Er komt steeds meer aandacht voor sociaal ondernemerschap. Zo zijn grote bedrijven verplicht te rapporteren over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook moeten deze bedrijven onderzoek doen in hun keten. Bij misstanden in de keten wordt een plan van aanpak vereist.
Binnen de landbouw staat goed ondernemerschap met aandacht voor juiste werkomstandigheden in de belangstelling. Goed werkgeverschap is van belang om in de huidige krappe arbeidsmarkt voldoende gemotiveerd personeel te hebben. Maar sociaal ondernemen gaat verder en heeft ook betrekking op het bieden van werk en/of dagbesteding aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Op veel zorgboerderijen kunnen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zich ontwikkelen binnen hun mogelijkheden.
Bij de ‘S’ van Social wordt vaak de impact in de keten meegenomen. Denk bijvoorbeeld aan de arbeidsomstandigheden, die veelvuldig het nieuws halen. Minder bekend is dat de ‘S’ ook gaat over de relatie met de lokale gemeenschap.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/646079e4-22fd-4760-93e8-bba24181f14d/24013_Infographic_ESG_v2_01","original":"https://assets.ing.com/m/5ff6445a214856e/original/24013_Infographic_ESG_v2_01.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Zorglandbouw in het kort"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Binnen de landbouw zijn inmiddels zo’n 1.500 zorgboeren. Mede dankzij de zorg en ondersteuning die zorgboeren leveren kunnen de deelnemers een kwalitatief beter leven leiden. Daarnaast is zorglandbouw ook geschikt om de afstand tussen boer en burger te verkleinen doordat er op deze wijze meer contacten zijn tussen beide partijen.
Zorglandbouw is een vorm van multifunctionele landbouw. Zorgboerderijen bieden plek aan kinderen, jongeren en volwassenen die zorgbehoevend zijn en op deze wijze een zinvolle dagbesteding hebben. Je kunt hierbij denken aan mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking, maar ook aan autisme of dementie. Mensen die zorg of begeleiding nodig hebben kunnen op een zorgboerderij een zinvolle besteding hebben door dieren en planten te verzorgen en zo mogelijk te werken aan herstel.
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Zorglandbouw starten vraagt andere vaardigheden"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Op steeds meer boerderijen wordt een vorm van zorglandbouw aangeboden. Jaarlijks neemt het aantal zorgboeren toe. De meeste zorgboeren zijn aangesloten bij de Federatie Landbouw en Zorg, de brancheorganisatie voor de zorglandbouw.
Een zorgtak start je niet zomaar op. Het gaat immers om een totaal nieuwe activiteit. Goede voorbereiding en begeleiding is belangrijk om zorglandbouw succesvol te laten zijn. Ook worden van agrarisch ondernemers andere kwaliteiten gevraagd bij het opzetten van een zorgboerderij dan bij het runnen van een landbouwbedrijf. Daarnaast is er aandacht nodig voor acquisitie en dat vraagt om een goede voorbereiding.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/6e18e374-23f3-49cf-a9d0-b75d03d4dce2/SUT-Agri-2024-april","original":"https://assets.ing.com/m/48bae3eead068699/original/SUT-Agri-2024-april.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Ondernemer aan het woord"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"In gesprek met Astrid van Telgen-Groot. Zij heeft samen met haar vader, oom en man een multifunctioneel landbouwbedrijf in Lelystad. Naast een biologische akkerbouw-, vleesvee- en melkveetak heeft het bedrijf een boerderijwinkel en een zorgboerderij.
Wanneer zijn jullie gestart met de verbreding van de activiteiten?
Astrid: “In 2006 hebben we al de eerste stappen gezet. We zijn gestart met kinderopvang, zorg, vleesvee en een boerderijwinkel. Na een gestage uitbreiding is in 2014 ook een melkveetak opgezet. Op dat moment is het hele bedrijf in omschakeling gegaan naar een biologische bedrijfsvoering. Met de kinderopvang zijn we vorig jaar gestopt. Toegenomen regelgeving maakte dat we de keuze moesten maken tussen groeien of hiermee stoppen. We hebben voor de laatste optie gekozen.”
Voor wie bieden jullie zorg aan?
“We hebben op dit moment dagelijks ongeveer 30 deelnemers gedurende zes dagen per week. De deelnemers variëren in leeftijd van 8 tot 80 jaar. We ervaren voordelen uit de mix van leeftijden. Jongeren helpen de ouderen en vergroten op die manier hun sociale vaardigheden. De doelstelling is om de mensen te stimuleren en te activeren. Werkzaamheden bij het vee, de kippen, de winkel of in de kas zijn mogelijkheden. Zo is er voor iedereen iets dat bij hem of haar past. Onze deelnemers komen voornamelijk uit Oostelijk Flevoland. Met vier eigen busjes zorgen we zelf voor het vervoer.”
Welke ontwikkeling zie je in de zorglandbouw?
Astrid: “We zien in toenemende mate dat de doelgroep meer zorg nodig heeft. Deelnemers krijgen pas later een indicatie gesteld voor zorg. Deze indicatie is noodzakelijk, want zonder indicatie is er geen budget.”
Ze vervolgt: “Daarnaast zien we de administratieve last steeds verder toenemen. Bij de start was ik hier ongeveer 16 uur per week aan kwijt, inmiddels is 1 medewerker niet meer voldoende om alles op de juiste wijze te administreren. Dat vind ik wel lastig.”
Wordt de band tussen boer en burger versterkt door zorglandbouw?
“Wij werken zeker aan het verbeteren van deze band. Alleen zorglandbouw is volgens mij niet voldoende. Maar omdat wij ook de winkel hebben en boerderijeducatie aanbieden hebben we wel meer contact en krijgen we ook veel positieve reacties. Hier speelt mee dat een groot gedeelte van ons bedrijf vrij toegankelijk is voor de bezoekers van de winkel waardoor men de boerderij echt kan beleven. Onze bezoekers kunnen bij het vee en de kippen en daarnaast is er een zichtruimte gemaakt om ook het melkvee te zien. Deze combinatie werkt goed.”
Wat is jullie grootste uitdaging?
Astrid: “De personeelskosten zijn fors gestegen zonder dat de vergoedingen in die mate mee omhoog zijn gegaan. Hier zit wel een uitdaging. Daarnaast moet je continu acquisitie verrichten om onder de aandacht te blijven. Dit kan en mag je niet vergeten, je netwerk onderhouden is essentieel.
Maar naast alle uitdagingen geniet ik iedere dag van de afwisseling die het bedrijf biedt. Als de deelnemers aan het einde van de dag met een lach weer naar huis gaan, dan ben ik tevreden.”
"},"alignedImage":{"position":"top"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat vindt de Sector Banker?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Multifunctionele landbouw staat in toenemende mate in de belangstelling. Veel agrarische ondernemers zijn op zoek naar de toekomstmogelijkheden op hun bedrijf. Zorglandbouw is één van de manieren om de activiteiten op het bedrijf te verbreden.
Zorglandbouw vraagt om een gedegen voorbereiding. Het belangrijkste is dat het verlenen van zorg bij je past als ondernemer: je moet er passie voor hebben. Daarnaast is het van belang om je goed te oriënteren. Dit kan door gesprekken te voeren met collega zorgboeren en kennis te vergaren via bijvoorbeeld de Federatie Landbouw en Zorg.
Uit onderzoek blijkt dat zorglandbouw een financiële bijdrage kan leveren aan het totaalresultaat van het bedrijf maar zeker geen exceptioneel verdienmodel is. Maatschappelijk relevant willen zijn is hier een belangrijkere driver dan financieel rendement.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Drie tips voor agrarisch ondernemers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"