De sector bestaat uit bedrijven die levensmiddelen produceren of een verwerkende rol in de voedingsketen hebben. De voedingsindustrie is onderdeel van de industriële sector die een totale omvang heeft van 461 miljard euro (2023, bedrijfsopbrengsten, bron: CBS).
De voedingsindustrie is een belangrijke sector die onderdeel uitmaakt van de voedselketen. De sector biedt werkgelegenheid aan 163.000 fte in bijna 9.200 bedrijven. De productiewaarde bedraagt in 2023 ca. 114 miljard euro; inclusief toeleverende bedrijven loopt dat op tot 198 miljard euro. De sector genereert een directe toegevoegde waarde van 21,3 miljard euro, inclusief andere sectoren (indirecte waarde) bedraagt de totale toegevoegde waarde 54 miljard euro. Er wordt 42 miljard euro geïmporteerd en de export bedraagt 67 miljard euro (2023). Van de voedingsbedrijven heeft 86% minder dan 10 werknemers in dienst. Het aantal bedrijven met > 250 werknemers steeg met 17% tot 100 (bronnen: FNLI en CBS).
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d9dbc20d-6e32-4e1d-904a-04b905a2f09c/Grafiek-directe-en-indirecte-productie-en-bruto-toegevoegde-waarde-levensmiddelenindustrie-2023","altTextEN":"Chart: direct and indirect production and gross value added food industry 2023","altTextNL":"Grafiek: directe en indirecte productie en bruto toegevoegde waarde levensmiddelenindustrie 2023","original":"https://assets.ing.com/m/5fa166961e4b4cb5/original/Grafiek-directe-en-indirecte-productie-en-bruto-toegevoegde-waarde-levensmiddelenindustrie-2023.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De voedingsindustrie is afhankelijk van binnen- en buitenland. Door de gunstige ligging in een vruchtbare delta is Nederland ook een voedsel exporterend land. Van de export blijft twee derde in Europa. Meer dan de helft van de export is gericht op onze buurlanden. Nederland importeert ook veel voedsel en grondstoffen van over de hele wereld. Bij de import zijn bedrijven afhankelijk van de wereldmarktprijzen, die de afgelopen jaren fors zijn gestegen.
Voedingsproducenten hebben hun prijzen afgelopen jaar minder verhoogd dan in 2023. Het doorbelasten van de kosten gaat niet altijd even eenvoudig en leidt soms tot lege winkelschappen. De levensmiddelenindustrie is een stabiele en veerkrachtige sector. Dat is noodzakelijk om de transities in de sector uit te voeren.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Na een sterke groei in 2025 komt de productie in de voedingsindustrie in 2026 tot stilstand. Dat komt vooral door beperkingen aan de aanbodkant en de beperkte ruimte voor uitbreidingsinvesteringen. De krimp van de veestapel remt daarbij de zuivel‑ en vleesverwerkende industrie. Een aantrekkende consumentenvraag biedt wel enig tegenwicht, maar is onvoldoende om de structurele knelpunten volledig te compenseren.
Na een sterke groei in 2025 valt de productie in de voedingsindustrie in 2026 stil. Dat komt vooral door beperkingen aan de aanbodkant en doordat er weinig ruimte is voor nieuwe investeringen. Ook de krimp van de veestapel speelt een rol. Die remt de zuivel- en vleesverwerkende industrie.
De consumentenvraag trekt wel aan en zorgt voor enig tegenwicht. Toch is dat niet genoeg om structurele knelpunten op te lossen zoals de krappe arbeidsmarkt, problemen op het elektriciteitsnet en de beperkte ruimte voor vergunningen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/a85cedb0-0d28-42e6-8e13-a1a9afe461a3/Groeiraming-voedingsindustrie-dec-2025","altTextNL":"figuren vooruitzicht december 2025","original":"https://assets.ing.com/m/5eff0473d6320180/original/Groeiraming-voedingsindustrie-dec-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Krimp van de veestapel zet groei onder druk
De krimp van de veestapel zet de dierlijke sector onder druk. In de zuivel is de melkaanvoer nu nog tijdelijk hoger, maar door het dalende aantal melkkoeien neemt het aanbod op termijn af. Zuivelverwerkers spelen daarop in door meer te concurreren om melk, samen te werken en zich te richten op hoogwaardige producten.
Ook slachterijen merken de gevolgen. Het aantal geslachte varkens en runderen daalt en die trend zet door in 2026. Dat leidt tot lagere volumes en minder export van levende dieren.
Prijsdalingen van diverse grondstoffen en energie
Sinds de zomer daalt de voedselprijsindex van de FAO, vooral door lagere prijzen voor zuivel en suiker. In 2026 blijven tarweprijzen naar verwachting laag en dalen ook prijzen van suiker en cacao verder. Dat heeft verschillende effecten binnen de sector. Voor primaire verwerkers zet het de omzet onder druk, terwijl inkopers juist profiteren.
Tegelijkertijd zijn ook de energieprijzen aan het dalen. Daardoor neemt de noodzaak voor fabrikanten om verkoopprijzen verder te verhogen wat af. Dat is gunstig voor consumenten, al volgen consumentenprijzen meestal met enige vertraging de ontwikkeling van grondstofprijzen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/1c56662f-d15f-47ac-a47c-dd94df10f303/Grafiek-Voedselinflatie-stabiliseerde-in-2024","altTextEN":"Chart: Food inflation stabilised in 2024","altTextNL":"Grafiek: Voedselinflatie stabiliseerde in 2024","original":"https://assets.ing.com/m/73c97258a3635d64/original/Grafiek-Voedselinflatie-stabiliseerde-in-2024.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Nog steeds zijn er grote prijsverschillen tussen de diverse productcategorieën. Deze lopen uiteen van 20,9 procent voor koffie tot -7 procent voor aardappelen ten opzichte van december 2024.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e4a1a553-67e9-40ea-aeab-b5880a55da1b/Grafiek-consumentenprijs-van-voedsel-2025-ten-opzichte-van-2024","altTextEN":"Graph showing consumer food prices in 2025 compared to 2024","altTextNL":"Grafiek consumentenprijs van voedsel 2025 ten opzichte van 2024","original":"https://assets.ing.com/m/db23c98bcbdb4e62/original/Grafiek-consumentenprijs-van-voedsel-2025-ten-opzichte-van-2024.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Onrust op exportmarkten
De exportmarkten zijn onrustig. De importheffingen van Trump zorgen voor onzekerheid over de afzet in de Verenigde Staten, terwijl de zwakke dollar de exportkansen verder onder druk zet. Ook China bemoeilijkt de handel met extra heffingen voor Nederlandse slachterijen en zuivelverwerkers, vanwege beschuldigingen van verkoop tegen te lage prijzen. Toch is het beeld niet alleen somber. Nieuwe handelsdeals van Europa met de Mercosur landen en India bieden kansen om de export te verbreden en nieuwe markten aan te boren.De top vijf exportproducten naar de Verenigde Staten:
De top vijf exportproducten naar de Verenigde Staten (jan-aug 2025):
| * | Product | Exportwaarde (x miljoen euro) |
|---|---|---|
| 1 | Dranken | 649 |
| 2 | Koffie, thee, cacao, specerijen | 482 |
| 3 | Vis | 239 |
| 4 | Groenten en fruit | 168 |
| 5 | Zuivelproducten en eieren | 97 |
*Bron: CBS, bewerking ING Sector Banking
De top vijf exportproducten naar de Mercosur landen (Argentinië, Brazilië, Uruguay en Paraguay) (jan-aug 2025):
| * | Product | Exportwaarde (x miljoen Euro) |
|---|---|---|
| 1 | Groenten en fruit | 69 |
| 2 | Diervoeding | 34 |
| 3 | Dranken | 32 |
| 4 | Koffie, thee, cacao, specerijen | 23 |
| 5 | Suiker en honing | 13 |
*Bron: CBS, bewerking ING Sector Banking
De top vijf importproducten uit de Mercosur landen (Argentinië, Brazilië, Uruguay en Paraguay) (jan-aug 2025):
| * | Product | Importwaarde (x miljoen Euro) |
|---|---|---|
| 1 | Groenten en fruit | 860 |
| 2 | Vlees en vleesproducten | 828 |
| 3 | Diervoeding | 596 |
| 4 | Koffie, thee, cacao, specerijen | 353 |
| 5 | Granen en graanproducten | 60 |
*Bron: CBS, bewerking ING Sector Banking
Reeks van uitdagingen voor de voedingsindustrie
De voedingsindustrie is een stabiele en veerkrachtige sector gebleken die voor stevige uitdagingen staat zoals toenemende geopolitieke spanningen, hoge energielasten, hogere productiekosten, de krappe arbeidsmarkt en klimaatopgaves.
Eén ding is duidelijk: de sector zal nóg efficiënter moeten gaan werken. Ondanks de voedselprijsinflatie worden niet alle hogere productiekosten doorbelast. Dat betekent dat de voedingsindustrie een deel van de margedruk zelf zal moeten dragen. Oplossingen hiervoor zijn onder meer verdere digitalisering, automatisering en robotisering. Om dit te kunnen doen hebben bedrijven wel de juiste mensen nodig. Met de huidige arbeidsmarktkrapte is dat nog wel een behoorlijke uitdaging.
Tegen de achtergrond van toenemende geopolitieke spanningen wordt de foodsector steeds belangrijker voor de Europese autonomie. Waar Europa in de tech en energiesector afhankelijk is geworden van de Verenigde Staten en China, biedt de hoogwaardige Nederlandse voedingsmiddelenindustrie kansen om haar positie op het wereldtoneel te beschermen en te versterken.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de voedingsindustrie"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Technologie speelt een grote rol in het verbeteren van processen en creëert vaak nieuwe kansen voor medewerkers die op zoek zijn naar nieuwe uitdagingen in hun baan.
De Nederlandse voedingsindustrie behoort tot de wereldtop qua robotisering, uitgedrukt in robotdichtheid per 10.000 werknemers (bron: International Federation of Robotics). De opwaartse trend in de loonkosten kunnen de business case voor automatisering en robotisering aantrekkelijker maken.
De sector zet steeds meer in op technologie om de arbeidsproductiviteit verder te verhogen. Dat versterkt de concurrentiepositie. Robotisering leidt tot een hogere voedselveiligheid, een constantere productkwaliteit en maakt het werk ook aantrekkelijker. Onderzoek van de International Federation of Robotics geeft aan dat in Nederland de robotdichtheid per 10.000 werknemers sinds 2019 aanzienlijk is gestegen, van 229 naar 323 robots per 10.000 medewerkers (+ 41%) in 2023. Nederlandse voedingsproducenten behoren voor wat betreft robotisering binnen Europa tot de koplopers.
Verdere automatisering, digitalisering en robotisering kan de arbeidsmarktkrapte verlichten. De gedeeltelijke afhankelijkheid van de inzet van arbeidsmigranten maakt het binden van werknemers aan de voedingsindustrie extra uitdagend. Nieuwe rapporten wijzen op de noodzaak om de arbeidsproductiviteit verder te verhogen door nog meer in te zetten op robotisering en digitalisering. Dat leidt tot minder inzet van arbeidsmigranten voor minder aantrekkelijke taken.
De Europese Commissie heeft een vereenvoudiging aangekondigd van rapportageverplichtingen voor bedrijven over verduurzaming. Dit moet leiden tot 25% vermindering van administratieve lasten. Dat is nodig om een aantrekkelijk ondernemersklimaat te behouden in Europa. De duurzaamheidsdoelen van de EU Green Deal blijven overeind. Toekomstgerichte voedingsbedrijven doen er daarom verstandig aan niet op de verduurzamingsrem te trappen, maar door te blijven gaan met hun verduurzamingsplannen.
ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
CBS
Change Inc.
Duurzaam Bedrijfsleven
FNLI (Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie)
ING Research
International Federation of Robotics
Deze publicatie is opgesteld door de ‘ING Sector Banking’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Samantha Reilly","intro":"Sector Banker Food","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/666e04b7-73f1-4869-97a6-35014db15ef6/Samantha-Reilly_tcm162-195045","type":"image","width":4368,"altTextNL":"Samantha Reilly","original":"https://assets.ing.com/asset/666e04b7-73f1-4869-97a6-35014db15ef6/Samantha-Reilly_tcm162-195045.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/samantha-reilly"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}