{"type":"document","data":{"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"cards":[{"body":"Personeelsschaarste is de grootste belemmering voor voedingsbedrijven. Aanhoudende krapte vraagt om sterkere strategische verankering van personeelsbeleid binnen de voedingssector.","cardSize":"medium","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/1cd1bbca78999a57/original/Sectorstudie-Food-2025.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ccb58c05-8a7b-4081-b1bd-d41de6083252/Sectorstudie-Food-2025","type":"image","width":2508},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/personeelsschaarste-brengt-koploperspositie-nederlandse-voedingssector-in-het-gedrang"},"title":"Personeelsschaarste brengt koploperspositie Nederlandse voedingssector in het gedrang"},{"body":"25 maart - Steeds meer grote internationale zuivelverwerkers hebben doelen om de CO2-voetafdruk van melk fors te reduceren op weg naar 2030. Die doelen leunen op een grote diversiteit aan maatregelen.","cardSize":"medium","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"png","original":"https://assets.ing.com/m/59d79f9eb62b98c/original/Dairy-cows-in-field.png","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/8020d8fe-2313-4ddc-a149-49478e6f371f/Dairy-cows-in-field","type":"image","width":800},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/themastudie-van-gras-tot-glas-hoe-zuivelverwerkers-vooruitgang-boeken-op-de-weg-naar-co2-neutrale-melk"},"title":"Hoe zuivelverwerkers vooruitgang boeken op de weg naar CO2-neutrale melk"},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/3d4459a6fa2ef4f4/original/Icon-Food-and-Agri.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0e93ba7f-5a85-4956-bc60-5a24efa04871/Icon-Food-and-Agri","type":"image","width":236},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri"},"title":"Meer over Food & Agri"},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/4ea38cccac60bfad/original/Icon-Services.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/501a77b9-e22b-4861-9bbd-b21b2fc916ad/Icon-Services","type":"image","width":236},"link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors"},"title":"Meer over sectoren"}],"componentType":"cards"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"service","componentType":"serviceCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"},"title":"Onze publicaties in je mailbox"}],"componentType":"cards"}]},"contentType":"onecms:editorialPage","flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"description":"ING Vooruitzicht Agri: Agrarische sector blijft inleveren op volume","robotInstruction":{"noFollow":false,"noIndex":false}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span>In 2026 koerst de agrarische sector, mede door opkoopregelingen, naar verwachting af op een productiekrimp van 1 tot 2%.</span></span></span></li><li><span><span><span>Rentabiliteit varkenshouderij en melkveehouderij staat onder forse druk in 2026.</span></span></span></li><li><span><span><span>Pluimveesector blijft goed presteren.</span></span></span></li><li><span><span><span>Stikstofplannen zullen concurrentiepositie onder druk zetten.</span></span></span></li><li><span><span><span>In de sierteelt- en glasgroentesector zijn de prijzen wisselend.</span></span></span></li></ul>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/7c4d162b-b837-4bc0-b91b-88aff564bdf8/Grafiek-Stijging-productievolume-landbouw-in-2025-van-korte-duur-H2-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7c4d162b-b837-4bc0-b91b-88aff564bdf8/Grafiek-Stijging-productievolume-landbouw-in-2025-van-korte-duur-H2-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/63f110ff-cd26-411d-a278-9d2748e9b621/Grafiek-Dalen-vertrouwen-onder-agrariers-H2-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/63f110ff-cd26-411d-a278-9d2748e9b621/Grafiek-Dalen-vertrouwen-onder-agrariers-H2-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong>Productievolume agrarische sector onder toenemende druk </strong><br />De productie in de veehouderij daalde in 2025 met 4%, volgens voorlopige cijfers. In de plantaardige sector was juist een groei van 4,4% te zien. Daarmee komt er een einde aan de dalende lijn van de afgelopen jaren. De stijging in 2025 komt vooral doordat er meer aardappelen, graan en groenten zijn geoogst. Voor 2026 verwachten we weer een krimp van de productie.</span></span></span></p><p><span><span><span>De krimp in de veehouderij (totaal circa 22.000 bedrijven) komt vooral doordat bedrijven deelnemen aan landelijke beëindigingsregelingen. In de laatste maanden zijn ruim 150 bedrijven gestopt. De komende maanden volgt nog een groep van naar verwachting ruim 200 bedrijven. In totaal doen waarschijnlijk zo’n 950 bedrijven mee. Daardoor zet de krimp in de veehouderij in 2026 door.</span></span></span></p><p><span><span><span>In de melkveehouderij geldt nog steeds een afroming van 30% bij het verhuren of verkopen van productierechten. Ook dit zorgt voor een verdere krimp van de veestapel.</span></span></span></p><p><span><span><span>In 2025 zijn de maxima voor fosfaat verlaagd naar 135 miljoen kilo en voor stikstof naar 440 miljoen kilo. Uit de laatste cijfers blijkt dat het fosfaatplafond in 2025 nog steeds wordt overschreden, terwijl het stikstofplafond wel is behaald. Het fosfaatplafond is in 2025 met circa 5% overschreden. Verder reducties zijn daarom nodig.</span></span></span></p><p><span><span><span>Voor akkerbouwers wordt het steeds lastiger om het productievolume op peil te houden. Dat komt door lagere stikstofgebruiksnormen en strengere beperkingen op gewasbeschermingsmiddelen. Deze factoren drukken zwaarder op de productie dan de positieve effecten van genetische en technologische vooruitgang.</span></span></span></p><p><span><span><span>Op 26 juni heeft minister Van Essen zijn nota “Weer ruimte voor boer, natuur en bouw” naar de Tweede Kamer gestuurd. In de brief worden nadere voorstellen gedaan om te komen tot emissiereducties. Enerzijds worden er doelen in benoemd richting 2035 en anderzijds wil het kabinet ook sturen met middelen. Ook is er een opkoopregeling aangekondigd met een budget van 715 miljoen euro om te komen tot extensivering. </span></span></span></p><p><span><span><span>In eerste instantie richt deze opkoopregeling zich met name op zones rond de Natura2000-gebieden. De voorgestelde maatregelen zullen grote impact hebben op, in eerste instantie, met name de melkveehouderij. De GVE-norm zal met name in Zuidoost-Nederland tot een verandering leiden. Zo’n 50% van de melkveebedrijven voldoen op dit moment niet aan de norm in deze regio. Extra investeringen zullen noodzakelijk zijn om de emissiedoelen van ammoniak en CO2eq per fosfaatrecht in 2035 te gaan behalen. Deze investeringen zullen niet direct tot extra opbrengsten leiden. Dat zet de concurrentiepositie verder onder druk.</span></span></span></p><p><span><span><span>Voor ondernemers betekent dit dat bedrijfsstrategie, liquiditeitsruimte en investeringskeuzes sterker afhankelijk worden van locatie, marktpositie en toekomstige milieuruimte</span></span></span></p><p><span><span><span><strong>Waarde landbouwexport groeide ruim 8% in 2025  </strong><br />In 2025 steeg de exportwaarde met 8,4% naar 137,5 miljard euro. Die groei kwam voor twee derde door hogere prijzen en voor een derde door een grotere export in volume. Zuivel en eieren, sierteelt en vlees blijven de belangrijkste exportproducten. De sterke stijging in cacao en cacaobereidingen komt vooral door hogere prijzen.</span></span></span></p><p><span><span><span>De Nederlandse economie verdiende in 2025 naar schatting ruim 49 miljard euro aan landbouwexport. Daarmee blijft de landbouw en de handel in landbouwproducten een belangrijke bijdrage leveren aan onze economie.</span></span></span></p><p><span><span><span><strong>Kabinet geeft richting met kamerbrief</strong></span></span></span><br /><span><span><span>Voor de melkveehouderij zijn in de brief duidelijke doelen opgesteld voor 2035. In totaal moet er 42-46% ammoniakreductie plaatsvinden ten opzichte van 2019. Daarnaast worden er ook doelen gesteld voor de CO2eq-emissies. Beide worden gekoppeld aan de fosfaatrechten. </span></span></span></p><p><span><span><span>Naast deze doelen zijn er ook middelvoorschriften aangekondigd zoals een norm voor het aantal grootvee-eenheden (GVE) per hectare grond. Om aan deze norm te voldoen wordt het mogelijk om samenwerkingsverbanden met akkerbouwers te sluiten binnen 25 kilometer van het eigen bedrijf. Met name in Zuidoost-Nederland zijn op dit moment veel bedrijven met een intensiteit boven deze norm. Ook komen er bufferzones rond een groot aantal N2000-gebieden waar de veehouderij moet extensiveren.</span></span></span></p><p><span><span><span>Daarnaast wil men toewerken naar een juridisch houdbare rekenkundige ondergrens voor stikstof waardoor vergunningverlening weer op gang moet komen.</span></span></span></p><p><span><span><span>De aangekondigde maatregelen kunnen nog wijzigen voordat ze wet worden maar de richting die het kabinet op wil is duidelijk. In oktober zal volgens planning de conceptwetgeving naar de Kamer gaan.</span></span></span></p><p><span><span><span>Door lagere opbrengstprijzen is het vertrouwen van ondernemers de afgelopen 12 maanden sterk gedaald en ligt nu duidelijk onder het langjarig gemiddelde. De huidige ontwikkelingen geven op dit moment nog geen aanleiding te verwachten dat het vertrouwen op korte termijn zal herstellen.</span></span></span></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"figuren vooruitzicht december 2025","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/6de87b075c47cc5c/original/FAO-voedselprijs-index-dec-2025.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/644c2c19-2ccb-4624-a054-d22fad407e3f/FAO-voedselprijs-index-dec-2025"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong>Boer wil perspectief</strong><br />Boeren hebben de afgelopen decennia al meer dan 50% stikstofreductie bereikt. Dat kwam door investeringen in innovaties zoals aangepast veevoer, mestverwerking, mestaanwending en luchtwassers. Het aantal agrarische bedrijven daalt al jaren door vergrijzing en een tekort aan opvolgers. Door het opkoopbeleid zal die ontwikkeling nog sneller gaan. De stikstofreductie stagneert de laatste jaren en boeren die door willen gaan beseffen dat er iets moet veranderen.</span></span></span></p><p><span><span><span>De kamerbrief van 26 juni 2026 geeft de richting aan. Enerzijds zijn het forse opgaven die van de landbouw gevraagd worden anderzijds als de maatregelen wetgeving worden is het 2035-doel wel helder en kunnen ondernemers keuzes maken. Voor de verdere uitvoering wordt vooral gekeken naar de provincies die gebiedsplannen dienen te maken die voor 1 januari 2028 gereed moeten zijn.</span></span></span></p><p><span><span><span>De locatie van het bedrijf zal voor een belangrijk deel de toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden voor de boer bepalen. In de bufferzones rond N2000-gebieden zal alleen nog extensieve landbouw mogelijk zijn waarbij beperkingen voor het gebruik van kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen ook invloed heeft. </span></span></span></p><p><span><span><span><strong>Krimp veestapel zet door in 2026 en 2027</strong><br />Door de opkoopregelingen zijn het afgelopen jaar veel veehouderijbedrijven gestopt. Dat zien we terug in de volumedaling van 4% in 2025. Voor 2026 en verder verwachten we opnieuw nieuwe regelingen, zoals de Subsidieregeling extensivering melkveehouderij (SEM) welke nu open is. Daarnaast komt er nog een opkoopregeling voor veehouderijbedrijven binnen een afstand van 1.000 meter van Natura2000-gebieden.</span></span></span></p><p><span><span><span>Provincies hebben inmiddels diverse gebiedsplannen gepubliceerd. Daarin sturen zij regionaal op het verminderen van ammoniakemissies en het herstellen van natuur.</span></span></span></p><p><span><span><span>Volgens cijfers van het CBS is het aantal melkkoeien per 1 mei 2026 gedaald met 15.000 stuks tot 1.511.940. Een krimp van 110.000 stuks in 6 jaar. </span></span></span></p><p><span><span><span>Ook het aantal kalverhouders is fors gedaald. Van 1.910 in 2020 naar 1.320 in 2026. Het aantal vleeskalveren is daarmee ook gedaald naar ruim 932 duizend stuks.</span></span></span></p><p><span><span><span>In de varkenshouderij zien we het afgelopen jaar wederom een forse krimp, per 1 mei 2026 worden er door het CBS 9,2 miljoen varkens geteld, een daling van ruim 5% het afgelopen jaar. Ook het aantal varkensbedrijven is gedaald tot 2.300.</span></span></span></p><p><span><span><span><strong>Voedingsprijzen stabiliseren, vlees en oliën blijven duur</strong><br />In 2025 daalden de prijzen voor melk, granen en suiker, terwijl vlees en plantaardige oliën juist duurder werden. Dit jaar zien we een stabilisatie bij melk, granen en suiker terwijl vlees en oliën juist behoorlijk duurder werden. </span></span></span></p><p><span><span><span>De index laat de gemiddelde prijsontwikkeling zien, met als basis het gemiddelde van 2014 tot en met 2016. De voedingsinflatie die consumenten in de winkel merken, komt dus niet door sterk gestegen prijzen bij boeren. In Nederland liggen de prijzen voor varkensvlees en melk juist op een laag niveau.</span></span></span></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/cce174f7-baa8-498c-b7f0-1053376460bd/Grafiek-Areaal-akkerbouwgewassen-H2-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/cce174f7-baa8-498c-b7f0-1053376460bd/Grafiek-Areaal-akkerbouwgewassen-H2-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong>Akkerbouw: zorgen over opbrengstprijzen</strong><br />Na twee zeer natte voorjaren in 2023 en 2024 viel maart-mei 2026 weer duidelijk droger uit dan normaal. De droogte was minder scherp dan in 2025 en zat vooral geconcentreerd in april. In mei viel over het algemeen voldoende regen om de gewassen goed aan de gang te krijgen. De groei lijkt voorspoedig te gaan waardoor er onzekerheid is over de prijsvorming. </span></span></span></p><p><span><span><span>Het goede oogstjaar 2025 leidde tot zeer lage prijzen voor de vrije aardappelen. Ook de uien kenden een matig slot van het seizoen waarbij de prijs vanaf begin mei een dalende tendens inzette.</span></span></span></p><p><span><span><span>Volgens cijfers van het CBS laat het areaal zaaiuien een kleine krimp zien tot 32.620 hectare. Poot- en plantuien kennen een groei in areaal van ruim 10% tot 10.120 hectare. Inmiddels is het plantuienseizoen weer begonnen waarbij de af-land prijzen duidelijk onder voorgaande jaren liggen.</span></span></span></p><p><span><span><span>Ook het areaal consumptieaardappelen is flink gekrompen volgens voorlopige cijfers van het CBS: met 15% tot 70.280 hectare. In omringende landen zien we een krimp variërend van 10 tot 17 procent. Het areaal pootaardappelen bleef stabiel met circa 42.000 hectare.</span></span></span></p><p><span><span><span>Door de krimp van het areaal, is de sector hoopvol over prijsherstel. Hiervoor is een goedlopende export nog belangrijker dan de productie in Nederland en omliggende landen. Door lagere contractprijzen verbetert de concurrentiepositie voor de fritesindustrie. Veel zal echter afhangen van het verdere verloop van het groeiseizoen en de internationale concurrentie. We zien dat met name in het Midden Oosten en Azie meer productie plaats vindt. Prijsherstel volgt niet automatisch op de krimp van het areaal.</span></span></span></p><p><span><span><span>Het totale akkerbouwoppervlak nam in 2026 af tot 539.000 hectare, vergelijkbaar met het niveau van 2022.</span></span></span></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/3c41b408-aead-431f-a7c3-ed8cd1b35e41/Grafiek-Prijsverloop-voertarwe-H2-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/3c41b408-aead-431f-a7c3-ed8cd1b35e41/Grafiek-Prijsverloop-voertarwe-H2-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span>De opbrengstprijzen van granen blijven in 2026 voorlopig net onder de 200 euro per ton. Door de hogere kosten in de akkerbouw levert dat een te laag rendement op. De vooruitzichten op hogere graanprijzen zijn beperkt, omdat het wereldwijde aanbod voldoende is.</span></span></span></p><p><span><span><span>De kosten voor kunstmest zijn begin 2026 fors gestegen. Energie werd na een eerdere daling weer duurder. De impact van de oorlog in het Midden-Oosten is hiervan de reden. Gelet op de huidige onzekere omstandigheden is de verwachting dat de prijzen voorlopig op een hoger niveau zullen liggen</span></span></span></p><p><span><span><span>Voor oogst 2026 zijn de vooruitzichten gematigd positief. We verwachten dat productie en vraag beter in balans komen, maar veel zal nog afhangen van het restant van het groeiseizoen. </span></span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span><span>Door de droogte zien we op dit moment de gewassen slijten waardoor goede opbrengsten onder druk staan. De prijzen trekken licht aan.</span></span></span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span> <span>Hoe dit seizoen zal uitpakken hangt erg af van de verdere verloop van het groeiseizoen.</span> </span></span></span><span><span><span>Op de lange termijn blijven we positief over de akkerbouwsector, ondanks de uitdagingen waar de sector voor staat.</span></span></span></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/7b0972a1-99b0-48e8-9b1c-4141572a9aaa/Grafiek-Melkprijs-voorlopig-op-laag-niveau-in-2026-H2-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7b0972a1-99b0-48e8-9b1c-4141572a9aaa/Grafiek-Melkprijs-voorlopig-op-laag-niveau-in-2026-H2-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong>Herstel melkprijzen nog niet zichtbaar</strong><br />Waar de melkprijs in 2024 nog sterk steeg, draaide de markt in de zomer van 2025 volledig om. Door de flinke groei van de melkproductie wereldwijd daalden de prijzen vanaf de zomer snel. Lagere wereldmarktprijzen voor melkpoeder, boter en room, gecombineerd met een dollar die 16% in waarde daalde, versterkten dit effect. Aan de vraagkant is sprake van slechts beperkte groei.</span></span></span></p><p><span><span><span>Over het geheel was 2025 voor melkveehouders een goed jaar. 2026 kent een magere start. De melkprijs wil nog niet echt herstellen en de productie blijft fors. Wereldwijd zal de productie moeten dalen om evenwicht in de markt te krijgen tussen vraag en aanbod. Nu de zomer begint zal de productie in Nederland de komende maanden wel dalen. Echter in Amerika wordt veel melk geproduceerd door groei in het aantal koeien en hogere productie. De verwachting is dat richting het vierde kwartaal er ruimte zal zijn om de melkprijzen verder te verhogen.</span></span></span></p><p><span><span><span>De prijs van biologische melk is veel minder hard gedaald dan de reguliere melk. Vraag en aanbod zijn in Nederland goed in balans, waardoor de prijs redelijk stand kon houden. Biologische melkveehouders zullen financieel in 2026 duidelijk beter presteren dan de gangbare collega’s. </span></span></span></p><p><span><span><span>Het vervallen van de derogatie heeft gevolgen voor de mestplaatsingsruimte voor melkveehouders. In 2025 leidde dit tot hoge mestafzetkosten, die kunnen oplopen tot wel 3 eurocent per kilo melk. In 2026 zien we nog geen forse daling van deze kosten. Het toelaten van Renure zal enige verlichting kunnen geven, maar veel verwerkingscapaciteit moet nog gerealiseerd worden voordat dit daadwerkelijk impact heeft op de mestmarkt. Ook voor komend jaar zien we nog een gespannen mestmarkt.</span></span></span></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/f1c4e5ae-cd82-477d-bc06-4dbbdb707900/Grafiek-Lager-aantal-en-lagere-prijs-vleesvarkens-H2-2026.svg"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong>Rentabiliteit onder druk voor vleesvarkens- en zeugenhouders.</strong><br />Vanaf de zomer van 2025 zijn de opbrengstprijzen in de varkenshouderij sterk gedaald. Een hogere productie in Europa, importheffingen vanuit China en nieuwe uitbraken van Afrikaanse varkenspest zorgden voor forse prijsdruk. Na een korte opleving in het voorjaar daalden de prijzen opnieuw. Voor 2026 verwachten we fors lagere voerwinsten. Daardoor komt de rentabiliteit van vleesvarkens- en zeugenhouders onder druk</span></span></span></p><p><span><span><span>In Nederland is de varkensstapel inmiddels gekrompen tot 9,2 miljoen stuks. We verwachten nog een verdere krimp van de veestapel de komende jaren door de opkoopregelingen. Tegelijk ontstaan er kansen binnen afzetconcepten waarbij de vergoeding wordt gebaseerd op kostprijs plus opslag. Met de hogere kostprijzen in Europa wordt het steeds belangrijker dat de productie beter aansluit op de vraag en we minder afhankelijk worden van de export.</span></span></span></p><p><span><span><span>Door het lagere aanbod van vleesvarkens is de bezetting in de keten niet langer optimaal. Dat zet de efficiëntie van onder andere slachterijen onder druk. Ook de mengvoerindustrie moet zich aanpassen aan een kleinere markt. In 2026 worden locaties gesloten en gaan fusies en overnames door. De keten moet zich voorbereiden op krimp om efficiënt te blijven werken.</span></span></span></p><p><span><span><span>Veel varkenshouders hebben de afgelopen jaren een liquiditeitsbuffer opgebouwd. Die buffer is in de komende periode belangrijk. Op de langere termijn zal de markt weer in evenwicht komen.</span></span></span></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/a77ae77d-0fb2-4356-8994-eea8dff1d51c/Grafiek-Eierprijzen-blijven-op-een-hoog-niveau.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a77ae77d-0fb2-4356-8994-eea8dff1d51c/Grafiek-Eierprijzen-blijven-op-een-hoog-niveau"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong>Pluimveemarkt blijft goed presteren</strong><br />Legpluimveehouders kunnen terugkijken op een sterk 2025. De opbrengstprijs van eieren lag het hele jaar op een hoog niveau, wat leidde tot recordwinsten. Een wereldwijde hoge vraag naar eieren, in combinatie met een beperkt aanbod, ligt hieraan ten grondslag. </span></span></span></p><p><span><span><span>Ook 2026 is goed gestart met hoge eierprijzen. Hoewel de prijzen richting de zomer gedaald zijn is de opbrengstprijs nog altijd bovengemiddeld goed. Gezien de goede vraag naar eieren verwachten we dat de rentabiliteit in de legpluimveehouderij over heel 2026 goed zal zijn. </span></span></span></p><p><span><span><span>In Amerika zijn in de eerste helft van 2026 ongeveer 45% minder dieren getroffen door vogelgriep dan in 2025. De Amerikaanse legstapel groeide weer en dat leidt daar tot lagere eierprijzen. </span></span></span></p><p><span><span><span>De Europese eierproductie lijkt in de eerste helft van 2026 stabiel tot licht hoger uit te komen dan een jaar eerder. De markt blijft krap door een sterke vraag en hierin zien we voorlopig nog weinig verandering. </span></span></span></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/e63f9331-82fe-4805-bd9e-28a94634a242/Grafiek-Prijsverloop-pluimveevlees-H2-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e63f9331-82fe-4805-bd9e-28a94634a242/Grafiek-Prijsverloop-pluimveevlees-H2-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span>De vooruitzichten voor de vleespluimveehouders zijn overwegend gunstig dankzij een sterke en stijgende vraag naar kip. Wel ligt de opbrengstprijs op dit moment lager dan in 2024 en 2025. Voor de rest van het jaar verwachten we geen fors herstel van de prijs. Dit wordt mede ingegeven door het toegenomen aanbod uit met name de Oostelijke EU-landen.</span></span></span></p><p><span><span><span>In Europa zien we een geleidelijke overgang naar de European Chicken Commitment (ECC) en andere lokale eisen. Deze ontwikkelingen drukken de totale productie in de vleespluimveesector.</span></span></span></p><p><span><span><span>Op dit moment is er veel aandacht voor mogelijke intrekking van exportvergunningen voor dierlijke producten uit Brazilië omdat het land niet voldoet aan de Europese standaarden. Als de import van kip, rundvlees en eieren uit Brazilië per 3 september wordt stopgezet zal dat naar alle waarschijnlijkheid leiden tot een stijging van de prijzen.</span></span></span></p><p><span><span><span>De vraag naar kip blijft sterk in Europa, ondanks de hogere prijzen. Kip heeft nog steeds een gunstige prijspositie ten opzichte van andere vleessoorten, zoals rundvlees. Daarnaast wordt kip steeds vaker aanbevolen als eiwitbron voor mensen die medicijnen gebruiken voor gewichtsverlies, zoals Ozempic.</span></span></span></p><p><span><span><span>Door de aanhoudende vraag blijven we positief over de rentabiliteit van de vleespluimveesector.</span></span></span></p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Glastuinbouw"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/506a1d93-5ace-4eb9-b747-07b256bde294/Grafiek-Exportwaarde-sierteelt-in-2026-H2-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/506a1d93-5ace-4eb9-b747-07b256bde294/Grafiek-Exportwaarde-sierteelt-in-2026-H2-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong>Sierteeltsector kent dalende volumes bij hogere prijzen</strong></span></span></span><br /><span><span><span>In 2026 is het beeld duidelijk gewijzigd. De exportwaarde daalde over de eerste 5 maanden met 3,2% ten opzichte van dezelfde periode in 2025. Met name april was een zeer slechte maand met een daling van 10%. In mei was er enig herstel en beperkte de daling zich tot 2,3%.</span></span></span></p><p><span><span><span>De Nederlandse export van bloemen en planten groeide in 2025 nog wel met 2% naar 7,2 miljard. De plantensector groeide met 4%. De snijbloemensector kende een beperkte groei van 0,3%.</span></span></span></p><p><span><span><span>Hoewel de exportwaarde in 2025 licht toenam, daalde het inkomen binnen de snijbloemensector iets. Dat blijkt uit voorlopige cijfers over 2025 van Wageningen University &amp; Research. Bij pot- en perkplanten was de daling groter, al ligt het inkomen daar nog steeds boven het langjarig gemiddelde. De oorzaak: de omzet groeide beperkt, terwijl de kosten fors opliepen.</span></span></span></p><p><span><span><span>In 2026 zien we dalende volumes en een stabiele prijsontwikkeling. Ondanks gunstige economische ontwikkelingen verwachten we hier de rest van het jaar geen verandering meer te zien. Europeanen besteden een steeds kleiner deel van hun besteedbaar inkomen aan bloemen en planten.</span></span></span></p><p><span><span><span>Voor de rest van 2026 verwachten we weinig veranderingen in de sierteeltsector. De rentabiliteit sectorbreed is goed, maar voor de individuele teler is het erg afhankelijk van de gewassen die geteeld worden.</span></span></span></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/0f388d49-db0f-4431-9f36-33ff67df503b/Grafiek-Glasgroentebedrijven-zien-dalende-inkomens-H2-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0f388d49-db0f-4431-9f36-33ff67df503b/Grafiek-Glasgroentebedrijven-zien-dalende-inkomens-H2-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong>Glasgroentebedrijven zien verschillen toenemen</strong></span></span></span><br /><span><span><span>De glasgroentesector kende in 2025 lagere resultaten. Dat blijkt uit voorlopige ramingen van Wageningen University &amp; Research. Toch was 2025 historisch gezien een goed jaar voor glasgroentebedrijven, al verschilden de resultaten sterk tussen de drie hoofdteelten van de sector.</span></span></span></p><p><span><span><span>Ook in 2026 zien we dit gemengde beeld. In het vroege voorjaar waren de prijzen, behalve voor paprika’s, over het algemeen goed tot zeer goed. In de periode mei/begin juni was er sprake van een behoorlijke daling naar normale prijsniveaus. Bij het aanbreken van de eerste warme periode medio juni was er voor alle groenten sprake van een prijsstijging. Voor de rest van het jaar verwachten we voldoende tot goede prijzen voor de groentetelers.</span></span></span></p><p><span><span><span>Vroeg in het seizoen waren de prijzen voor belichte teelt van komkommers erg goed, mede door weersextremen in het zuiden van Europa. In mei vielen de prijzen ver terug waarna in juni, mede door veel teeltwisselingen en daarmee beperkt aanbod, de prijs weer herstelde. Tot nu toe is er sprake van een goed jaar voor de komkommertelers, de verwachting is dat deze omstandigheden zo blijven. </span></span></span></p><p><span><span><span>Bij paprika’s zagen we over de eerste 4 maanden een prijsniveau vergelijkbaar met 2025. Hittegolven in Europa die daarmee de productie van paprika’s remmen geven prijsimpulsen. Telers die hun productie op niveau weten te houden in deze warme perioden halen betere rendementen. Voor de rest van het seizoen is het prijsverloop nog erg onzeker mede doordat in bijvoorbeeld Marokko er een forse uitbreiding van de paprikateelt plaatsvindt. Weers- en groeiomstandigheden zijn de meest bepalende factoren voor een goede prijszetting. Met de nadrukkelijke aanwezigheid van “El Nino” zijn bovengemiddelde temperaturen te verwachten in geheel Europa. Bij paprikatelers hangt de prijsontwikkeling voor de rest van 2026 vooral af van de totale productie.</span></span></span></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/5214620e-ac95-4eff-9110-da4aa7e5bbf8/Grafiek-Prijzen-ronde-tomaten-eerste-helft-2026-H2-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/5214620e-ac95-4eff-9110-da4aa7e5bbf8/Grafiek-Prijzen-ronde-tomaten-eerste-helft-2026-H2-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span>In de tomatenteelt, het grootste areaal in de Nederlandse glasgroenteteelt, zagen we de eerste maanden van het jaar goede prijzen. In de maand mei, toen de productie goed op gang kwam, daalden de prijzen fors maar bleven nog wel boven het 5-jaars gemiddelde. Door warmte in Europa daalt de productie enigszins, dit heeft een positief effect op de prijzen. Al met al blijven de vooruitzichten in 2026 positief. </span></span></span></p>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span>De vraag naar glasgroente is goed en de economie groeit gematigd. Voor tomatentelers blijft het wel een uitdaging om virusziekten onder controle te krijgen. Nieuwe resistente rassen hebben vaak nog hun beperkingen, bijvoorbeeld doordat de resistentie tegenvalt of de opbrengst lager ligt.</span></span></span></p><p><span><span><span><strong>Energie belangrijke kostenpost</strong></span></span></span><br /><span><span><span>Energie blijft een belangrijke succesfactor voor glasgroentetelers. Bedrijven met een warmtekrachtkoppeling (WKK) behaalden ook in 2025 goede resultaten, vooral dankzij slim energiemanagement. De vergoedingen voor het leveren van noodvermogen en onbalans vielen wel lager uit.</span></span></span></p><p><span><span><span>De energiekosten liepen het afgelopen jaar gemiddeld op. Dat kwam vooral doordat oudere inkoopcontracten afliepen en tegen hogere actuele prijzen moesten worden vernieuwd. Ook andere kosten, zoals personeel en plantmateriaal, stegen verder.</span></span></span></p><p><span><span><span>De oorlog in het Midden-Oosten heeft invloed op de energieprijzen, toch blijft de impact op de glastuinbouw beperkt. Dit komt met name door de energieposities die men al had. Voor de komende jaren sluiten telers leveringscontracten voor gas af op acceptabele prijsniveau’s die veelal onder de 30 ct per m3 liggen.  </span></span></span></p><p><span><span><span> Meer zorgen zijn er om de forse stijgingen in de personeelskosten, de cao-verhogingen en stijgingen van het minimumloon lopen fors op. De hogere kosten vragen om hogere opbrengsten om de rentabiliteit op peil te houden.</span></span></span></p><p><span><span><span>De trend van schaalvergroting zet door. Ook in 2026 blijven bedrijven groeien, zowel autonoom als via fusies en overnames.</span></span></span></p><p><span><span><span><strong>Glastuinbouw investeert in de toekomst</strong></span></span></span><br /><span><span><span>De hoge energieprijzen van de afgelopen jaren hebben veel glastuinbouwbedrijven aangezet om sneller te investeren in energiebesparing en energietransitie. Vooral LED-belichting en extra schermdoeken zijn populair en op veel locaties ingezet. Ook nieuwe WKK-installaties zijn geplaatst. Daarmee spelen telers in op de veranderende energiemarkt én verlagen ze hun gasverbruik. WKK’s helpen daarnaast om onbalans op het elektriciteitsnet te reguleren.</span></span></span></p><p><span><span><span>Geothermie wint terrein en gaat op termijn een belangrijke bijdrage leveren aan het behalen van de klimaatdoelen. In het convenant energietransitie glastuinbouw is afgesproken dat de sector in 2040 CO2-neutraal wil produceren. Een voorwaarde daarbij is wel dat er voldoende CO2 beschikbaar blijft. Die aanvoer is nu nog niet altijd gegarandeerd.</span></span></span></p><p><span><span><span>De energiemarkt blijft onzeker en heeft ook dit jaar invloed op de resultaten in de glastuinbouw. Telers met een WKK en eventueel batterijopslag kunnen slim inspelen op prijsschommelingen en daar voordeel uit halen. Daardoor ontstaan grote verschillen in de rentabiliteit van bedrijven. De verwachting is dat dit voorlopig zo blijft.</span></span></span></p><p><span><span><span>Nieuwbouw van kassen is nu zeer beperkt. De combinatie van energie-onzekerheid en hoge bouwkosten remt investeringen. We verwachten voor de rest van 2026 geen grote veranderingen, waardoor de impact van nieuwbouw op de markt klein blijft.</span></span></span></p>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"textLinks":[{"text":"Vooruitzicht voedingsindustrie","url":"/zakelijk/sector/food-agri/vooruitzicht-voedingsindustrie"},{"text":"Vooruitzicht foodgroothandel","url":"/zakelijk/sector/trade-retail/vooruitzicht-groothandel"},{"text":"Vooruitzicht foodretail","url":"/zakelijk/sector/trade-retail/detailhandel-food"}]},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/1a3ecae832f2f567/original/White-space.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/09d666cd-eba5-4571-b167-935fd6ecac93/White-space"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"}},{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"altTextNL":"Jan Willem van den Berg","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/44dc16141652d7fb/original/Jan-Willem-van-den-Berg.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2d404151-280a-4d35-ae11-4bed836969a0/Jan-Willem-van-den-Berg","type":"image","width":799},"intro":"Sector Banker Agri","link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/jan-willem-van-den-berg"},"title":"Jan Willem van den Berg"}],"componentType":"cards"},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door &apos;ING Sector Banking&apos; in samenwerking met de ‘Economic and Financial Analysis Division’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging.ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.</p>"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"ce5c6e51-2ffd-41b7-a8f9-bd521db77c66","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op <a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\">ing.com/climate</a>.</p>"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Jan Willem van den Berg","image":{"altTextNL":"Jan Willem van den Berg","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/44dc16141652d7fb/original/Jan-Willem-van-den-Berg.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2d404151-280a-4d35-ae11-4bed836969a0/Jan-Willem-van-den-Berg","type":"image","width":799},"jobTitle":"Sector Banker Agri, medewerking verleend door Thijs Geijer ING Research"},"backLink":{"textLink":{"text":"Food & Agri","url":"/zakelijk/sector/food-agri"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Agrarische sector blijft inleveren op volume"},"date":"2026-07-30","readingTime":10},"publishDate":"2026-07-30T08:03:28.794+02:00"}}