 2022 groeide de Nederlandse economie met 18 procent, terwijl de uitstoot van broeikasgassen als gevolg van economische activiteiten met 19 procent afnam (bron: CBS). Voor vrijwel alle sectoren geldt dat de productie fors hoger lag, terwijl de CO2-emissies lager waren.
De zorgsector staat voor een flinke opgave om 55% minder CO2 uit te stoten in 2030 en 95% minder in 2050. Op dit moment ziet het er naar uit dat deze doelstelling in 2030 wel gehaald gaat worden. De zorgsector had een jaarlijkse CO2-uitstoot van 11 megaton, dit is ca. 7% van de nationale CO2-voetafdruk. Circa 80% wordt veroorzaakt door drie onderdelen: energie van gebouwen, reisbewegingen en geneesmiddelen. (bron: Gupta Strategists).
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Doelstelling Verduurzaming Zorgsector wordt uitdagend tot 2050"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De verduurzaming van de zorgsector komt de laatste jaren goed van de grond. Er zijn voldoende initiatieven zoals de Green Deal Duurzame Zorg, waar veel zorgorganisaties hun routeplannen aan het uitwerken zijn. Zorgverzekeraars zijn serieus met verduurzaming aan de slag en gaan zich steeds meer als de regisseur van de verduurzaming van de zorg opstellen. Als in 2030 de meeste maatregelen met een korte terugverdientijd zijn genomen, zoals het plaatsen van zonnepanelen en LED-verlichting, wordt verdere verduurzaming steeds duurder. Vaak is daarvoor namelijk een renovatie, verbouwing of nieuwbouw vereist. De grootste knelpunten zitten bij gebouwen die nog lang mee moeten, maar die door een verouderd ontwerp moeilijk gedeeltelijk te verduurzamen zijn. Vooral voor kleinere zorgorganisaties met dergelijk vastgoed zal vermoedelijk aanvullende collectieve bekostiging nodig zijn.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Green Deal Duurzame Zorg 3.0"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Aan de Green Deal Duurzame Zorg hebben zich naast de zorgaanbieders ook de zorgverzekeraars en de banken gecommitteerd. In totaal zijn er bijna 400 organisaties deelnemer. De vijf ambities zijn:
De komende jaren zal verduurzaming zichzelf steeds sneller terugverdienen, vooral nu de energietarieven stijgen. Vraag is of de investeringsruimte voor verduurzaming er voor zorginstellingen is? Versnelling vergt wellicht een landelijke deal of individuele tegemoetkoming vanuit zorgverzekeraars en de overheid. Naast het Ministerie van VWS en de zorgverzekeraars spelen ook banken een belangrijke rol. Zo zullen de banken meer en meer enkel nog de duurzame investeringen willen financieren. Ook komen zij naast de financieringen van hun Groenbanken steeds meer met “sustainable loans” die beter aansluiten op de groene investeringen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Duurzame innovatiemogelijkheden"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Veel zorgorganisaties hebben al veel bereikt. Er wordt volop gebruik gemaakt van thermische en fotovoltaïsche (PVT)-panelen en warmte-koude opslag. Daar waar mogelijk schakelen zorginstellingen over op stadsverwarming. Het is bekend dat ziekenhuizen zeer veel afval produceren. Er worden nu al veel oplossingen ingevoerd, zoals het hergebruik van instrumenten, het beter scheiden van afval en dit laten recyclen.
Op 21 april 2021 heeft de Europese Commissie een voorstel voor een richtlijn over verslaglegging over de duurzaamheid van ondernemingen aangenomen, die de bestaande rapportagevereisten van de richtlijn niet-financiële verslaglegging (NFRD) wijzigt. Deze richtlijn wordt per 1 januari 2024 van kracht en verplicht voor beursgenoteerde ondernemingen (CSRD-rapportage in 2025 over boekjaar 2024). Vanaf 2025 worden alle ondernemingen die voldoen aan de CSRD-criteria CSRD-plichtig (CSRD-rapportage in 2026 over boekjaar 2025). De ondernemingen die niet voldoen aan de CSRD-criteria zullen waarschijnlijk vanaf 2026 verplicht worden te rapporteren over duurzaamheidsprestaties.
Ondernemingen moeten aan minimaal twee van de volgende 3 eisen voldoen:
Zorginstellingen worden nu nog niet genoemd in de richtlijn van de Europese Commissie. Het betreft alleen ondernemingen en geen stichtingen. Dat betekent dat zorgorganisaties met de rechtsvorm B.V. of N.V. wel CSRD-plichtig worden. De kans is groot dat op termijn alle zorgorganisaties zullen moeten gaan rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties.
Het is raadzaam om hier nu al mee aan de slag te gaan en duurzaamheid een plaats te geven in het bestuursverslag. Dit kan dus afzonderlijk van de jaarrekening worden uitgebracht. De raad van bestuur en de raad van toezicht worden in de toekomst gezamenlijk verantwoordelijk voor de duurzaamheidsverslaggeving.
Voorbeeld van een ziekenhuis dat zich nu al actief met duurzaamheid en de eigen impact bezig houdt en daar ook over rapporteert is het Erasmus MC. In het duurzaamheidsverslag van het Maastricht UMC+ staat hoe duurzaamheid een wezenlijk onderdeel is geworden van hun strategische beleid.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat vindt de Sector Banker?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De zorgsector staat voor een enorme opgave als het gaat om het verminderen van de CO2-voetafdruk. De gezondheidszorg is goed op weg en om de 55% CO2-reductie in 2030 te gaan halen, maar heeft tot “zero-emission” in 2050 nog een behoorlijke weg te gaan! Investeren in duurzaamheid zijn we aan de komende generaties verplicht, want klimaatverandering, het verlies van biodiversiteit en de vervuiling van het milieu hebben grote gevolgen voor de volksgezondheid.
De overheid heeft een sterk sturende rol. Daarbij kan commitment worden gevraagd van alle zorgaanbieders om de afgesproken doelstellingen (conform de Green Deals) binnen de gestelde deadlines te behalen. Zorgverzekeraars nemen meer en meer de duurzaamheidsdoelstellingen op in hun inkoopbeleid: duurzaamheid als onderdeel van de contractering met zorgaanbieders. Banken kunnen hun producten en diensten verder uitbreiden met groene producten die duurzame investeringen ondersteunen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Meer tips voor zorgaanbieders"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}