In de voedselketen blijft de voedselprijsinflatie hoog en dat heeft grote impact op de bedrijfskosten. In maart bedroeg de algemene inflatie volgens het CBS 4,4% ten opzichte van een jaar eerder. De voedselprijsinflatie hield de recordhoogte van 18,4% vast. Dat de voedselprijzen blijven stijgen, ondanks een daling van marktprijzen van agrarische grondstoffen en energie, heeft te maken met vertraagde doorwerking in de vele schakels in de voedselketen. Daarnaast stijgen de contractlonen en is begin januari het minimumloon met ruim 10% gestegen. Die extra kosten sijpelen nu door in de keten. Voedingsbedrijven moeten scherp blijven op de inkoop, nog efficiënter werken en de hogere kosten blijven doorbelasten. Investeren in duurzame energiebronnen loont. Op die manier neemt de kwetsbaarheid voor schommelingen in de energieprijs af.
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Fors oplopende bedrijfskosten vragen om nog scherpere bedrijfsvoering"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Voedingsbedrijven worden geconfronteerd met forse kostprijsstijgingen die hun bedrijfsvoering direct raken. Hoewel de meeste bedrijven erin slagen de kostprijsstijgingen door te belasten aan afnemers, lukt dat niet volledig en overal. We zien de afgelopen maanden in enquêtes dat minder bedrijven van plan zijn hun prijzen te verhogen. De noodzaak om dit te doen lijkt af te nemen omdat sommige kosten de goede kant op bewegen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/77d9331e-66ee-44c0-bfc7-64cbd16a601d/Sector-thema-update-food-inflatie-2023-3","original":"https://assets.ing.com/m/4de64a206a9afbd0/original/Sector-thema-update-food-inflatie-2023-3.PNG","extension":"png"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Voor voedingsbedrijven is het belangrijk om hun focus nog meer te richten op efficiënte bedrijfsvoering, aangezien de hoge prijsniveaus dit jaar voorlopig nog wel aanhouden om opgelopen margeverliezen te compenseren. Daar zijn meerdere mogelijkheden voor. Pittige prijsonderhandelingen, zowel met toeleveranciers als met afnemers blijven noodzakelijk. Kostenbesparingen doorvoeren en aanpassingen in het productassortiment houden grip op de kosten (vermindering van het aantal SKU’s, kleinere portionering). Tenslotte kan een bedrijf ook inspelen op de groeiende trend van huismerken, nu de consument minder geld te besteden heeft.
Nog steeds geeft de sector de enorme krapte op de arbeidsmarkt als grootste belemmering aan, aldus het CBS. Bedrijfsprocessen verder automatiseren en robotisering kunnen deze belemmeringen deels wegnemen. Wel lijkt het erop dat de voedingsindustrie de rem heeft gezet op investeringen. Sinds Corona zijn de jaarlijkse investeringen van 2 miljard euro gedaald met 200 miljoen euro en tweederde van de voedingsbedrijven verwacht dat deze ook dit kwartaal gelijk blijven.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7527e60b-46c1-47cc-ac84-cafc97b0c53e/Sector-thema-update-food-inflatie-2023-2","original":"https://assets.ing.com/m/28f893c6f83155da/original/Sector-thema-update-food-inflatie-2023-2.png","extension":"png"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Bron: CBS, bewerking ING Sector Banking
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Ondernemers aan het woord over de impact van inflatie op hun bedrijfsvoering"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Martijn Paridaans is directeur/ mede-eigenaar van Pali Group, één van de grote veehandelsorganisaties en vleesproducenten van Europa. Zijn bedrijf heeft het afgelopen jaar de overall kostenstijging zien oplopen naar 11%, met energielasten op de eerste plaats. Pali mest zelf ook 60.000 kalveren af; de voerkosten stegen hierdoor met bijna 40%. Gelukkig verbeterden de afzetprijzen het afgelopen jaar, zodat het bedrijf zijn marge in stand wist te houden. Martijn: “we zijn voorlopig niet af van de hoge voedselprijzen. Aan de ene kant tonen afnemers begrip voor de noodzakelijke kostprijsstijgingen want zij worden daar zelf ook mee geconfronteerd. Anderzijds is die opeenstapeling van kosten niet door iedereen meer op te brengen. Daarbij komt dat de koopkrachtondersteuning de inflatie aanwakkert, waardoor die langer na-ijlt”. De vleesverwerkende sector heeft extra last van de stijging van het minimumloon sinds 1 januari. De stijging van ruim 10% zorgt voor verder oplopende loonkosten en die rekening moet ook betaald worden.
Hoe staat het met de verduurzamingsagenda van Pali Group?
In deze turbulente tijden blijft aandacht voor verduurzaming essentieel volgens Martijn. “Een obstakel is dat verzekeraars strenge voorwaarden stellen aan het plaatsen van zonnepanelen op daken, bijvoorbeeld aan draagconstructies. Dit soort regels hindert de vergroening zonder dat de noodzaak is aangetoond. Daarom zetten wij maximaal in op energie efficiëntie en samenwerking met omliggende bedrijven om elkaar overtollige elektriciteit te leveren.”
Hoe gaat VHC ActiFood om met kostenstijgingen?
Koenraad Winter, algemeen directeur van groothandel VHC ActiFood, levert met zijn bedrijf vooral aan Horeca, Foodservice en Instellingen. “Op dit moment is de belangrijkste vraag wat er gebeurt met de groei in de horeca. Er is een crisis, maar we zien en voelen het nog niet. In onze business wacht iedereen op stabilisatie, want nu stijgen de prijzen nog steeds. Tegelijkertijd gaan wij ook het gesprek aan met leveranciers om kostenstijgingen terug te duwen. Dat hoort ook bij marktwerking: samen in de keten de pijn verdelen. In het begin was dat heel moeilijk, nu is daar meer begrip voor. In deze markt worden geen lange termijn prijsafspraken gemaakt. Aan de inkoopkant is elk contract open te breken op basis van bijzondere clausules. Gemiddeld genomen verwachten wij een kostenstijging van 10%, waarbij de energielasten en brandstofkosten veruit de meeste impact hebben.”
Wat is de impact van hogere bedrijfslasten op de investeringen van ActiFood in verduurzaming?
VHC ActiFood heeft het afgelopen jaar, vooruitlopend op invoering van de zero-emissie binnenstad distributie, geïnvesteerd in drie elektrische vrachtwagens. De vershal wordt gekoeld met CO2 wat extra elektriciteit kost. “In crisistijd is investeren geen fijne keuze. Toch hebben wij de benodigde investeringen naar voren gehaald. Verduurzaming krijgt een prominente plek in de investeringsstrategie; het is onderdeel van de CO2-footprint en die moet naar beneden. Met of zonder crisis”.
"},"alignedImage":{"position":"top"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat vindt de Sector Banker?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Bedrijven in de voedingssector worden geconfronteerd met heel veel uitdagingen tegelijkertijd. Het keerpunt van de voedselprijsinflatie is nog niet bereikt. Inzetten op maximale doorbelasting in de keten is noodzakelijk. Verdeling van de pijn is de opdracht aan alle partijen.
Ondernemers in de voedingssector zien volgens het CBS als grootste belemmering nog steeds het tekort op de arbeidsmarkt. Verdere stappen in automatisering en robotisering kan deze afhankelijkheid en kwetsbaarheid beperken. Ook draagt het positief bij aan de productiviteit en imagoverbetering van de voedingssector, waar veel gewerkt wordt onder zware omstandigheden (warmte, koude, vocht en repeterend, monotone arbeid).
Tenslotte hebben voedingsbedrijven naast wettelijke verplichtingen ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Daarmee spelen zij een belangrijke rol in de weg van verduurzaming. Dit is relevanter dan ooit om de klimaatdoelen te realiseren, maar ook om de energierekening en energieafhankelijkheid te reduceren. Zij kunnen deze verantwoordelijkheid beter integreren in hun bedrijfsstrategie in plaats van te wachten op wet- en regelgeving. Veel uitdagingen van nu zijn van tijdelijke aard. Klimaatverandering is blijvend en dat vraagt om vervolgstappen. Bovendien is er wel toekomst voor bedrijven die verduurzaming níet proactief oppakken?
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Drie tips voor ondernemers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"