De sector bestaat uit bedrijven die levensmiddelen produceren of grondstoffen verwerken tot voedingsproducten. Met een productiewaarde van 114,2 miljard euro in 2024 blijft de levensmiddelenindustrie de grootste industriële deelsector van Nederland en vertegenwoordigt zij bijna een kwart van de totale industriële productiewaarde.
De voedingsindustrie is een belangrijke sector binnen de Nederlandse voedselketen. De sector biedt directe werkgelegenheid aan 162.000 banen en telt 9.045 bedrijven. De directe productiewaarde bedraagt 114,2 miljard euro; inclusief toeleverende bedrijven loopt dit op tot 195,3 miljard euro. De sector genereert een directe bruto toegevoegde waarde van 17,7 miljard euro. Inclusief indirecte effecten in andere sectoren bedraagt de totale bruto toegevoegde waarde 50,6 miljard euro, goed voor circa 4,5% van het bbp.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De exportwaarde van de levensmiddelenindustrie steeg in 2024 naar 71 miljard euro, terwijl de importwaarde toenam tot 46,3 miljard euro. Daarmee kwam het handelsoverschot uit op 24,7 miljard euro. Van de bedrijven in de levensmiddelenindustrie heeft 86% minder dan 10 werknemers. Het aantal microbedrijven kwam in 2025 uit op 7.755, terwijl het aantal bedrijven met 250 of meer werknemers stabiel bleef op 100.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De voedingsindustrie is sterk verbonden met zowel de Nederlandse als de internationale markt. Nederland is een belangrijke voedselproducent en -exporteur, maar de sector importeert ook veel grondstoffen, energie, verpakkingen en diensten. In 2024 kwam ruim 60% van de gebruikte bewerkte en onbewerkte landbouwproducten uit het buitenland. Daardoor blijft de sector gevoelig voor wereldmarktprijzen, geopolitieke spanningen, logistieke verstoringen en wisselende oogsten. De kostendruk blijft hoog door grondstoffen, energie, arbeid, belastingen en verpakkingen. Tegelijkertijd is het doorbelasten van kosten lastiger geworden, omdat consumenten prijsbewuster zijn en retailers scherp onderhandelen. Producenten moeten daardoor blijven balanceren tussen hogere verkoopprijzen, behoud van volumes en bescherming van marges.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/9533eb4d-41cd-4989-9b39-44625ebc78d3/Productiegroei-voedingsindustrie-jun-26.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/9533eb4d-41cd-4989-9b39-44625ebc78d3/Productiegroei-voedingsindustrie-jun-26"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Na een sterke volumegroei in 2025 valt de groei in de voedingsindustrie in 2026 sterk terug. ING verwacht dat de productie in 2026 vrijwel stagneert en in 2027 slechts beperkt groeit. De sector blijft daarmee rond het productieniveau van de piek van 2018 hangen. Belangrijke remmende factoren zijn zwakke vraag, beperkte investeringsruimte, netcongestie, schaarse stikstofruimte, personeelstekorten en druk op dierlijke ketens.
"}},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/a39c6aa7-76d0-4f7a-809a-50c176afb4dc/Grafiek-Voedselprijsinflatie-augustus-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a39c6aa7-76d0-4f7a-809a-50c176afb4dc/Grafiek-Voedselprijsinflatie-augustus-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Krimp van de veestapel zet groei onder druk
De krimp van de veestapel zet vooral de vlees- en zuivelketen onder druk. Door uitkoopregelingen en een dalend aantal dieren nemen volumes bij slachterijen af. Vooral varkensslachterijen merken dat er minder dieren beschikbaar zijn. In de zuivel is de melkaanvoer tijdelijk nog hoog, maar op termijn drukken fosfaatrechten, extensivering en een dalend aantal melkkoeien op het melkaanbod. Zuivelverwerkers spelen daarop in door meer melkstromen aan zich te binden, samen te werken, te consolideren en zich sterker te richten op hoogwaardige producten en ingrediënten.
Meer volatiliteit in diverse grondstoffen en energie
De prijsontwikkeling van grondstoffen en energie laat een wisselend beeld zien. Sommige grondstofprijzen zijn gedaald na eerdere pieken, maar de sector blijft gevoelig voor energieprijzen, weersomstandigheden, geopolitiek en logistieke verstoringen. Volgens ING stegen belangrijke voedselgrondstoffen in de eerste helft van 2026 met ruim 5%, maar dat de stijging gematigder is dan tijdens eerdere prijsschokken. Tegelijkertijd zullen hogere energie-, transport-, verpakkings- en grondstofkosten richting 2027 opnieuw tot prijsverhogingen kunnen leiden. Voor producenten blijft de uitdaging om kostenstijgingen door te berekenen zonder volume te verliezen.
Onrust op exportmarkten
Exportmarkten blijven onrustig. De exportwaarde van voeding en levende dieren daalde in het eerste kwartaal van 2026 met 5%, vooral door lagere uitvoer naar landen buiten de EU zoals de VS, het VK en China. Importtarieven en geopolitieke spanningen maken internationale handel gevoeliger voor plotselinge verstoringen. Tegelijkertijd blijft Europa de belangrijkste afzetmarkt: volgens WUR/CBS ging in 2025 72,9% van de Nederlandse landbouwexport naar EU-landen. Voor veel voedingsbedrijven ligt de focus daardoor nadrukkelijker op afzet binnen Europa, terwijl nieuwe handelsdeals met onder meer Mercosur, India, Indonesië en Australië op langere termijn kansen kunnen bieden.
De top vijf exportproducten naar de Verenigde Staten (grensoverschrijding, 2025):
| * | Product | Exportwaarde (x miljoen euro) |
|---|---|---|
| 1 | Dranken | 892 |
| 2 | Koffie, thee, cacao, specerijen | 726 |
| 3 | Vis | 358 |
| 4 | Groenten en fruit | 244 |
| 5 | Zuivelproducten en eieren | 150 |
*Bron: CBS, bewerking ING Sector Banking
De top vijf exportproducten naar de Mercosur-landen (Argentinië, Brazilië, Uruguay en Paraguay) (grensoverschrijding, 2025):
| * | Product | Exportwaarde (x miljoen euro) |
|---|---|---|
| 1 | Groenten en fruit | 102 |
| 2 | Dranken | 47 |
| 3 | Diervoeding | 46 |
| 4 | Koffie, thee, cacao, specerijen | 42 |
| 5 | Suiker en honing | 18 |
*Bron: CBS, bewerking ING Sector Banking
De top vijf importproducten uit de Mercosur-landen (Argentinië, Brazilië, Uruguay en Paraguay) (grensoverschrijding, 2025):
| * | Product | Exportwaarde (x miljoen euro) |
|---|---|---|
| 1 | Groenten en fruit | 1.381 |
| 2 | Vlees en vleesproducten | 1.315 |
| 3 | Diervoeding | 955 |
| 4 | Koffie, thee, cacao, specerijen | 554 |
| 5 | Granen en graanproducten | 148 |
*Bron: CBS, bewerking ING Sector Banking
Reeks van uitdagingen voor de voedingsindustrie
De voedingsindustrie is een stabiele en veerkrachtige sector, maar staat voor grote uitdagingen zoals toenemende geopolitieke spanningen, hoge energielasten, hogere productiekosten, arbeidsmarktkrapte en klimaatopgaven.
Eén ding is duidelijk: de sector zal nóg efficiënter moeten gaan werken. Ondanks de voedselprijsinflatie worden niet alle hogere productiekosten doorbelast. Dat betekent dat de voedingsindustrie een deel van de margedruk zelf zal moeten dragen. Bedrijven zetten daarom steeds vaker in op digitalisering, automatisering en robotisering. Om dit te kunnen doen hebben bedrijven wel de juiste mensen nodig. Met de huidige arbeidsmarktkrapte is dat nog wel een behoorlijke uitdaging.
Tegen de achtergrond van toenemende geopolitieke spanningen wordt de foodsector steeds belangrijker voor de Europese autonomie. Waar Europa in de tech- en energiesector afhankelijk is geworden van de Verenigde Staten en China, biedt de hoogwaardige Nederlandse voedingsmiddelenindustrie kansen om haar positie op het wereldtoneel te beschermen en te versterken.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de voedingsindustrie"},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextEN":"Chart: Protein Transition 2026","altTextNL":"Grafiek eiwittransitie 2026","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/c001d5d3-30d8-4e39-aecc-5a636b71f670/Grafiek-eiwittransitie-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/c001d5d3-30d8-4e39-aecc-5a636b71f670/Grafiek-eiwittransitie-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Volgens de Eiwitmonitor 2025 is de eiwittransitie in Nederland echter gestagneerd. De verhouding in het Nederlandse voedingspatroon ligt op 61% dierlijke en 39% plantaardige eiwitten. Dat is vrijwel gelijk aan het niveau van 2024 en vergelijkbaar met 2023. De overheidsdoelstelling is een verhouding van 50% dierlijk en 50% plantaardig in 2030, maar op basis van de huidige ontwikkeling komt dat doel voorlopig niet dichterbij.
Voor de voedingsindustrie betekent dit dat de eiwittransitie niet vanzelf gaat. Groei vraagt om producten die betaalbaar, smakelijk, voedzaam en eenvoudig passen binnen het dagelijkse voedingspatroon. Naast vlees- en zuivelvervangers liggen er kansen bij vertrouwde plantaardige eiwitbronnen, zoals brood, peulvruchten, noten en hybride producten. Supermarkten kunnen de transitie versnellen via assortiment, prijsbeleid en promoties, maar de huidige cijfers laten zien dat extra inzet nodig is om de 2030-doelstelling te halen.
ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
CBS
Change Inc.
Duurzaam Bedrijfsleven
FNLI (Federatie Nederlandse Levensmiddelenindustrie)
ING Research
International Federation of Robotics
Deze publicatie is opgesteld door ING Sector Banking van ING Bank N.V. (ING) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding noch een uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook om welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"1a300613-6491-4bc1-a256-bf70f7c6a62a","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Samantha Reilly","image":{"altTextNL":"Samantha Reilly","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/666e04b7-73f1-4869-97a6-35014db15ef6/Samantha-Reilly_tcm162-195045.jpg","publishedAt":"2021-11-17T11:33:04Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/666e04b7-73f1-4869-97a6-35014db15ef6/Samantha-Reilly_tcm162-195045","type":"image","updatedAt":"2025-08-05T07:18:31Z","width":4368},"jobTitle":"Sector Banker Food"},"backLink":{"textLink":{"text":"Food & Agri","url":"/zakelijk/sector/food-agri"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"body":"\"De voedingsindustrie blijft een sterke en veerkrachtige sector, maar de ruimte voor groei neemt af. Producenten hebben te maken met stagnerende volumes, druk op marges, netcongestie, schaarse stikstofruimte en aanhoudende personeelstekorten. Tegelijkertijd zorgen geopolitieke ontwikkelingen, energiekosten en voedselinflatie voor meer onzekerheid in prijsonderhandelingen en exportmarkten.\"\r\n\r\nHieronder lees je hoe de sector ervoor staat en welke ontwikkelingen de komende jaren bepalend zijn.","subtitle":"Wat houdt de voedingsindustrie bezig?","title":"Food - Voedingsindustrie"},"date":"2026-08-14","readingTime":5},"publishDate":"2026-08-18T13:59:45.527+02:00"}}