{"type":"document","data":{"id":"ede250de-433e-4c52-a277-b483e61541b5","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-04-08T15:41:28.296+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"Monthly sector update Food & Agri"},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Op weg naar duurzamere landbouw","subtitle":"Voor een gezond en duurzaam landbouwsysteem is een integrale benadering van de gehele voedselproductieketen noodzakelijk.","body":"Van de manier waarop voedingsmeststoffen worden gebruikt, hoe er wordt geteeld, welk voedsel de leverancier ervan maakt, tot welke voedingskeuzes de consument maakt. Een integrale aanpak verbindt landbouw, natuur en biodiversiteit met elkaar. Dat voorkomt dat de natuur verder wordt aangetast.  Duurzaam gebruik van natuurlijke bronnen is een belangrijke doelstelling van duurzame landbouw."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri","text":"Food & Agri"}},"date":"2022-09-01","readingTime":5,"headerNotification":{"notification":{"body":"Laatst bijgewerkt: augustus 2024","notificationType":"information","productTaxonomy":{"taxonomyType":"productTaxonomyContainer"},"personalizationTaxonomy":{"taxonomyType":"personalizationTaxonomy"}}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De omslag naar een duurzamere landbouw is al jaren geleden ingezet. Het proces gaat langzaam en een goed verdienmodel is noodzakelijk om de omslag te versnellen. Daarnaast krijgt ook de agrarische sector te maken met toenemende Europese richtlijnen in het kader van duurzaamheid waaronder <a href=\"https://www.mvonederland.nl/wat-is-de-csrd-wet-en-hoe-ga-je-ermee-aan-de-slag/\">de CSRD richtlijn</a>. In deze update aandacht voor beide zaken. </p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Meer aandacht voor biodiversiteit en natuurbeheer bij agrarische ondernemers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Om de biodiversiteit te stimuleren zien we steeds meer bloemrijke akkerranden. De fraai bloeiende randen dragen enorm bij aan de uitstraling van het agrarisch landschap en daarmee aan het draagvlak vanuit de omgeving. Akkerranden bieden daarnaast voeding en een leefomgeving voor tal van nuttige insecten en klein wild. Ze kunnen zo helpen het natuurlijk evenwicht te herstellen en de plaagdruk in percelen te verminderen. </p><p>Binnen de melkveehouderij is het gebruik van kruidenrijk grasland in opkomst. Inmiddels hebben 1.500 melkveehouders kruidenrijk grasland. De meeste agrariërs zijn positief over het “nieuwe” grasland. Minder gebruik van kunstmest en meer vastlegging van CO2 zijn voordelen voor boer, koe en natuur. Ook blijkt dat de productie van het grasland op een goed niveau blijft. Wel vereist kruidenrijk grasland een andere verzorging/bewerking dan een gangbaar weidemengsel. Hier zal de ondernemer ervaring in moeten opdoen om tot het optimale resultaat te komen.</p><p>In Noord-Brabant heeft de provincie een actief beleid om boeren te helpen en te inspireren hun bedrijf op een natuurinclusieve wijze vorm te geven. De provincie streeft naar 500 natuurinclusieve boeren en 15% biologische landbouwgrond in 2030. De provincie heeft hiermee scherpe doelen voor ogen. Meer informatie van de Provincie vind je <a href=\"https://www.brabant.nl/onderwerpen/landbouw-voedsel/boeren-natuur/natuurinclusieve-landbouw\">hier</a>.  </p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"In de praktijk"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Willem Verkuijlen en Liza Simons runnen melkveebedrijf Op Den Hoek in Brabant, gemeente De Mortel. Ze onderzoeken de aanleg van nieuwe natuur, als aanvulling op hun verdienmodel. Ook werken ze met de aanleg en het beheer van natuurakkers en leggen landschapselementen aan zoals een meidoornhaag. Ze hebben een nieuwe serrestal waarbij de koeien gehuisvest zijn op een dichte vloer met stro en directe scheiding van de urine om de ammoniakemissie te verlagen. Op dit moment zitten ze nog midden in het omschakelproces naar natuurinclusieve bedrijfsvoering.<br /><br />Ook andere provincies bieden stimuleringsmaatregelen om te komen tot een meer natuurinclusieve landbouw. Regelingen zijn aan wijzigingen onderhevig: zorg dus dat je op de hoogte bent van de actuele ontwikkelingen. </p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat zeggen de cijfers?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>In de agrarische sector is de omslag naar meer kringlooplandbouw/natuurinclusief boeren met daarbij aandacht voor natuurbeheer duidelijk zichtbaar. Steeds meer agrariërs doen aan natuurbeheer, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Het aandeel agrarische bedrijven met natuurbeheer lag in 2008 nog op 7% en is inmiddels gestegen naar bijna 20%. Als we kijken naar de melkveehouderij is het aandeel de laatste jaren gestegen naar 27%.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/21bf790a-5d06-46dc-995c-878392398e83/Agriduurzaamheidcsrdartikel","original":"https://assets.ing.com/m/ca627b026aea4a2/original/Agriduurzaamheidcsrdartikel.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"In gesprek met duurzame ondernemers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Maatschap Schermerdycke is het bedrijf van de neven Jaap Prins en Jort Schermer. Zij hebben in Noord-Holland een melkveebedrijf met 230 melkkoeien en 130 stuks jongvee. Het bedrijf heeft 90 ha grond in regulier beheer en 130 ha natuurgebied.<br /><br />Jaap Prins: “We zijn in 2011 gestart met de huur van een ligboxenstal. Mijn neef en ik wilden graag melkveehouder worden en kregen die mogelijkheid toen mijn ouders een boerderij zonder grond kochten. In 2013 zijn we kleinschalig gestart met het melken van koeien en de opfok van jongvee. In 2018 zijn we gaan samenwerken met een buurman die stopte met melken en kochten we een tweede locatie. De melk wordt onder het Beter Leven keurmerk geproduceerd. De nieuwe ligboxenstal is uitgevoerd met een dichte vloer zodat de koeien op stro komen te liggen. Hierdoor is er direct scheiding tussen de mest en de urine waardoor er minder ammoniak vrij komt. Ook is het voordeel dat de stromest uitgereden kan worden op het natuurland waardoor er een ideale omgeving ontstaat voor de weidevogels. </p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Het natuurbeheer in de praktijk"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Het natuurbeheer op de 130 ha is echt een volwaardige activiteit. Eigenlijk moet je het zien als twee bedrijven die elkaar versterken: het melkvee- en het natuurbeheerbedrijf. Op de 130 ha doen we actief aan weidevogelbeheer en laten jaarlijks een rapport “broedvogel monitoring” maken wat verspreid wordt onder onze stakeholders. We boeken mooie resultaten en zien dat het aantal broedende weidevogels de afgelopen jaren meer dan verdubbeld is. Hier kan ik echt van genieten.<br /><br />Wij zien het natuurbeheer als kans, het heeft ons mede gebracht waar we nu staan. Van belang is als je eraan begint om er veel tijd in te steken. Je moet daadwerkelijk je best doen, intrinsiek gemotiveerd zijn en resultaten laten zien. Maak hierover duidelijke afspraken met de verpachters zoals Natuurmonumenten en Staatbosbeheer”. </p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Nieuwe Europese richtlijnen dwingen grote bedrijven nog scherper hun duurzaamheidsrapportages op te stellen en te publiceren. Zijn deze in lijn met de Parijs klimaatakkoorden en gaan bedrijven met hun uitvoeringsagenda de gestelde (tussen)doelen ook realiseren? Dat is de kern van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). <br /><br />Transparant vastleggen van duurzaamheidsprestaties in een jaarverslagrapport is voor veel bedrijven een enorme klus. Denk aan keuzes maken, doelen stellen, beleidsvorming en uitvoering en data verzameling. De CSRD-plicht komt eraan, zorg dat je als bedrijf tijdig bent voorbereid.  Vanuit verplichting, vraag van afnemers of intrinsieke motivatie om te willen verduurzamen en daarover transparant te willen zijn. Beursgenoteerde bedrijven moeten over het jaar 2024 gaan rapporteren.</p><p><br />Aangezien grote bedrijven verplicht worden te rapporteren zal deze verplichting doorwerken in de keten. Afnemers zullen om duurzaamheidsinformatie vragen zodat de hele keten in beeld gebracht wordt. Lees ook de <a data-type=\"internal\" href=\"/zakelijk/sector/food-agri/toeleveringsketen-20\">ING sectorstudie</a> over meer verantwoordelijkheid voor de voedingssector voor de gang van zaken in toeleverketens.  </p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Tips voor ondernemers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ol><li>Duurzame ontwikkelingen kan je niet aan je voorbij laten gaan. Ondernemers kunnen meer tijd nemen om over de mogelijke toekomst van hun bedrijf na te denken. Op welke wijze kan en wil ik mijn bedrijf verduurzamen waarmee voldaan kan worden aan de eisen van de toekomst. Kijk ook op de <a href=\"https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzame-landbouw\">site van RVO</a> voor meer informatie over de mogelijkheden binnen de verschillende sectoren. </li><li>In 2023 is het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB) ingevoerd. Hierin is meer aandacht (en financiële beloning) gekoppeld aan de verduurzaming van bedrijven. Zorg dat je tijdig op de hoogte bent van de nieuwste ontwikkelingen welke je <a href=\"https://www.rvo.nl/onderwerpen/glb/het-nieuwe-glb\">hier</a> kunt vinden.</li><li>Wat betreft natuurbeheer zijn er veel mogelijkheden. Initiatieven zoals <a href=\"https://1001ha.nl/\">1001ha.nl</a> met kruidenrijk grasland, waarbij het zaad met korting kan worden aangeschaft, zorgen voor een besparing voor de ondernemer en dragen bij aan duurzaamheid.</li><li>Op welke wijze kan jouw bedrijf besparen op kunstmest gebruik? Gebruik van een grasklaver of andere vlinderbloemigen kan een mogelijkheid zijn. Het is goed voor de portemonnee en leidt tot minder emissies.</li></ol><p>Kijk <a data-type=\"internal\" href=\"/zakelijk/sector/food-agri/duurzaamheidstrends-overzicht-food-en-agri\">hier</a> voor meer duurzaamheidstrends in de Food &amp; Agri </p>"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Hoe beoordeel je deze sector thema update?","intro":"Ik stel het op prijs als je de survey wilt invullen (één multiple choice vraag). Deel je feedback.","link":{"url":"https://feedback.ing.com/feedback?name=enquete_business_monthly_sector_update&sector=agri"}},{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Benieuwd naar duurzaamheid in andere sectoren?","intro":"Andere sectoren","link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors/sector-thema-updates-duurzaamheid"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan Willem van den Berg","intro":"Sector Banker Agri","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2d404151-280a-4d35-ae11-4bed836969a0/Jan-Willem-van-den-Berg","type":"image","width":799,"altTextNL":"Jan Willem van den Berg","original":"https://assets.ing.com/m/44dc16141652d7fb/original/Jan-Willem-van-den-Berg.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/jan-willem-van-den-berg"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op <a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\">ing.com/climate</a>.</p>"}}]}}}