Te midden van alle ontwikkelingen rondom de oorlog in het Midden-Oosten is het beeld voor de Nederlandse voedingsindustrie ogenschijnlijk kalm. De productiecijfers van de voedingsindustrie over januari tot en met april sterken ons in onze verwachting dat de productie dit jaar niet of nauwelijks groeit. Wat betreft productievolumes zien we ook in 2027 de groei niet echt aantrekken. Daarmee blijft de sector qua omvang van de productie steken rond de piek van 2018.
"},"title":"Productie-ontwikkeling voedingsindustrie stagneert na sterke groei"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/2f32fedb-46b0-411a-89c5-f690bef894dc/Omzet-voedingsindustrie-binnen-en-buitenland-jun-26.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2f32fedb-46b0-411a-89c5-f690bef894dc/Omzet-voedingsindustrie-binnen-en-buitenland-jun-26"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Qua prijzen zagen we de dynamiek in de afgelopen maanden veranderen. Na een periode van sterke stijging liepen de afzetprijzen in de meeste deelsectoren van de voedingsindustrie in het 1e kwartaal van 2026 terug. Voor het eerst sinds begin 2024 krompen daardoor ook de binnen- en de buitenlandse omzet van voedingsproducenten. Dat die ontwikkeling doorzet ligt niet voor de hand, hogere brandstof- en energieprijzen zorgen voor wat extra inflatie, en in de laatste CBS-peiling onder producenten over hun omzetontwikkeling verwachten ze per saldo een stijging. Voor de rest van 2026 ligt een lichte groei van de omzet op sectorniveau dus meer in lijn der verwachting.
"},"title":"Omzet daalde in eerste kwartaal"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/ef866bbe-86cd-49fc-b974-56645e4090c0/Belemmeringen-voedingsindustrie-jun-26.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ef866bbe-86cd-49fc-b974-56645e4090c0/Belemmeringen-voedingsindustrie-jun-26"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Het producentenvertrouwen was vrijwel geheel 2025 negatief. Net toen er weer lichte verbetering in leek te zitten in januari van dit jaar kwam de oorlog in het Midden-Oosten er overheen. Tegelijkertijd ervaart een relatief groot deel van de bedrijven belemmeringen. Het aantal bedrijven dat een gebrek aan vraag rapporteert loopt recent sterk op en inmiddels is dit een grotere belemmering dan personeelstekorten.
"},"title":"Sentiment bij bedrijven loopt deuk op door oorlog in Midden-Oosten"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Consumenten in Nederland en omringende landen zijn nog steeds nadrukkelijk somber gestemd. De afgelopen maanden hadden hogere brandstofprijzen en zorgen om stijgende inflatie een negatief effect op het oordeel over de eigen financiële situatie. Door het akkoord tussen de VS en Iran ziet de situatie er wat positiever uit en zijn olieprijzen fors gedaald. Ondanks lagere olieprijzen zal de inflatie niet zomaar terugvallen. Een significante kentering van het sentiment bij consumenten ligt dan ook niet voor de hand.
Toch zijn er wel degelijk zaken die positief stemmen. Zo blijft de werkloosheid laag, stijgen lonen relatief sterk (zo’n 4% in 2026) en ging de pensioenuitkering van meer dan 1 miljoen gepensioneerden begin 2026 omhoog door de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Deze zaken maken dat veel huishoudens er financieel beter voorstaan dan alleen hun stemming zou doen vermoeden. Tegelijkertijd blijven consumenten terughoudend: Nederlandse huishoudens sparen nog altijd een relatief groot deel van hun inkomen vergeleken met de langjarige trend.
Beperkingen in het aanbod betekenen dat het voor diverse deelsectoren moeilijker wordt om hun productievolumes op peil te houden. De zuivelsector draait op dit moment op volle toeren door een stevige (tijdelijke) opleving in de melkaanvoer. Maar de afroming van fosfaatrechten en de beoogde extensivering van de melkveehouderij versterken de daling van het aantal melkkoeien en dat drukt het toekomstige melkaanbod. Nederlandse zuivelverwerkers anticiperen op diverse manieren. Ze zetten nadrukkelijk in op het aantrekken van melkstromen, onder andere door meer melk van Belgische en Duitse boeren te contracteren. Daarnaast vindt er consolidatie plaats en verschuift de nadruk in de productie naar hoogwaardige producten zoals eiwitrijke ingrediënten voor B2B-klanten.
Door de uitkoopregelingen voor veehouders daalt het aantal dieren in 2026 wat leidt tot lagere volumes in slachterijen en minder export van levende dieren. Vooral bij varkensslachterijen staat het aanbod onder druk. Vorig jaar daalde het aantal geslachte varkens met ruim 3% en dit jaar tot medio juni met bijna 6% blijkt uit cijfers van RVO. Bij runderen is de trend minder eenduidig. Zo steeg het aantal geslachte runderen jaar-op-jaar met 8%, mede omdat melkveebedrijven meer dieren hielden voor het vlees om hun vergunningen optimaal te benutten.
In reactie op lage prijzen en oplopende voorraden stuurden aardappelverwerkers en suikerfabrieken aan het begin van dit jaar aan op een reductie van het aardappel- en bietenareaal. Ondanks het nog steeds ruime aanbod van aardappels ligt het productievolume in de aardappelverwerkende industrie dit jaar tot nu toe meer dan 10% onder het niveau van vorig jaar. Dat komt mede door de toegenomen concurrentie op afzetmarkten buiten de Europese Unie. In lijn met onze verwachting liepen productievolumes in de cacao-verwerkende industrie in de eerste maanden van 2026 verder terug doordat een periode van sterke prijsstijgingen de vraag naar chocolade drukt. Dat effect gaat wel afzwakken, wereldwijde cacaoprijzen zijn fors gedaald en dat geldt ook voor producentenprijzen. Verder dalen consumentenprijzen ook al licht.
"},"title":"Lagere productievolumes bij aardappel- en cacao-verwerkers."},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/412f5af6-36b7-49bc-b8f0-1ac3ab9a8721/Voedselprijsindex-jun-26.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/412f5af6-36b7-49bc-b8f0-1ac3ab9a8721/Voedselprijsindex-jun-26"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De selectie van de belangrijkste voedselgrondstoffen van de FAO nam in de eerste helft van 2026 met ruim 5% toe. Prijzen van plantaardige oliën en suiker werden ondersteund door een grotere vraag naar biobrandstoffen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Tegelijkertijd is de stijging dit jaar heel gematigd als je vergelijkt met eerdere prijsschokken in 2007, 2010 en 2022. Dat komt onder andere door ruime wereldwijde voorraden en (tot-op-heden) relatief gunstige groeiomstandigheden voor veel gewassen. Ook dalende zuivelprijzen boden wat tegenwicht. Koffie en cacao zitten niet in de vergelijking van de FAO, maar zijn wel heel sterk in prijs gedaald na recente prijspieken.
"},"title":"Zorgen om sterke stijging grondstoffenprijzen vooralsnog ongegrond"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/80c62dc4-4490-459f-bd03-df816d69b480/Export-voeding-jun-26.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/80c62dc4-4490-459f-bd03-df816d69b480/Export-voeding-jun-26"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De exportwaarde van voeding en levende dieren daalde in het eerste kwartaal van 2026 met 5%. Vooral de export naar landen buiten de EU, waaronder de VS, het VK en China, liep terug. Daarbinnen springen de dalingen van 25% tot 40% in de export van zuivel en vlees naar de VS en China het meest in het oog. Ook de export van alcoholhoudende dranken naar die twee landen liep sterk terug. Dit is een duidelijk signaal dat de Nederlandse concurrentiepositie mede door importheffingen onder druk staat.
Ruim 6% van Nederlandse landbouw- en voedselexport buiten de EU gaat naar de landen rond de Perzische Golf. Dat relatief kleine belang maakt de oorlog niet doorslaggevend voor de exportontwikkeling maar het pakte voor sommige producten, zoals zuivelproducten (melkpoeder) en diepgevroren aardappelproducten wel nadelig uit. De uitvoer naar de EU kende een beperkte daling, die naar onze inschatting sterk prijs gedreven is. Nederland is binnen Europa namelijk een belangrijke exporteur van cacao(producten) en heeft daardoor ook ‘last’ van dalende cacaoprijzen. Vanwege de genoemde trends en de geografische nabijheid ligt de focus voor 2026 voor veel voedingsbedrijven nadrukkelijker op export binnen Europa. Buiten de EU leggen diverse recente handelsdeals zoals met Latijns-Amerikaanse landen (Mercosur), India, Indonesië en Australië de basis voor meer onderlinge handel in de komende jaren. Exporterende bedrijven zullen echter veelal eerst moeten investeren in marktkennis, hun netwerk en lokale bekendheid voordat hun afzet daar op gang komt.
De eerste helft van 2026 laat zien dat nieuwe verstoringen snel de kop op kunnen steken. De onvoorspelbaarheid van de Verenigde Staten, spanningen tussen de EU en China over handel en de impact van klimaatverandering maken de kans op nieuwe verstoringen ook groter dan voorheen. Hoe verstoringen zich exact manifesteren is lastig voorspellen, maar ze komen vaak ook niet uit de lucht vallen. Bedrijven bereiden zich bijvoorbeeld onder andere voor op de grote kans dat het weerfenomeen El Nino later dit jaar oogsten ontregeld.
De run op eiwitrijke producten blijft vooralsnog een van de meest in het oog springende trends in de voedingssector. Die trend wordt gaandeweg ook meer en meer gedreven door de toename van het aantal mensen dat afslankmedicijnen gebruikt. Juist voor die groep wordt aangeraden om nadrukkelijk op voldoende voedingsrijke producten te letten. Een blik op het schap van de supermarkt laat zien dat nieuwe eiwitrijke producten blijven oppoppen, voorbeelden strekken van beschuit tot ijskoffie. Daarnaast wordt er in veel nieuwe productontwikkelingen ook ingezet op vezels, zeker in de Verenigde Staten waar het gebruik van afslankmedicijnen al een stuk hoger ligt. Voor producenten van ingrediënten is dat een gunstige ontwikkeling. Fabrikanten van (huis)merken staan voor de keuze in hoeverre ze mee gaan in deze trend wetende dat consumenten enerzijds bereid zijn om meer te betalen voor gemaksproducten met meer functionaliteit maar dat anderzijds veel nieuwe introducties uiteindelijk niet slagen.
"},"title":"Eiwit- en vezeltrend drijfveer voor nieuwe productontwikkeling"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""},"textLinks":[{"text":"Vooruitzicht industrie (algemeen)","url":"/zakelijk/sector/industry/vooruitzicht-industrie"},{"text":"Vooruitzicht detailhandel food","url":"/zakelijk/sector/trade-retail/detailhandel-food"}],"title":"Lees verder:"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/1a3ecae832f2f567/original/White-space.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/09d666cd-eba5-4571-b167-935fd6ecac93/White-space"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""}},{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"altTextNL":"Thijs Geijer","extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/46f05aacad5c6e2f/original/Thijs-Geijer-500x500px.png","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/aaf49572-51c6-4581-ada4-2258c7e3e559/Thijs-Geijer-500x500px","type":"image","width":251},"intro":"Econoom Food & Agri","link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/thijs-geijer"},"title":"Thijs Geijer"}],"componentType":"cards"},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"e694e2ba-455d-46d3-b520-92c818b01dde","localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Thijs Geijer","image":{"altTextNL":"Thijs Geijer","extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/46f05aacad5c6e2f/original/Thijs-Geijer-500x500px.png","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/aaf49572-51c6-4581-ada4-2258c7e3e559/Thijs-Geijer-500x500px","type":"image","width":251},"jobTitle":"Econoom Food & Agri"},"backLink":{"textLink":{"text":"Food & Agri","url":"/zakelijk/sector/food-agri"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Groei van voedingsindustrie valt sterk terug in 2026"},"date":"2026-06-25","readingTime":6},"publishDate":"2026-06-25T10:07:39.339+02:00"}}