{"type":"document","data":{"id":"53494fdc-ca16-4dae-a843-e4a397898f78","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-05-04T16:43:56.308+02:00","contentType":"onecms:productPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"Inzicht in arbeidsmarktontwikkelingen in de agrisector: personeelstekorten, trends en oplossingen voor ondernemers in Food & Agri."},"mainHeaderZone":{"componentType":"productHeader","cta":{"componentType":"cta","textLink":{"url":"https://assets.ing.com/m/4beb2d85d2dd5296/original/ING-Sector-Magazine-Juni-2025-Agri.pdf","text":"Lees het volledige artikel uit het ING Sector magazine"}},"coreHeader":{"body":"De Nederlandse glastuinbouw staat onder druk door personeelsschaarste en fors stijgende loonkosten. In vijf jaar tijd is het minimumloon met ongeveer 40 procent gestegen. Dat raakt vooral arbeidsintensieve bedrijven direct in hun winstgevendheid. Automatisering, robotisering en digitalisering worden daarom steeds belangrijker om kosten te beheersen en de productiviteit te verhogen. Dat geldt vooral voor oogstwerkzaamheden, die nu nog grotendeels handmatig gebeuren.\r\n\r\nTegelijkertijd blijft personeel onmisbaar. De sector vraagt om een strategische aanpak die verder gaat dan alleen werving. Goede en betaalbare huisvesting voor internationale arbeidskrachten, opleidingsmogelijkheden, vervoer en flexibele werktijden zijn belangrijk voor behoud en betrokkenheid van medewerkers. Bedrijven die dit goed organiseren, kunnen hun personeelsbehoefte makkelijker invullen.\r\n\r\nDe praktijkcase van Lans Groep laat zien hoe structurele investeringen in technologie groei mogelijk maken. Het bedrijf zet in op verdere robotisering, onder andere met plukrobots, om het arbeidstekort blijvend te verkleinen. Volgens Leo van der Lans kan dit op termijn zorgen voor een aanzienlijke besparing op arbeid.\r\n\r\nToekomstbestendigheid in de glastuinbouw vraagt om een samenhangende aanpak van technologie en medewerkersontwikkeling. Daarbij versterken mens en techniek elkaar.\r\n\r\nBenieuwd hoe innovatie en personeelsbeleid samen de sector toekomstbestendig maken?","headerImage":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/0d0c1d27-2b89-41f6-8d25-232720243a57/Smart-robotic-farmers-checking-and-spraying-chemical-fertilizer-on-tomatoes","type":"image","width":6000,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/5bcf5bea3c05db0f/original/Smart-robotic-farmers-checking-and-spraying-chemical-fertilizer-on-tomatoes.jpg","extension":"jpg"},"title":"Sector thema: Arbeidsmarkt - Agri","subtitle":"Juni 2025: Investeren in personeel is essentieel"},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri","text":"Food & Agri"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Benieuwd hoe de arbeidsmarkt zich ontwikkelt in andere sectoren?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Vind alle inzichten in onze laatste thema&apos;s.</p>"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"ING sector thema - Arbeidsmarkt"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/thema-arbeidsmarkt-food-en-ict","text":"Food & ICT"},{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/thema-arbeidsmarkt-agri","text":"Agri"},{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/thema-arbeidsmarkt-building-en-construction","text":"Building & Construction"},{"url":"/zakelijk/sector/healthcare/thema-arbeidsmarkt-healthcare","text":"Healthcare"},{"url":"/zakelijk/sector/industry/thema-arbeidsmarkt-industry","text":"Industry"},{"url":"/zakelijk/sector/services/thema-arbeidsmarkt-services","text":"Services"},{"url":"/zakelijk/sector/public/thema-arbeidsmarkt-public","text":"Public"},{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/thema-arbeidsmarkt-trade-en-retail","text":"Trade & Retail"},{"url":"/zakelijk/sector/transport-logistics-mobility/thema-arbeidsmarkt-transport-en-logistics","text":"Transport & Logistics"},{"url":"/zakelijk/sector/real-estate/thema-arbeidsmarkt-real-estate","text":"Real Estate"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer over"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Sectoren"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors/sector-themas","text":"Sector thema's"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors/ing-sector-magazine","text":"ING Sector magazine"},{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/overzichtspagina-facts--figures","text":"Sector Facts & Figures Agri"}]}]}}}