Productievolume agrarische sector onder toenemende druk
De productie in de veehouderij daalde in 2025 met 4%, volgens voorlopige cijfers. In de plantaardige sector was juist een groei van 4,4% te zien. Daarmee komt er een einde aan de dalende lijn van de afgelopen jaren. De stijging in 2025 komt vooral doordat er meer aardappelen, graan en groenten zijn geoogst. Voor 2026 verwachten we weer een krimp van de productie.
De krimp in de veehouderij komt vooral doordat bedrijven deelnemen aan landelijke beëindigingsregelingen. In de laatste maanden zijn ruim 150 bedrijven gestopt. De komende maanden volgt nog een groep van naar verwachting ruim 200 bedrijven. In totaal doen waarschijnlijk zo’n 950 bedrijven mee. Daardoor zet de krimp in de veehouderij in 2026 door.
In de melkveehouderij geldt nog steeds een afroming van 30% bij het verhuren of verkopen van productierechten. Ook dit zorgt voor een verdere krimp van de veestapel.
In 2025 zijn de maxima voor fosfaat verlaagd naar 135 miljoen kilo en voor stikstof naar 440 miljoen kilo. Uit de laatste cijfers blijkt dat het fosfaatplafond in 2025 nog steeds wordt overschreden. De verwachte krimp in de sector is niet genoeg om onder dit plafond te blijven. Dit voorjaar komen daarom opnieuw regelingen die moeten zorgen voor verdere inkrimping van de sector.
Voor akkerbouwers wordt het steeds lastiger om het productievolume op peil te houden. Dat komt door lagere stikstofgebruiksnormen en strengere beperkingen op gewasbeschermingsmiddelen. Deze factoren drukken zwaarder op de productie dan de positieve effecten van genetische en technologische vooruitgang.
Waarde landbouwexport groeide ruim 8% in 2025
In 2025 steeg de exportwaarde met 8,4% naar 137,5 miljard euro. Die groei kwam voor twee derde door hogere prijzen en voor een derde door een grotere export in volume. Zuivel en eieren, sierteelt en vlees blijven de belangrijkste exportproducten. De sterke stijging in cacao en cacaobereidingen komt vooral door hogere prijzen.
De Nederlandse economie verdiende in 2025 naar schatting ruim 49 miljard euro aan landbouwexport. Daarmee blijft de landbouw en de handel in landbouwproducten een belangrijke bijdrage leveren aan onze economie.
Kabinetsval zorgt wederom voor onzekerheid
Maar dat is niet de enige onzekerheid voor de agrarische sector. Europa heeft geen toestemming meer gegeven voor derogatie, waardoor de druk op de mestmarkt dit jaar verder toeneemt. De prijzen voor mestafzet liggen op een hoog niveau, terwijl de opbrengstprijzen in de melkveehouderij en varkenshouderij juist flink zijn gedaald.
In de akkerbouw was sprake van een voorspoedig groeiseizoen. Door een groter areaal aardappelen en hoge opbrengsten per hectare is er nu een overschot op de markt. Dat zorgt voor sterk dalende afzetprijzen. Ook de export van diepgevroren frites heeft last van toenemende buitenlandse concurrentie, waardoor de vooruitzichten voor 2026 onder druk staan.
Door deze marktontwikkelingen is het vertrouwen onder ondernemers in de afgelopen zes maanden sterk gedaald. Het ligt nu duidelijk onder het langjarig gemiddelde.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/57699632-8937-4854-998f-b987297eae84/Grafiek-Agri-Vooruitzicht-Dalend-vertrouwen-onder-agrariers","altTextEN":"Graph Agri Outlook Declining confidence among farmers","altTextNL":"Grafiek Agri Vooruitzicht Dalend vertrouwen onder agrariers","original":"https://assets.ing.com/m/3fb291bf852c8491/original/Grafiek-Agri-Vooruitzicht-Dalend-vertrouwen-onder-agrariers.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Boer wil duidelijkheid
Boeren hebben de afgelopen decennia al meer dan 50% stikstofreductie bereikt. Dat kwam door investeringen in innovaties zoals aangepast veevoer, mestverwerking, mestaanwending en luchtwassers. Het aantal agrarische bedrijven daalt al jaren door vergrijzing en een tekort aan opvolgers. Door het opkoopbeleid zal die ontwikkeling nog sneller gaan. De stikstofreductie stagneert de laatste jaren en boeren die door willen gaan beseffen dat er iets moet veranderen.
Naast stikstof staan boeren voor meer uitdagingen, zoals het herstellen van biodiversiteit en het voldoen aan de Kaderrichtlijn Water. Boeren die willen blijven vragen daarom om duidelijke regels voor de lange termijn. Zo kunnen ze gericht investeren in een toekomstbestendig bedrijf.
Krimp veestapel zet door in 2026
Door de opkoopregelingen zijn het afgelopen jaar veel veehouderijbedrijven gestopt. Dat zien we terug in de volumedaling van 4% in 2025. Voor 2026 verwachten we opnieuw nieuwe regelingen, zoals de Subsidieregeling extensivering melkveehouderij (Sem). Deze ligt op dit moment ter goedkeuring bij de Europese Commissie. Met deze regeling krijgt een melkveehouder een vergoeding als hij zijn veestapel met 10 tot 20% verkleint.
Ook de regeling Vrijwillige bedrijfsbeëindiging veehouderijlocaties (Vbr) wordt in 2026 verwacht. Deze moet nog worden voorgelegd aan de Europese Commissie.
Daarnaast hebben provincies inmiddels diverse gebiedsplannen gepubliceerd. Daarin sturen zij regionaal op het verminderen van ammoniakemissies en het herstellen van natuur.
Volgens voorlopige cijfers van het CBS zijn per 1 mei 2025 vijfhonderd melkveehouders gestopt ten opzichte van een jaar eerder. Nederland telt ruim 13.000 melkveehouders. Ook het aantal kalverhouders is fors gedaald. Verder is het aantal varkens gedaald tot ruim onder de 10 miljoen.
Voedingsinflatie-index stabiel in 2025
Na de sterke daling in 2023 zijn de wereldwijde voedselprijzen sinds 2024 gestabiliseerd. In 2025 daalden de prijzen voor melk, granen en suiker, terwijl vlees en plantaardige oliën juist duurder werden. Over 2025 (stand november) kwam de voedselprijsindex uit op 125,1. Dat is 2% lager dan in december 2024.
De index laat de gemiddelde prijsontwikkeling zien, met als basis het gemiddelde van 2014 tot en met 2016. De voedingsinflatie die consumenten in de winkel merken, komt dus niet door sterk gestegen prijzen bij boeren.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/644c2c19-2ccb-4624-a054-d22fad407e3f/FAO-voedselprijs-index-dec-2025","altTextNL":"figuren vooruitzicht december 2025","original":"https://assets.ing.com/m/6de87b075c47cc5c/original/FAO-voedselprijs-index-dec-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Akkerbouw: vrije markt frites aardappelen onder grote druk
Akkerbouwers zijn 2025 goed begonnen. Door het droge voorjaar was de grond goed bewerkbaar, waardoor veel gewassen vroeg konden worden gezaaid en gepoot. Omdat er weinig regen viel, werd op veel plaatsen beregend. Lokale onweersbuien zorgden soms voor wateroverlast, maar over het algemeen ontwikkelen de gewassen zich goed.
Volgens cijfers van het CBS is het areaal zaaiuien opnieuw gegroeid tot 33.200 hectare. Vooral het areaal rode uien nam sterk toe. Eerder werd gedacht dat een tekort aan zaaizaad de teelt zou beperken, maar dat blijkt voorlopig niet zo te zijn. De opbrengstprijzen voor rode uien zijn wel sterk gedaald. Gele uien blijven prijshoudend, mede dankzij een goed lopende export.
Ook het areaal consumptieaardappelen is flink gegroeid: met 8,6% tot 83.200 hectare. In omringende landen zien we een vergelijkbare groei. Het areaal pootaardappelen steeg met ruim 5% tot 41.900 hectare.
Door de uitbreiding van het areaal, het goede groeiseizoen en een stroef lopende export van diepgevroren frites is de prijs op de vrije markt fors gedaald. Verwerkers hebben voldoende aardappelen op contract en kopen nauwelijks vrije aardappelen bij. De verwachting is dat de prijs dit seizoen niet meer herstelt. Volgend jaar zal het areaal in heel West Europa moeten krimpen om weer een gezonde markt te krijgen.
Het totale akkerbouwoppervlak nam in 2025 toe tot 547.000 hectare, vergelijkbaar met het niveau van 2023.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/73214bdc-e961-40a0-956a-2f7784aa1591/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Areaal-akkerbouwgewassen","altTextEN":"Graph Forecast Agri Arable crop area","altTextNL":"Grafiek Vooruitzicht Agri Areaal akkerbouwgewassen","original":"https://assets.ing.com/m/30fd9dd92e656a4d/original/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Areaal-akkerbouwgewassen.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De opbrengstprijzen van granen blijven net onder de 200 euro per ton. Door de hogere kosten in de akkerbouw levert dat een te laag rendement op. De vooruitzichten op hogere graanprijzen zijn beperkt, omdat het wereldwijde aanbod ruim voldoende is.
De kosten voor kunstmest zijn in 2025 gestegen. Energie werd na een eerdere daling weer iets duurder. Hierdoor liggen de totale kosten voor kunstmest en energie iets hoger dan in 2024.
Voor 2026 zijn de vooruitzichten gematigd positief. We verwachten dat productie en vraag beter in balans komen, waardoor de opbrengstprijzen op een acceptabel niveau kunnen uitkomen. Op de lange termijn blijven we positief over de akkerbouwsector, ondanks de uitdagingen waar de sector voor staat.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d79937bb-38b8-4ce7-a720-128409c88af3/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Prijsverloop-voertarwe","altTextEN":"Graph Forecast Agri Price trend for wheat","altTextNL":"Grafiek Vooruitzicht Agri Prijsverloop voertarwe","original":"https://assets.ing.com/m/196408392c0a010a/original/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Prijsverloop-voertarwe.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Melkprijzen flink onderuit in 2025
Waar de melkprijs in 2024 nog sterk steeg, draaide de markt in de zomer van 2025 volledig om. Door de flinke groei van de melkproductie wereldwijd daalden de prijzen vanaf de zomer snel. Lagere wereldmarktprijzen voor melkpoeder, boter en room, gecombineerd met een dollar die 16% in waarde daalde, versterkten dit effect. Aan de vraagkant is sprake van slechts beperkte groei.
Over het geheel was 2025 voor melkveehouders een goed jaar, maar de vooruitzichten voor de eerste maanden van 2026 zijn zwak. De actuele prijs per kilo melk ligt rond de 40 eurocent en zal voorlopig weinig veranderen. Mogelijk komt er vanaf het einde van het tweede kwartaal weer meer evenwicht tussen vraag en aanbod, waardoor er ruimte ontstaat voor hogere prijzen.
De prijs van biologische melk is in 2025 verder gestegen. Vraag en aanbod zijn in Nederland goed in balans, waardoor er ruimte was voor een prijsverhoging. Dat was ook nodig, omdat de kostprijs verder is gestegen.
De afbouw van de derogatie heeft gevolgen voor de mestplaatsingsruimte voor melkveehouders. In 2025 leidde dit tot hoge mestafzetkosten, die kunnen oplopen tot wel 3 eurocent per kilo melk. Voor 2026 verwachten we nog geen daling van deze kosten.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/883a3936-53cd-4842-acf3-69d17f93ab94/Grafiek-Agri-Vooruitzicht-Melkprijs-voorlopig-op-laag-niveau-in-2026","altTextEN":"Graph Agri Outlook Milk price to remain low in 2026","altTextNL":"Grafiek Agri Vooruitzicht Melkprijs voorlopig op laag niveau in 2026","original":"https://assets.ing.com/m/cf07a8f0d9f7318c/original/Grafiek-Agri-Vooruitzicht-Melkprijs-voorlopig-op-laag-niveau-in-2026.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Vleesvarkens- en zeugenhouders starten 2026 onder de kostprijs
Vanaf de zomer van 2025 zijn de opbrengstprijzen in de varkenshouderij sterk gedaald. Een hogere productie in Europa, importheffingen vanuit China en nieuwe uitbraken van Afrikaanse varkenspest zorgden voor forse prijsdruk. Begin 2026 is er nog geen sprake van herstel.
Over heel 2025 zijn de resultaten nog acceptabel, vooral in de zeugenhouderij. Maar in de eerste maanden van 2026 zullen veel bedrijven onder de kostprijs moeten produceren. De voerkosten dalen niet verder en andere kosten, zoals mestafzet, stijgen juist.
In Nederland verwachten we een verdere krimp van de veestapel door de opkoopregelingen. Tegelijk ontstaan er kansen binnen afzetconcepten waarbij de vergoeding wordt gebaseerd op kostprijs plus opslag. Met de hogere kostprijzen in Europa wordt het steeds belangrijker dat de productie beter aansluit op de vraag.
Door het lagere aanbod van vleesvarkens is de bezetting in de keten niet langer optimaal. Dat zet de efficiëntie van onder andere slachterijen onder druk. Ook de mengvoerindustrie moet zich aanpassen aan een kleinere markt. In 2026 worden locaties gesloten en gaan fusies en overnames door. De keten moet zich voorbereiden op krimp om efficiënt te blijven werken.
Veel varkenshouders hebben de afgelopen jaren een liquiditeitsbuffer opgebouwd. Die buffer is in de komende periode belangrijk. Op de langere termijn zal de markt weer in evenwicht komen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a9a45bfc-45b1-4592-aa18-2b7398f500ec/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Lager-aantal-en-lagere-prijs-vleesvarkens","altTextEN":"Graph Forecast Agri Lower number and lower price of fattening pigs","altTextNL":"Grafiek Vooruitzicht Agri Lager aantal en lagere prijs vleesvarkens","original":"https://assets.ing.com/m/bbf2126ea33215e5/original/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Lager-aantal-en-lagere-prijs-vleesvarkens.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Pluimveemarkt blijft goed presteren
Legpluimveehouders kunnen terugkijken op een sterk 2025. De opbrengstprijs van eieren lag het hele jaar op een hoog niveau, wat leidde tot recordwinsten. Een wereldwijde hoge vraag naar eieren, in combinatie met een beperkt aanbod, ligt hieraan ten grondslag. Ook voor 2026 verwachten we dat de prijzen hoog blijven. Wereldwijde uitbraken van vogelgriep maken het lastig om de productie snel op te schalen. In Nederland zorgen de uitbraken van vogelgriep wel voor onzekerheid bij pluimveehouders, maar op dit moment verstoren ze de markt niet.
Ook vleespluimveehouders hebben een sterk 2025 achter de rug. De opbrengstprijzen lagen het hele jaar boven het niveau van 2024. In de eerste helft van 2025 waren de voerprijzen nog hoger dan een jaar eerder, maar in de tweede helft daalden ze stevig. Een goede vraag naar pluimveevlees, gecombineerd met een beperkte groei van de productie, zorgde voor deze positieve resultaten.
In Europa zien we een geleidelijke overgang naar de European Chicken Commitment (ECC) en andere lokale eisen. Deze ontwikkelingen drukken de totale productie in de vleespluimveesector.
De vraag naar kip blijft sterk in Europa, ondanks de hogere prijzen. Kip heeft nog steeds een gunstige prijspositie ten opzichte van andere vleessoorten, zoals rundvlees. Daarnaast wordt kip steeds vaker aanbevolen als eiwitbron voor mensen die medicijnen gebruiken voor gewichtsverlies, zoals Ozempic.
Door de aanhoudende vraag en de lagere productie in Nederland blijven we positief over de rentabiliteit van de vleespluimveesector.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/65142768-dc61-42db-a783-f1b95a718a21/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Prijsverloop-pluimveevlees","altTextEN":"Graph Forecast Agri Price trend for poultry meat","altTextNL":"Grafiek Vooruitzicht Agri Prijsverloop pluimveevlees","original":"https://assets.ing.com/m/299e8e9e271df72e/original/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Prijsverloop-pluimveevlees.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Glastuinbouw"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Sierteeltsector profiteert van sterke export, ondanks stijgende kosten
Na een groei van 4% in 2024 bleef de groei in 2025 stabiel. De exportwaarde nam volgens de voorlopige cijfers opnieuw met zo’n 4% toe. Waar in 2024 vooral snijbloemen de exportwaarde omhoogtrokken, waren het in 2025 juist planten die het verschil maakten. Tot en met oktober steeg de export van planten met 4,9%, duidelijk meer dan de 0,9% groei bij snijbloemen.
Hoewel de exportwaarde licht toenam, daalde het inkomen binnen de snijbloemensector iets. Dat blijkt uit voorlopige cijfers over 2025 van Wageningen University & Research. Bij pot- en perkplanten was de daling groter, al ligt het inkomen daar nog steeds boven het langjarig gemiddelde. De oorzaak: de omzet groeide beperkt, terwijl de kosten fors opliepen.
Vooral energie, arbeid en plantmateriaal zorgden voor hogere kosten. Omdat die harder stegen dan de opbrengsten, komt het inkomen over 2025 lager uit.
Voor 2026 verwachten we weinig grote veranderingen in de sierteeltsector. De prijsontwikkeling krijgt steun van een verbeterde koopkracht in Europa en stijgende lonen. In combinatie met stabiele tot lagere energieprijzen en positieve economische vooruitzichten ziet 2026 er veelbelovend uit voor de sector.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/1bf7ec36-e8b7-4665-b399-c70832595966/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Exportwaarde-sierteelt-groeit-door-in-2025","altTextEN":"Graph Forecast Agri Export value of floriculture continues to grow in 2025","altTextNL":"Grafiek Vooruitzicht Agri Exportwaarde sierteelt groeit door in 2025","original":"https://assets.ing.com/m/0deca0abbde4b0f3/original/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Exportwaarde-sierteelt-groeit-door-in-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Inkomen glasgroentebedrijven laat flinke daling zien
De prijzen van Nederlandse land- en tuinbouwproducten schommelen elk jaar stevig. Ook in 2025 zagen we duidelijke verschillen vergeleken met 2024. Die prijsschommelingen ontstaan vooral door wisselende productieomstandigheden en ontwikkelingen op internationale markten.
De glasgroentesector kende in 2025 lagere resultaten. Dat blijkt uit voorlopige ramingen van Wageningen University & Research. Toch was 2025 historisch gezien een goed jaar voor glasgroentebedrijven, al verschilden de resultaten sterk tussen de drie hoofdteelten van de sector.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/39e5988a-dade-4a67-b6a8-b85bb473ab7f/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Glasgroentebedrijven-zien-dalende-inkomens","altTextEN":"Graph Forecast Agri Glasshouse vegetable growers see declining incomes","altTextNL":"Grafiek Vooruitzicht Agri Glasgroentebedrijven zien dalende inkomens","original":"https://assets.ing.com/m/296c5c482635c748/original/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Glasgroentebedrijven-zien-dalende-inkomens.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"In de tomatenteelt, het grootste areaal in de Nederlandse glasgroenteteelt, bleven de gemiddelde prijzen vrijwel gelijk aan 2024. Door een hogere productie viel de totale opbrengst wel hoger uit.
In de paprikateelt zorgden areaaluitbreiding en een zonnig jaar voor een hogere productie. Dat leidde tot flink lagere opbrengstprijzen, waardoor de totale opbrengsten voor paprikatelers in 2025 daalden.
Bij komkommertelers leidde de hogere productie, samen met licht lagere prijzen, juist tot een stijging van de opbrengsten voor het gemiddelde bedrijf.
Voor 2026 blijven de vooruitzichten positief. De vraag naar glasgroente is goed en de economie groeit gematigd. Voor tomatentelers blijft het wel een uitdaging om virusziekten onder controle te krijgen. Nieuwe resistente rassen hebben vaak nog hun beperkingen, bijvoorbeeld doordat de resistentie tegenvalt of de opbrengst lager ligt. Bij paprikatelers hangt de prijsontwikkeling in 2026 vooral af van de vraag of vraag en aanbod weer beter in balans komen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/09552853-6391-42e3-8c66-a73dff8236ef/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Prijzen-ronde-tomaten-eerste-helft-2025-ong-5-jarig-gemiddelde","altTextEN":"Graph Forecast Agri Prices round tomatoes first half of 2025 approx. 5-year average","altTextNL":"Grafiek Vooruitzicht Agri Prijzen ronde tomaten eerste helft 2025 ong 5-jarig gemiddelde","original":"https://assets.ing.com/m/910279af1f053e0e/original/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Prijzen-ronde-tomaten-eerste-helft-2025-ong-5-jarig-gemiddelde.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Energie blijft een belangrijke succesfactor voor glasgroentetelers. Bedrijven met een warmtekrachtkoppeling (WKK) behaalden ook in 2025 goede resultaten, vooral dankzij slim energiemanagement. De vergoedingen voor het leveren van noodvermogen en onbalans vielen wel lager uit.
De energiekosten liepen het afgelopen jaar gemiddeld op. Dat kwam vooral doordat oudere inkoopcontracten afliepen en tegen hogere actuele prijzen moesten worden vernieuwd. Ook andere kosten, zoals personeel en plantmateriaal, stegen verder.
De trend van schaalvergroting zet door. Ook in 2026 blijven bedrijven groeien, zowel autonoom als via fusies en overnames.
Glastuinbouw investeert in de toekomst
De hoge energieprijzen van de afgelopen jaren hebben veel glastuinbouwbedrijven aangezet om sneller te investeren in energiebesparing en energietransitie. Vooral LED-belichting en extra schermdoeken zijn populair. Ook nieuwe WKK-installaties worden veel geplaatst. Daarmee spelen telers in op de veranderende energiemarkt én verlagen ze hun gasverbruik. WKK’s helpen daarnaast om onbalans op het elektriciteitsnet te reguleren.
Geothermie wint terrein en gaat op termijn een belangrijke bijdrage leveren aan het behalen van de klimaatdoelen. In het convenant energietransitie glastuinbouw is afgesproken dat de sector in 2040 CO2-neutraal wil produceren. Een voorwaarde daarbij is wel dat er voldoende CO2 beschikbaar blijft. Die aanvoer is nu nog niet altijd gegarandeerd.
De energiemarkt blijft onzeker en heeft ook dit jaar invloed op de resultaten in de glastuinbouw. Telers met een WKK en eventueel batterijopslag kunnen slim inspelen op prijsschommelingen en daar voordeel uit halen. Daardoor ontstaan grote verschillen in de rentabiliteit van bedrijven. De verwachting is dat dit voorlopig zo blijft.
Nieuwbouw van kassen is nu zeer beperkt. De combinatie van energie-onzekerheid en hoge bouwkosten remt investeringen. We verwachten in 2026 geen grote veranderingen, waardoor de impact van nieuwbouw op de markt klein blijft.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/vooruitzicht-voedingsindustrie","text":"Vooruitzicht voedingsindustrie"},{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/vooruitzicht-groothandel","text":"Vooruitzicht food groothandel"},{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/detailhandel-food","text":"Vooruitzicht food retail"}]},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/09d666cd-eba5-4571-b167-935fd6ecac93/White-space","original":"https://assets.ing.com/m/1a3ecae832f2f567/original/White-space.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan Willem van den Berg","intro":"Sector Banker Agri","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2d404151-280a-4d35-ae11-4bed836969a0/Jan-Willem-van-den-Berg","type":"image","width":799,"altTextNL":"Jan Willem van den Berg","original":"https://assets.ing.com/m/44dc16141652d7fb/original/Jan-Willem-van-den-Berg.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/jan-willem-van-den-berg"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"Deze publicatie is opgesteld door 'ING Sector Banking' in samenwerking met de ‘Economic and Financial Analysis Division’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging.ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Personeelsschaarste brengt koploperspositie Nederlandse voedingssector in het gedrang","body":"Personeelsschaarste is de grootste belemmering voor voedingsbedrijven. Aanhoudende krapte vraagt om sterkere strategische verankering van personeelsbeleid binnen de voedingssector.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ccb58c05-8a7b-4081-b1bd-d41de6083252/Sectorstudie-Food-2025","type":"image","width":2508,"original":"https://assets.ing.com/m/1cd1bbca78999a57/original/Sectorstudie-Food-2025.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/personeelsschaarste-brengt-koploperspositie-nederlandse-voedingssector-in-het-gedrang"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"medium","title":"Hoe zuivelverwerkers vooruitgang boeken op de weg naar co2 neutrale melk","body":"25 maart - Steeds meer grote internationale zuivelverwerkers hebben doelen om de CO2-voetafdruk van melk fors te reduceren op weg naar 2030. Die doelen leunen op een grote diversiteit aan maatregelen.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/8020d8fe-2313-4ddc-a149-49478e6f371f/Dairy-cows-in-field","type":"image","width":800,"original":"https://assets.ing.com/m/59d79f9eb62b98c/original/Dairy-cows-in-field.png","extension":"png"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/themastudie-van-gras-tot-glas-hoe-zuivelverwerkers-vooruitgang-boeken-op-de-weg-naar-co2-neutrale-melk"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over Food & Agri","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0e93ba7f-5a85-4956-bc60-5a24efa04871/Icon-Food-and-Agri","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/3d4459a6fa2ef4f4/original/Icon-Food-and-Agri.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over sectoren","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/501a77b9-e22b-4861-9bbd-b21b2fc916ad/Icon-Services","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/4ea38cccac60bfad/original/Icon-Services.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}