{"type":"document","data":{"id":"228eaeb4-6f51-416c-9d46-49c0874d5a7b","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-04-07T15:48:49.883+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"Facts & Figures van de sector glastuinbouw; ao omzetgroei, trends en ontwikkelingen en sterkte-zwakteanalyse. Factsheet."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Agri - Glastuinbouw","subtitle":"Wat houdt de glastuinbouw bezig?","body":"\"De glastuinbouwsector bestaat uit glasgroentebedrijven en sierteeltbedrijven. Door gestegen energiekosten staat de sector voor grote uitdagingen. De komende jaren wordt gewerkt naar een klimaatneutrale sector.\"\r\n\r\nHieronder lees je meer over de sector en wat zich daarin afspeelt."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri","text":"Food & Agri"}},"date":"2026-03-09","readingTime":5,"authorInfo":{"authorName":"Jan Willem van den Berg","jobTitle":"Sector Banker Agri","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2d404151-280a-4d35-ae11-4bed836969a0/Jan-Willem-van-den-Berg","type":"image","width":799,"altTextNL":"Jan Willem van den Berg","original":"https://assets.ing.com/m/44dc16141652d7fb/original/Jan-Willem-van-den-Berg.jpg","extension":"jpg"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cta","textLink":{"url":"https://assets.ing.com/m/30bc49cd59d6d90f/original/F-F-Agri-Glastuinbouw.pdf","text":"Download in PDF"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"alignedImage":{"position":"top","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/86b6e068-bbcc-4f75-8d30-48ec26c429c4/F-F-Glastuinbouw","altTextEN":"Facts &amp; Figures: Greenhouse horticulture","altTextNL":"Facts &amp; Figures: Glastuinbouw","original":"https://assets.ing.com/m/1acfee12b475e936/original/F-F-Glastuinbouw.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Verdieping in de sector"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De glastuinbouwsector bestaat uit sierteelt en glasgroentebedrijven.</p><p>In 2024 zijn er 3.187 glastuinbouwbedrijven met een areaal van 10.038 ha. Gemiddelde oppervlakte per bedrijf is 3,0 ha. Glasgroente is qua areaal licht gestegen tot 5.532 ha (55% van het totaal) en het aantal bedrijven nam ook iets af tot 1.092 (33 % van het totaal). Tomaat (31%), paprika (29%) en komkommer (11%) beslaan samen 71% van het totale glasgroente areaal. In 2024 waren er 221 tomaten- en 207 paprikatelers. Het aantal telers blijft de dalende tendens volgen.</p><p>In de sierteeltsector (snijbloemen en pot-/ perkplanten) daalt het aantal bedrijven naar 1.711, maar het areaal blijft met 4.097 hectare redelijk stabiel. Het gemiddelde areaal per bedrijf is in de glasgroente met 5 ha ruim tweemaal groter dan een gemiddeld sierteeltbedrijf met 2,25 ha.</p><p>De inkomensontwikkeling is per subsector verschillend. Grote verschillen tussen de bedrijven kenmerken de sector met name door de gestegen energielasten. Steeds meer bedrijven halen een (groot) deel van hun inkomen uit een goed energiebeheer. Het inkomen uit bedrijf in 2024 bedroeg voor een gemiddeld glastuinbouwbedrijf geraamd 307.000 euro per onbetaald arbeidsjaareenheid (OAJE) (Bron: WUR). Het inkomen bij de subsectoren pot- en perkplanten daalde, in de overige sectoren steeg het inkomen licht. Grote verschillen tussen de bedrijven kenmerken de sector met name door de gestegen energielasten. Ook worden deze verschillen steeds groter. Steeds meer bedrijven halen een (groot) deel van hun inkomen uit een goed energiebeheer.</p><p><strong>De keten van de glastuinbouw in beeld: </strong></p>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"alignedImage":{"position":"top","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/9c5d6150-f4ae-4b20-a5ce-7d69ea270f70/Keten-glastuinbouw-agri-2-crop","original":"https://assets.ing.com/m/2777905361550001/original/Keten-glastuinbouw-agri-2-crop.jpeg","extension":"jpeg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De belangrijkste risicofactoren in de sector zijn (beschikbaarheid van) arbeid, energie en de uitbraak van plantziekten. De arbeidskosten nemen, mede door inflatie, fors toe. Dit kan een stimulans betekenen voor verdere investeringen in robotisering. Glastuinbouw is voor een groot deel export gedreven. Prijsontwikkelingen zijn bepalend voor de handelsafzet. Daarbij zijn er afhankelijkheden zoals weersinvloeden, maar ook impact van epidemieën zoals het coronavirus. Exportmarkten reageren daar direct op.</p><p>Doordat het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de sector steeds verder wordt teruggedrongen en meer biologische bestrijding plaatsvindt is het noodzakelijk om weerbare rassen te telen.</p><p>Inmiddels komen er zaden op de markt met een hoge resistentie tegen virussen. Controle in je kas is key. Tomatentelers hebben hun hygiëneprotocollen flink aangescherpt. In Nederland  zijn er 15 grote opkweekbedrijven voor warme groenteplanten, dus voldoende spreiding. Daarnaast is inspectie op importzaad verhoogd.</p><p>Afhankelijkheid van gas is nog steeds groot. Het eind 2022 afgesloten <a href=\"https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/12/06/bijlage-bij-convenant-energietransitie-glastuinbouw-2022-2030\">convenant voor de glastuinbouwsector</a> streeft naar een economisch gezonde en klimaatneutrale teelt in 2040. Hiervoor moeten nog veel stappen gezet worden in onder andere aardwarmte projecten.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Sierteeltsector profiteert van sterke export, ondanks stijgende kosten</strong><br />Na een groei van 4% in 2024 bleef de groei in 2025 stabiel. De exportwaarde nam volgens de voorlopige cijfers opnieuw met zo’n 4% toe. Waar in 2024 vooral snijbloemen de exportwaarde omhoogtrokken, waren het in 2025 juist planten die het verschil maakten. Tot en met oktober steeg de export van planten met 4,9%, duidelijk meer dan de 0,9% groei bij snijbloemen.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/1bf7ec36-e8b7-4665-b399-c70832595966/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Exportwaarde-sierteelt-groeit-door-in-2025","altTextEN":"Graph Forecast Agri Export value of floriculture continues to grow in 2025","altTextNL":"Grafiek Vooruitzicht Agri Exportwaarde sierteelt groeit door in 2025","original":"https://assets.ing.com/m/0deca0abbde4b0f3/original/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Exportwaarde-sierteelt-groeit-door-in-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Hoewel de exportwaarde licht toenam, daalde het inkomen binnen de snijbloemensector iets. Dat blijkt uit voorlopige cijfers over 2025 van Wageningen University &amp; Research. Bij pot- en perkplanten was de daling groter, al ligt het inkomen daar nog steeds boven het langjarig gemiddelde. De oorzaak: de omzet groeide beperkt, terwijl de kosten fors opliepen.</p><p>Vooral energie, arbeid en plantmateriaal zorgden voor hogere kosten. Omdat die harder stegen dan de opbrengsten, komt het inkomen over 2025 lager uit.</p><p>Voor 2026 verwachten we weinig grote veranderingen in de sierteeltsector. De prijsontwikkeling krijgt steun van een verbeterde koopkracht in Europa en stijgende lonen. In combinatie met stabiele tot lagere energieprijzen en positieve economische vooruitzichten ziet 2026 er veelbelovend uit voor de sector. Door de onrust in de wereld lopen de energieprijzen sinds begin maart hard omhoog. Doordat veel glastuinders werken met termijn contracten zal de impact vooralsnog beperkt zijn.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de glastuinbouw"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><strong>Duurzaam, biologisch en meer aandacht voor circulariteit</strong><br />De Nederlandse glastuinbouwsector staat bekend om zijn inspanningen op het gebied van duurzaamheid en er is voortdurende aandacht voor milieuvriendelijke praktijken, energiebesparing en CO2-reductie. Daarnaast wordt steeds meer gebruik gemaakt van biologische gewasbeschermingsmiddelen. Ook zijn er steeds meer initiatieven om het afval te minimaliseren en waar mogelijk recyclebare materialen te gebruiken.<br /> </li><li><strong>Investeringen in energietransitie</strong><br />Investeringen zien we in energie reductie maatregelen zoals de inzet van LED-verlichting, dubbele schermen en isolerende materialen om energie te besparen. Daarnaast wordt er veel geïnvesteerd in duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen en geothermie. Ook energieopslagsystemen, zoals batterijen, kunnen de komende periode een belangrijke rol spelen.</li></ul>"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/trends-en-ontwikkelingen-food-en-agri","text":"Overige trends in Agri"}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Duurzaamheidstrends in de glastuinbouw"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De Primaire Agro heeft al veel CO2-reductie gerealiseerd. Toch moet daar een extra reductie van 11% bovenop tot en met 2030. Dat is goed voor 3,5 megaton, waarvan 1 megaton door de glastuinbouw.</p><p>Ook het gasverbruik in de glastuinbouw zal verder moeten dalen. In 2023 is er weer meer gas verbruikt met hogere emissies als resultaat. Ook uit de voorlopige cijfers over 2024 zien we maar een beperkte daling ten opzichte van 2023.</p><p>Enerzijds komt dit doordat er meer belicht wordt in de kassen, anderzijds wordt er ingespeeld op de energiemarkt waarbij door de inzet van WKK’s er elektriciteit teruggeleverd wordt aan het energienet.</p><p>Omschakelen naar duurzamere alternatieven voor warmte bieden mogelijkheden. Op dit moment is het wachten op adequate regelgeving die dit mogelijk maakt. We zien nu vooral, onder druk van de hoge energieprijzen, een versnelde overgang naar LED-verlichting en extra schermdoeken.</p><p>De Nederlandse agrarische sector heeft relatief de laagste milieu impact ter wereld. Energie is een grote kostenpost voor de glastuinbouw. De glastuinbouw is koploper in verduurzaming binnen de sector en is daarmee nog steeds een voorbeeldsector. Een groot deel van de tuinders produceert natuurvriendelijker, bijvoorbeeld met biologische gewasbeschermingsmiddelen, in lijn met oproepen vanuit maatschappelijke organisaties, retailers en consumenten.</p><p>Voorbeelden van verduurzaming:</p><ul><li><strong>Geothermie, collectieve warmte netten</strong><br />Met de aanleg van een aardwarmtebron kan op een duurzame manier de kas verwarmd worden. Voor kleinere bedrijven is het, gelet op de totale kosten, noodzakelijk om in een collectief hierin te investeren.<br /> </li><li><strong>OCAP restwarmte CO2</strong><br />Doordat er steeds meer gebruik gemaakt wordt van geothermie zie je een toenemende behoefte aan CO2 in de kas. In de markt komen samenwerkingsverbanden waarbij nieuwe installaties om CO2 af te vangen mede mogelijk worden gemaakt door een afzetcontract van deze CO2 naar de glastuinders. OCAP is een voorbeeld van een bedrijf dat CO2 uit industriële processen leidt richting de glastuinbouwsector.<br /> </li><li><strong>Opslag duurzame energie extra nadelig voor de sector</strong><br />Sinds 2013 zit er in het energietarief voor elektriciteit en gas een toevoeging, de Opslag Duurzame Energie (ODE) en is bedoeld om investeringen in duurzame energie te stimuleren. De ODE is de financieringsbron van de subsidiepot van de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+). Sinds 2020 is de ODE door toevoeging van het tweede doel, namelijk klimaattransitie gewijzigd in de ODEK.<br /> </li><li><strong>Vertical Farming</strong><br />In de sector wordt ook geëxperimenteerd met vertical farming, maar vooralsnog blijft dat qua omvang relatief beperkt. De hoge energiekosten van vertical farming zijn afgelopen periode duidelijk geworden. Er ligt ook een acceptatie-uitdaging bij de consument.</li></ul>"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/duurzaamheidstrends-overzicht-food-en-agri","text":"Overige duurzaamheidstrends in Agri"}]},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"alignedImage":{"position":"top","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f136c743-395c-46b4-98e8-8315f75af41e/SWOT-Glastuinbouw","altTextEN":"SWOT Greenhouse horticulture","altTextNL":"SWOT Glastuinbouw","original":"https://assets.ing.com/m/5f7030c5043484a6/original/SWOT-Glastuinbouw.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Bronvermelding","richBody":{"value":"<p>ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.</p><p>Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:</p><ul><li><p>Agrimatie</p></li><li><p>CBS</p></li><li><p>Glastuinbouw Nederland</p></li><li><p>Rijksoverheid</p></li></ul>"}}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer informatie?"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/overzichtspagina-facts--figures","text":"Meer Sector Facts & Figures Food & Agri"},{"url":"/zakelijk/sector/food-agri","text":"Sectorpagina Food & Agri"},{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/vooruitzicht-voedingsindustrie","text":"Actueel vooruitzicht Voedingsindustrie"},{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/vooruitzicht-groothandel","text":"Actueel vooruitzicht Groothandel"},{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/vooruitzicht-agrarische-sector","text":"Actueel vooruitzicht Agrarische sector"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door de ‘ING Sector Banking’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.</p>"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan Willem van den Berg","intro":"Sector Banker Agri","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2d404151-280a-4d35-ae11-4bed836969a0/Jan-Willem-van-den-Berg","type":"image","width":799,"altTextNL":"Jan Willem van den Berg","original":"https://assets.ing.com/m/44dc16141652d7fb/original/Jan-Willem-van-den-Berg.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/jan-willem-van-den-berg"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op <a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\">ing.com/climate</a>.</p>"}}]}}}