De productiegroei in de voedingsindustrie maakt in 2026 een pas op de plaats na een sterke toename in 2025. Op basis van cijfers van het CBS tot en met september gaan we voor 2025 uit van een productiegroei van minimaal 3%. Deels is dit inhaalvraag na een aantal magere jaren. De buitenlandse omzet groeit momenteel aanmerkelijk harder dan de binnenlandse omzet. Qua productieniveau komt de sector in 2025 dicht bij de piek in 2018. Dat de verwachte groei in 2026 terugvalt, komt vooral door beperkingen aan de aanbodkant en de beperkte ruimte voor uitbreidingsinvesteringen. De doorwerking van de krimpende veestapel op de zuivel- en vleesverwerkende industrie speelt daarbij een grote rol. De consumentenvraag ontwikkelt zich positief en dat biedt tegenwicht.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Stemming bij bedrijven is minder positief","richBody":{"value":"Bij de sterke productiecijfers van 2025 zou je een positieve stemming onder fabrikanten verwachten. Niets is minder waar. Het producentenvertrouwen is vrijwel in heel 2025 negatief en is de laatste maanden verslechterd. Door de krappe arbeidsmarkt, netcongestie en beperkte ruimte voor vergunningen zijn investeringen moeilijker van de grond te krijgen. Ondertussen loopt het aantal bedrijven dat een gebrek aan vraag rapporteert recent sterk op. Verder blijkt uit rapportages van diverse grote bedrijven dat er slechts een beperkte verbetering is in de mix van producten en het totale volume dat ze afzetten. Omzetgroei is dus nog steeds sterk prijs gedreven. Het beeld dat ontstaat vanuit de positieve productiecijfers komt niet overeen met het sentiment in de sector. Daarbij moet aangetekend wordt dat productiecijfers een voorlopige indicatie geven en pas later definitief worden vastgesteld.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2a2c3ed7-8752-4386-a800-d85a9eccf676/CBS-belemmeringen-voedingsindustrie-dec-2025","altTextNL":"figuren vooruitzicht december 2025","original":"https://assets.ing.com/m/372f259c7a55e590/original/CBS-belemmeringen-voedingsindustrie-dec-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","title":"Consument gaat er in 2026 op vooruit","richBody":{"value":"Voor de binnenlandse vraag naar voedingsmiddelen is het vooruitzicht gematigd positief. De werkloosheid blijft laag, de cao-lonen stijgen verder (+3,5% in 2026) en veel gepensioneerden kunnen naar verwachting een extra uitkering tegemoet zien door de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Voor exporteurs is het gunstig dat ook consumenten in andere Europese landen doorgaans meer te besteden hebben. Door fors hogere prijzen voor dagelijkse boodschappen zijn consumenten kritischer geworden op hun voedingsuitgaven. In Nederland is bijvoorbeeld het marktaandeel van discount supermarkten en huismerken duidelijk gestegen. Door de verdere verbetering van hun financiële positie en een matiging van prijsstijgingen in de winkel verwachten wij dat huishoudens in 2026 wat minder terughoudend zijn.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Krimp van de veestapel beperkt groeipotentieel dierlijke sectoren","richBody":{"value":"Beperkingen in het aanbod betekenen dat het voor diverse deelsectoren moeilijker wordt om hun productievolumes op peil te houden. Hoewel de zuivelsector te maken heeft met een stevige (tijdelijke) opleving in de melkaanvoer, zorgt een daling van het aantal melkkoeien op termijn voor krimp van het melkaanbod. Zuivelverwerkers anticiperen op diverse manieren. Ze concurreren nadrukkelijker om melkstromen, onder andere door meer melk van Belgische en Duitse boeren te contracteren. Daarnaast vindt er consolidatie plaats en verschuift de nadruk in de productie naar meer hoogwaardige producten (bijvoorbeeld eiwitrijke ingrediënten voor de industrie).
Ook bij slachterijen staat het aanbod onder druk. Het aantal geslachte varkens en (volwassen) runderen daalde tot medio november 2025 met respectievelijk 3% en 5%. Door de uitkoopregelingen voor veehouders daalt het aantal dieren verder in 2026, wat tot lagere volumes in slachterijen en minder export van levende dieren leidt.
In de cacao-verwerkende industrie zijn productievolumes fors gedaald door een krapper aanbod van grondstoffen. Ondertussen drukken sterke prijsstijgingen de vraag naar chocolade. De terugval in de productie werkt zeker in de eerste helft van 2026 nog door in de cijfers. Daartegenover staat dat het aanbod van aardappelen en suiker zeer ruim is. Aardappelverwerkers en suikerfabrieken sturen er bij akkerbouwers dan ook op aan om hun areaal in 2026 te reduceren in reactie op lage prijzen en oplopende voorraden.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Scherpe prijsdalingen van diverse grondstoffen","richBody":{"value":"
Sinds de zomer daalt de voedselprijsindex van de FAO, vooral vanwege scherpe dalingen van zuivel- en suikerprijzen. In 2026 verwachten we dat prijzen van tarwe relatief laag blijven en prijzen van andere grondstoffen zoals suiker en cacao verder zakken. De prijsdaling van diverse grondstoffen levert binnen de sector winnaars en verliezers op. Het zet druk op de omzet van primaire verwerkers, terwijl de ontwikkeling veelal gunstig is voor inkopers van die grondstoffen. Tegelijkertijd zijn ook energieprijzen aan het dalen. De noodzaak voor fabrikanten om hun verkoopprijzen verder te verhogen neemt dus om meerdere redenen wat af. Dat is positief nieuws voor consumenten, hoewel consumentenprijzen doorgaans met enige vertraging (6 tot 9 maanden) op de ontwikkeling van grondstofprijzen reageren.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/644c2c19-2ccb-4624-a054-d22fad407e3f/FAO-voedselprijs-index-dec-2025","altTextNL":"figuren vooruitzicht december 2025","original":"https://assets.ing.com/m/6de87b075c47cc5c/original/FAO-voedselprijs-index-dec-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","title":"Trump’s tarievenstorm tempert, onzekerheid rond handel blijft groot","richBody":{"value":"Zowel vanwege de uitwerking van de handelsdeal met de VS als vanwege (nieuwe) handelsverdragen met andere landen blijven ontwikkelingen op export markten zeer relevant in 2026. Nederland exporteert voor €71 miljard aan voedingsmiddelen, dus het belang van het buitenland voor de voedingsindustrie is groot. In 2025 groeit de buitenlandse omzet harder dan de binnenlandse. Qua groei blijft de export naar de VS en China achter bij de uitvoer naar EU-landen. Binnen de EU groeit met name de uitvoer naar landen als Polen en Spanje sterk.
In enquêtes geeft ruim een kwart van de Nederlandse voedingsfabrikanten aan strategische aanpassingen te hebben gedaan vanwege handelsverstoringen. Veelal betreft dat kleine aanpassingen, maar we zien ook dat grote stappen zoals M&A bij Europese fabrikanten nadrukkelijker in beeld zijn. Dergelijke aanpassingen blijven naar verwachting nodig, onder andere omdat de sterke euro en Amerikaanse invoertarieven ook in 2026 nadelig zijn voor de export naar de VS.
Voor importerende bedrijven betekenen diverse nieuwe handelsdeals een betere toegang tot grondstoffen. Bij de nadere uitwerking van de handelsdeal met de VS gaat het bijvoorbeeld om soja, vis en noten en in het handelsakkoord met Indonesië om palmolie. Als het Mercosur-handelsverdrag eind december definitief wordt getekend, dan gaat de Europese markt in stapjes verder open voor suiker, rund- en pluimveevlees uit Zuid-Amerika. Binnen de agrarische sector leeft er daarom veel weerstand tegen het verdrag, maar de geleidelijke afbouw van importtarieven in Mercosur landen en de verruiming van quota biedt onder andere zuivel- en chocoladefabrikanten ook nieuwe afzetmogelijkheden.
Nu Trump’s tarievenstorm wat is gaan liggen, komen we qua handel in wat rustiger vaarwater. De afgelopen jaren laten echter zien dat nieuwe verstoringen snel de kop op kunnen steken. Door toegenomen geopolitieke spanningen, de onvoorspelbaarheid van het handelsbeleid van de VS en de impact van klimaatverandering is de kans op nieuwe verstoringen in 2026 groot.
Nu de formatie loopt, rijst de vraag wat voor beleid er voor de voedingssector op het menu komt te staan. Een uitweg uit de stikstofimpasse en het verminderen van netcongestie zijn belangrijke prioriteiten. Daarnaast is de koers op diverse andere beleidsdossiers waaronder internationale handel, gezondheid en voedselinnovatie relevant.
Op handel is de strategische waarde van voedselproductie en -kennis toegenomen door geopolitieke onzekerheid. Voor exporterende bedrijven in de voedingssector is dat een troef richting de politiek. We zien dat in de komende beleidsperiode onder andere terugkomen via steun voor handelsverdragen en voor publieke inzet voor export- en investeringsmogelijkheden in diverse belangrijke opkomende landen. Denk daarbij aan Vietnam, Indonesië en diverse landen in Oost-Afrika.
Op gezondheid pleiten meerdere partijen, waaronder D66, CDA, VVD en GL-PvdA voor bindende afspraken over het gezonder maken van voedsel. Daarbij zijn CDA en D66 expliciet vóór het beprijzen van ongezond voedsel zoals via een suikerbelasting terwijl GL-PvdA een wettelijke grens aan de hoeveelheid suiker in producten bepleit. De verkiezingsuitslag maakt wetsvoorstellen rondom het beprijzen van ongezonde voeding waarschijnlijker. Hoe verstrekkend het beleid op voeding en gezondheid gaat zijn, hangt sterk af van de kleur van een nieuwe coalitie.
Op innovatie willen partijen zoals VVD en D66 innovaties, waaronder kweekvlees, biotech en nieuwe gewasbeschermingsmiddelen versnellen. De grootste frustratie voor innovatieve bedrijven zijn de langdurige EU-procedures om toelating tot de interne markt te krijgen. Nederland fungeert al vaak als proeftuin en zal die rol blijven vervullen. Vraag is of Nederland ook in staat is om op EU-niveau de barrières voor innovatie te verlagen.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Personeelsschaarste brengt koploperspositie Nederlandse voedingssector in het gedrang","body":"Personeelsschaarste is de grootste belemmering voor voedingsbedrijven. Aanhoudende krapte vraagt om sterkere strategische verankering van personeelsbeleid binnen de voedingssector.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ccb58c05-8a7b-4081-b1bd-d41de6083252/Sectorstudie-Food-2025","type":"image","width":2508,"original":"https://assets.ing.com/m/1cd1bbca78999a57/original/Sectorstudie-Food-2025.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/personeelsschaarste-brengt-koploperspositie-nederlandse-voedingssector-in-het-gedrang"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Hoe zuivelverwerkers vooruitgang boeken op de weg naar co2 neutrale melk","body":"25 maart - Steeds meer grote internationale zuivelverwerkers hebben doelen om de CO2-voetafdruk van melk fors te reduceren op weg naar 2030. Die doelen leunen op een grote diversiteit aan maatregelen.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/8020d8fe-2313-4ddc-a149-49478e6f371f/Dairy-cows-in-field","type":"image","width":800,"original":"https://assets.ing.com/m/59d79f9eb62b98c/original/Dairy-cows-in-field.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/themastudie-van-gras-tot-glas-hoe-zuivelverwerkers-vooruitgang-boeken-op-de-weg-naar-co2-neutrale-melk"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Industrie ziet groei in 2026 licht aantrekken","body":"9 december - De Nederlandse industrie groeit in 2026 naar verwachting gematigd. Vooral toenemende consumentenbestedingen en extra overheidsinvesteringen zorgen voor meer orders.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/488c91f5-8e46-48cc-a90f-8c69c39647dc/Automated-welding-machine-working-on-steel-creating-sparks","type":"image","width":5184,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/49a4312b9361e2c/original/Automated-welding-machine-working-on-steel-creating-sparks.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/industry/vooruitzicht-industrie"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Supermarktomzet groeit weer in 2025","body":"16 januari - De omzet van supermarkten groeit weer licht in 2025 na een daling van 1,5% in 2024 door de invoering van het tabaksverbod vorig jaar.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f7f5bfed-46dd-4f5b-b01b-bc30da723ebd/Fruits-for-sale-in-market-stall","type":"image","width":3895,"original":"https://assets.ing.com/m/55931cb290cbca0f/original/Fruits-for-sale-in-market-stall.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/detailhandel-food"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over Food & Agri","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0e93ba7f-5a85-4956-bc60-5a24efa04871/Icon-Food-and-Agri","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/3d4459a6fa2ef4f4/original/Icon-Food-and-Agri.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over sectoren","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/501a77b9-e22b-4861-9bbd-b21b2fc916ad/Icon-Services","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/4ea38cccac60bfad/original/Icon-Services.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Volg ons op X","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","width":786,"original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"}}]}]}}}