Al meer dan een jaar is de inflatie in Nederland zeer hoog. Ook in de agrarische sector zijn de gestegen kosten voelbaar. Met name energie, mengvoer, kunstmest en loonwerkkosten zijn fors in prijs gestegen. In de meeste sectoren zijn ook de opbrengsten gestegen waardoor de inflatie niet direct merkbaar is. Zodra opbrengsten dalen, wordt het nóg belangrijker goed inzicht te hebben in de kosten en uiteindelijk het resultaat. Investeren in duurzame energie loont. Hiermee neemt de kwetsbaarheid voor schommelingen in de energieprijs af.
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Forse impact van prijsstijgingen op de melkveehouderij"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Het afgelopen jaar is de kostprijs voor de melkveehouderij in Nederland fors gestegen terwijl de opbrengsten in grote mate afhankelijk zijn van de wereldmarkt. Door een forse vraag naar zuivelproducten in combinatie met minder aanbod, lag de melkprijs in het afgelopen jaar op een recordniveau. Als we kijken naar de huidige marktontwikkelingen, zien we dat de melkprijs fors aan het dalen is. Het beheersen van de kostprijs is de grootste uitdaging binnen de sector. In het verleden was groei vaak de oplossing om te komen tot kostprijsverlaging en het in stand houden van het verdienmodel. Gezien het huidige speelveld in Nederland is groei steeds moeilijker te realiseren en is een andere aanpak noodzakelijk.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/3ce517ef-9d5e-4f4f-9634-8b11d8a12821/Sector-thema-update-agri-inflatie-2023","altTextEN":"Graph: Evolution of average costs per company","altTextNL":"Grafiek: Ontwikkeling gemiddelde kosten per bedrijf","original":"https://assets.ing.com/m/3d29ee7177f05c8d/original/Sector-thema-update-agri-inflatie-2023.png","extension":"png"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Bron: Agrimatie, bewerking ING Sector Banking
"},"alignedImage":{"position":"bottom"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Lagere input om te komen tot een goed verdienmodel"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Om het verdienmodel in stand te houden, moeten ondernemers kijken naar extra opbrengsten óf kostenbesparingen. Een mogelijkheid om kosten te besparen, is het verlagen van input zoals krachtvoer en kunstmest. We zien echter vaak dat hiermee ook de winstgevendheid onder druk komt te staan. Dit vraagt dus echt maatwerk.
"},"alignedImage":{"position":"top"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook in de biologische sector zijn de kosten fors gestegen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De prijs van biologisch krachtvoer is het afgelopen jaar fors gestegen. Hierdoor is het rendement op de meeste biologische melkveebedrijven in 2022 achtergebleven ten opzichte van de traditionele melkveebedrijven. De uitdagingen in de biologische sector zijn extra groot, aangezien hier ook een forse groeiambitie van 15% ligt tot 2030.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Ondernemer aan het woord over de impact van prijsstijgingen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Alfons, jij hebt een biologisch melkveebedrijf met 240 koeien met bijbehorend jongvee en 180 ha grond in gebruik. Sinds eind 2021 lever jij biologische melk aan Eko Holland. Wat merk jij van de inflatie?
“De prijsstijgingen van het afgelopen jaar waren zeker fors, met name het eiwitrijke krachtvoer werd erg duur. Gelukkig voerden we altijd al beperkt krachtvoer, ook toen we nog niet biologisch waren. Op dit moment bedraagt de krachtvoergift ongeveer 16 kilo per 100 kg melk. Dat is duidelijk lager dan het gemiddelde in de markt. Ons streven is niet een maximale productie per koe; daarom ben ik ook overgestapt naar het Fleckvieh ras. Dit ras past zich beter aan op veranderende omstandigheden. Als de kwaliteit van het voer wat minder is, neemt de melkproductie inderdaad iets af maar de koe blijft gezond en dat vind ik het belangrijkste.”
Welke maatregelen ga jij nemen in het bouwplan?
“Komend jaar wordt er 20 ha mengteelt van tarwe en erwten gezaaid. De verwachting is dat we op deze manier meer eiwit van eigen land kunnen halen om zo verder te besparen op de kosten van krachtvoer. De planning is om ongeveer de helft als gehele plant silage (GPS) te oogsten en de rest te dorsen. Op deze wijze onderzoeken we wat het beste past op ons bedrijf. Naast 10 ha mais bestaat de rest van het areaal uit gras/klaver. Naast weidegang wordt na de 3e snede, vanaf medio augustus, ook zomerstalvoedering toegepast. Het kost wel extra arbeid, maar wat van eigen land komt is toch het goedkoopste voer. Voederbieten zitten nog niet in het rantsoen, maar ik onderzoek of in samenwerking met een biologische akkerbouwer dit volgend jaar gerealiseerd kan worden.”
Zie je nog meer mogelijkheden om kosten te verlagen?
“Door de droogte van de afgelopen jaren is er in 2022 een extra regeninstallatie aangekocht. Zeker als biologische melkveehouder is het belangrijk om de bodem “op gang” te houden. Ik merkte dat zonder kunstmest de hergroei van het gras na een droge periode toch erg traag verloopt. Om dit te voorkomen, kan er nu dus extra beregend worden. Als het groeiseizoen goed verloopt, blijft er waarschijnlijk gras over. Hier willen we dan grasbrok van laten maken en op deze manier de krachtvoergift verder terugbrengen naar 10 kg per 100 liter melk. Dat is de doelstelling.
Naast beperkt gebruik van krachtvoer is men voor energie ruim 50% zelfvoorzienend. Hier is nog wel de wens om uit te breiden maar de netcapaciteit staat dat in de weg. De gestegen kunstmestprijs wordt als biologisch bedrijf niet gemerkt, maar de loonwerkkosten zijn afgelopen jaar ook behoorlijk toegenomen. De kosten liggen ook hier dus afgelopen jaar fors hoger. Toch is er tevredenheid over het afgelopen jaar. Deze manier van werken past beter bij ons. Wel had ik iets meer verwacht van de samenwerking met Staatsbosbeheer. Helaas zijn er komend jaar geen natuurgronden meer beschikbaar. Blijkbaar pas ik qua omvang en bedrijfsvoering toch nog niet helemaal in het plaatje”.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat vindt de Sector Banker"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De melkveehouderij wordt op dit moment geconfronteerd met sterk dalende opbrengstprijzen terwijl de kosten maar beperkt dalen. Op dit moment ligt de kostprijs nagenoeg gelijk aan de opbrengstprijs. Het is belangrijk dat ondernemers zuinig zijn op de opgebouwde buffer van 2022. Houd voldoende liquide middelen om de prijsdaling te overbruggen. Het advies is 5 tot 10 cent per kg melk. Kijk waar mogelijkheden zijn om kosten te besparen, bijvoorbeeld op kunstmest, door bij nieuw in te zaaien percelen vaker te kiezen voor gras/klaver- of kruidenmengsel. Ook investeren in eigen energieopwekking is interessant.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Drie tips voor ondernemers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"