{"type":"document","data":{"id":"495b2487-f685-4e82-b5f1-3a3dfd141391","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-04-07T12:38:25.980+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"Facts & Figures van de sector Eerstelijns Zorg, trends en ontwikkelingen en sterkte-zwakteanalyse."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Healthcare - Eerstelijns Zorg","subtitle":"Wat houdt de eerstelijns zorg bezig?","body":"''De eerstelijnszorg is het fundament van de gehele gezondheidszorg. De meeste consulten en behandelingen vinden plaats in de eerstelijnszorg. Eerstelijnszorg is zorg waar je zelf zonder verwijzing naartoe kunt gaan. Dit kan behandeling zijn door de huisarts, tandarts, fysiotherapeut, apotheker, maatschappelijk werker of wijkverpleegkundige.''\r\n\r\nHieronder lees je meer over hoe de sector werkt en wat er zich afspeelt."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/healthcare","text":"Healthcare"}},"date":"2026-03-13","readingTime":5,"authorInfo":{"authorName":"Jan Willem Spijkman","jobTitle":"Sector Banker Public & Healthcare","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/72c18059-f71d-4a60-9bd5-3c5d6fe4ce88/Jan-Willem-Spijkman","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/d132bcf68ee35aac/original/Jan-Willem-Spijkman.jpg","extension":"jpg"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"alignedImage":{"position":"top","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/5bfe8fe8-2a2a-4a98-af4d-d07c40f216d6/F-F-Eerstelijns-Zorg","altTextEN":"Facts &amp; Figures: Primary care","altTextNL":"Facts &amp; Figures: Eerstelijns zorg","original":"https://assets.ing.com/m/595cd55e7e11037f/original/F-F-Eerstelijns-Zorg.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Verdieping in de sector"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De eerstelijnsgezondheidszorg is de &quot;rechtstreeks toegankelijke&quot; hulp. Elke zorgzoekende kan zonder beperking een beroep doen op een hulpverlener. Vanuit de overheid wordt de centrale rol van de huisarts versterkt als eerstelijnshulpverlener, deels omdat dit de kwaliteit van de hulpverlening bevordert, maar ook omdat dit kostenbesparend werkt. Eerstelijns zorgorganisaties zijn onder meer:</p><ul><li>Huisartsen of Huisartsen onder één dak (HOED) en Gezondheidscentra;</li><li>POH-ers (Praktijk-ondersteuners van de huisarts, voor o.a. COPD, Diabetes, Basis-GGZ etc.);</li><li>Apotheken;</li><li>Verloskundige hulp, kraamzorg en integrale geboortezorg;</li><li>Wijkverpleging (indicatie door ouderenzorginstellingen);</li><li>Fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten, diëtisten;</li><li>Tandheelkundige en orthodontie praktijken (inclusief mondhygiëne);</li><li>Eerstelijns psychologen (vaak ook POH-ers geestelijke gezondheidszorg).</li></ul><p><strong>Integraal Zorgakkoord (IZA)</strong><br />De Landelijke Huisartsenvereniging (<a href=\"https://www.lhv.nl/\">LHV</a>) wil dat de afspraken in het Integraal Zorgakkoord (<a href=\"https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/09/16/integraal-zorgakkoord-samen-werken-aan-gezonde-zorg\">IZA</a>) over versterking van de eerstelijnszorg uiterlijk in 2030 gerealiseerd worden, zodat huisartsen kunnen rekenen op ondersteuning op wijk- en regioniveau.</p><p>“Een belangrijk doel van het IZA is om doelmatige en passende zorg te stimuleren. Huisartsen leveren bij uitstek passende zorg, dichtbij onze patiënten. Het IZA biedt op dit moment de beste kansen. Niet alleen voor de huisartsenzorg. Alleen samen kunnen we immers de zorg (enigszins) betaalbaar houden, arbeidsmarktvraagstukken het hoofd bieden en kwetsbare groepen passende zorg bieden.” (Aard Verdaasdonk, LHV: <a href=\"https://www.lhv.nl/nieuws/1-jaar-iza-van-papier-naar-praktijk/?q=%22iza%22\">1 jaar IZA: Van papier naar praktijk</a>)</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Versterking van de eerstelijnsgezondheidszorg</strong><br />De grenzen van de solidariteit worden langzaam bereikt. De overheid doet verwoede pogingen om de kosten voor de gezondheidszorg naar beneden te krijgen. Van belang hierbij is de  substitutie van de tweedelijnszorg (o.a. ziekenhuizen en geestelijke gezondheidszorg instellingen) naar de eerstelijnsgezondheidszorg. Maar nog doelmatiger is zorg thuis, de nuldelijnszorg!</p><p>Eerstelijnszorg wordt vergoed door de zorgverzekeringswet. Het macro budgettair kader zorg heeft de volgende bedragen begroot voor 2026:</p><ul><li>Huisartsenzorg:                                              € 4,6 mld.</li><li>Multidisciplinaire zorgverlening:                  € 1 mld.</li><li>Tandheelkundige zorg:                                  € 1 mld.</li><li>Paramedische zorg:                                       € 1,1 mld.</li><li>Verloskunde:                                                   € 310 mln.</li><li>Kraamzorg:                                                      € 425 mln.</li><li>Zorg voor zintuiglijk gehandicapten:           € 231 mln.</li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li>Aanhoudend hoge werkdruk bij huisartsen door groei, kleinschaligheid en onderbezetting</li><li>De volumegroei van de eerste lijn was voorheen bovengemiddeld hoog, door de zwaardere rol die zij kreeg toebedeeld in zorgakkoorden. </li><li>Hoewel de landelijk bepaalde groeiruimte nog altijd relatief groot is, houdt de uitgavengroei aan medisch-specialistische zorg de laatste jaren gelijke tred. </li></ul>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/26d9bd6b-21dc-4a59-9550-c79cfae3f2d7/Outlook-Zorg-JAN-2026-Figuur-9-uitgaven-1e-en-2e-lijn","original":"https://assets.ing.com/m/51b0ff107b93a3a4/original/Outlook-Zorg-JAN-2026-Figuur-9-uitgaven-1e-en-2e-lijn.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li>De veelal kleinschalige huisartsenpraktijken kennen dan ook een aanhoudend hoge werkdruk die de uitbreiding richting meer preventieve of traditioneel tweedelijns zorgtaken bemoeilijkt. Zij kampen met een tekort aan huisartsen, hoge administratieve lasten en een hoog ziekteverzuim. Ook de toenemende zorgvraag door vergrijzing en immigratie speelt een rol. </li><li>Door de lange wachtlijsten in andere zorgsegmenten krijgen huisartsen tegenwoordig bovendien vaker patiënten in de wachtkamer die zij zelf niet goed kunnen helpen. </li><li>In het AZWA wordt prioriteit gegeven aan samenwerking van huisartsen in grootschaliger verbanden. Dat is nodig om de groeiende complexiteit aan te kunnen. </li><li>Digitale zorgverlening kan de werkdruk verlichten, maar is geen alternatief voor patiënten die op de wachtlijst staan voor inschrijving bij een praktijk. </li><li>Vanaf 2027 moet een landelijke financiering van regionale eerstelijnssamenwerkingsverbanden (RESV’s) ingaan. </li><li>Daarnaast is het doel om tot “hechte wijkverbanden” te komen, waarin multidisciplinair wordt samengewerkt. </li><li>Nog dit jaar onderzoeken de AZWA-partijen waar de huidige manier van contracteren en bekostigen in de eerstelijnszorg samenwerking in de wijk belemmert.</li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de eerstelijns zorg"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><strong>De stap naar digitale zorg moet nu gemaakt worden</strong><br />Zorgorganisaties staan voor moeilijke keuzes. Er is een acuut probleem op de arbeidsmarkt. De zorgsector krijgt het steeds lastiger om de kosten te beheersen. De inkoopkosten van allerlei producten en diensten die zorgorganisaties nodig hebben rijzen de pan uit. Zorgverzekeraars, maar ook de burgers die de premies betalen, kunnen de kostenstijgingen ternauwernood bijbenen. Er zit een grens aan de betaalbaarheid van de zorg.  Zorgorganisaties zullen samen met hun zorgnetwerk de transitie naar passende zorg moeten inzetten waarbij innovaties en het delen van patiëntengegevens leidend zullen zijn. Doel daarbij is het betaalbaar en toegankelijk houden van de zorg. Lees <a href=\"https://www.ing.nl/zakelijk/sector/healthcare/de-stap-naar-digitale-zorg-moet-nu-gemaakt-worden\"><strong>hier</strong></a> meer.<br /> </li><li><strong>De toekomst van de curatieve zorg in Nederland</strong><br />Nu doorpakken als het gaat om “zorg thuis” is noodzakelijker dan ooit. Ziekenhuizen zullen -vooral door het tekort aan personeel- keuzes moeten maken. Ziekenhuiszorg thuis is de toekomst. Dit kan bijvoorbeeld door het versneld opschalen van zorg op afstand met behulp van beeldbellen, apps en persoonlijke medische hulpmiddelen. Een verantwoorde implementatie van deze technologie zal de grootste uitdaging blijken te zijn. Denk hierbij aan de effectiviteit, de veiligheid en de betaalbaarheid van nieuwe medische technologie. In het Integraal Zorgakkoord (IZA) is de doelstelling geformuleerd om veel zorg van de tweede naar de eerste lijn en de ouderenzorg te brengen. Veel transitieplannen gaan over de implementatie van ‘ziekenhuiszorg thuis’. Met de toegekende transitiegelden zullen veel ziekenhuizen een versnelling maken in het anders organiseren van de curatieve zorg, zowel in het ziekenhuis als bij patiënten thuis. <a href=\"https://www.ing.nl/zakelijk/sector/healthcare/ziekenhuiszorg-thuis-kan-druk-op-ziekenhuizen-verminderen\">&apos;My home is my hospital’</a>.<br /> </li><li><strong>Keten en netwerkvorming</strong><br />Het Integraal Zorgakkoord (IZA) geeft een versnelling aan de samenwerking van alle zorgaanbieders in de regio. Huisartsen, verpleeghuizen, ziekenhuizen en GGZ-instellingen zullen de schaarse zorgcapaciteit zo effectief mogelijk met elkaar gaan inrichten. Samenwerking in plaats van concurrentie. Dit om de zorg voor iedereen toegankelijk en betaalbaar te houden. Er zal steeds meer zorg worden geleverd bij mensen thuis. Elke zorgaanbieder moet toegevoegde waarde bieden in de ketens en netwerken die nu overal in een rap tempo ontstaan. De zorg is een netwerk business, het is voor zorgaanbieders daarom belangrijk relevant voor hun netwerk en de bekostigende partijen te blijven. Lees <a href=\"https://www.ing.nl/zakelijk/sector/healthcare/keten-en-netwerkvorming\">hier</a> meer<strong>.</strong><br /> </li><li><strong>Employability</strong><br />Er is nog steeds sprake van een hoog ziekteverzuim in de zorg. De kosten voor inhuur van tijdelijk personeel blijven maar toenemen. Er is sprake van een forse uitstroom van medewerkers in een steeds krappere arbeidsmarkt. Het aantal vacatures neemt fors toe. Deze personeelsproblemen zijn  op korte termijn niet snel op te lossen. Voor de lange termijn zijn wel oplossingen voorhanden: digitalisering van de zorg, domotica en snelle opschaling van innovatie. Ook het goed definiëren wat zorg is en wat in het maatschappelijke domein thuishoort zal onontkoombaar zijn. Het zorgpersoneel dat er in de toekomst nog is, zal alleen ingezet kunnen worden voor mensen die noodzakelijke professionele zorg nodig hebben. Daarbij zal er meer informele zorg moeten worden georganiseerd, door familie en mantelzorgers. Lees <a href=\"https://www.ing.nl/zakelijk/sector/healthcare/sector-thema-update-healthcare-arbeidsmarkt\"><strong>hier</strong></a><strong> </strong>meer.</li></ul>"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/trends-en-ontwikkelingen-healthcare","text":"Overige trends in Healthcare"}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Duurzaamheidstrends in de eerstelijns zorg"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Ook de zorg is begonnen met de transitie naar een duurzame economie. Duurzame initiatieven binnen de gezondheidszorg lijken te versnellen. De totale CO2-uitstoot van de zorg is ongeveer 11 Mton. Dat is bijna evenveel als de uitstoot van Tata Steel en de RWE centrale in Eemshaven bij elkaar en goed voor ongeveer 7% van de totale CO2-voetafdruk van Nederland. Het Milieu Platform Zorgsector wil alle zorgorganisaties helpen met verduurzaming. Hun vier pijlers zijn: 1. 55% CO2-reductie in 2030, 2. Circulaire bedrijfsvoering, 3. Medicijnresten uit afvalwater en 4. Gezond makende leefomgeving en milieu.</p><p>De meeste zorgorganisaties hebben de <a href=\"https://www.greendeals.nl/green-deals/green-deal-samen-werken-aan-duurzame-zorg-green-deal-30\">Green Deal Zorg 3.0</a> getekend. Er zijn al een flink aantal zorgorganisaties die een duurzaamheidsclassificatie hebben conform de <a href=\"https://milieuplatformzorg.nl/milieuthermometer/\">Milieuthermometer Zorg</a>. Ook ING heeft de Green Deal 3.0 ondertekend en zet zich in om te helpen bij de verduurzaming van de zorg. </p>"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/duurzaamheidstrends-healthcare","text":"Overige duurzaamheidstrends in Healthcare"}]},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53f5c22e-2ca3-446b-95b6-c8f6f3c9e713/SWOT-Eerstelijns-Zorg","altTextEN":"SWOT Primary care","altTextNL":"SWOT Eerstelijns Zorg","original":"https://assets.ing.com/m/4c21b1a36411ea62/original/SWOT-Eerstelijns-Zorg.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer informatie?"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/overzichtspagina-facts--figures","text":"Meer Sector Facts & Figures Healthcare"},{"url":"/zakelijk/sector/healthcare","text":"Sectorpagina Healthcare"},{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/vooruitzicht-health","text":"Actueel vooruitzicht Zorgsector"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door de ‘ING Sector Banking’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.</p>"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan Willem Spijkman","intro":"Sector Banker Public & Healthcare","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/72c18059-f71d-4a60-9bd5-3c5d6fe4ce88/Jan-Willem-Spijkman","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/d132bcf68ee35aac/original/Jan-Willem-Spijkman.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/jan-willem-spijkman"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op <a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\">ing.com/climate</a>.</p>"}}]}}}