De akkerbouw is gericht op seizoensmatige gewassenteelt in de volle grond. De sector valt onder de hoofdsector Primaire Agro, die de volledige land- en tuinbouwsector omvat (49.459 bedrijven in 2025). In 2025 zijn er ongeveer 11.621 akkerbouwbedrijven in Nederland (t.o.v. 15.000 in 2000), goed voor een productiewaarde van 6 miljard euro. Deze stijging komt door de hogere prijzen (4,5%) en een volumedaling van 1%. De productiewaarde van de akkerbouw is in 2025, na de daling van vorig jaar, opnieuw gedaald met iets meer dan 7% tot 6,0 mld. euro. Het volume steeg nog wel sterk met gemiddeld zo’n 10,5%, maar de gemiddelde prijs wordt dit jaar ruim 16% lager geraamd.
De sector beslaat een areaal van ca. 547.000 ha, wat neerkomt op ruim 47 ha per bedrijf. Het gaat vrijwel uitsluitend om familiebedrijven, vaak als eenmanszaak, vof of maatschap gerund. Het areaal akkerbouwgrond nam jaarlijks af door de aanleg van infrastructuur, natuurgebieden en onttrekking ten gunste van woningbouw en economische ontwikkeling. In 2025 zien we een stijging van 3% van het akkerbouwareaal. Doordat de melkveestapel de komende jaren zal krimpen zal het areaal akkerbouw de komende jaren wellicht nog iets verder toenemen.
De schaalvergroting stabiliseert. De meest voorkomende akkerbouwproducten zijn granen, aardappelen (poot-, consumptie- en zetmeelaardappelen), suikerbieten, uien en snijmaïs. Samen goed voor bijna 90% van het areaal. Akkerbouwbedrijven richten zich vooral op gewassen met een hoog saldo zoals zaaiuien en aardappelen.
Vruchtwisseling, grondsoort en klimaat zijn ook bepalend voor de gewaskeuze. Biologische teelt (zonder kunstmest en chemische gewasbeschermingsmiddelen) is een segment dat jaarlijks groeit. Maar de groei van biologisch is wel beperkt. De EU wil vanuit de Green Deal en Farm-to-Fork strategie de groei van duurzame landbouw bevorderen. Teveel stimulering van de aanbodzijde leidt vaak tot overschotten met lage opbrengstprijzen als gevolg. De vraag moet uit de markt komen, vraagstimulering kan wél tot gezonde groei leiden. Met het huidige Europese Parlement is de aandacht naast duurzaamheid ook gericht op voedselzekerheid en wordt er gewerkt aan een voedselstrategie voor Europa.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","altTextEN":"Graph showing income from farming per OAJE Arable farming 2025","altTextNL":"Grafiek inkomen uit bedrijf per OAJE Akkerbouw 2025","original":"https://assets.ing.com/m/14a88ac65cf1792/original/Grafiek-inkomen-uit-bedrijf-per-OAJE-Akkerbouw-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De keten van de akkerbouw in beeld:
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/08a29599-b69a-4261-b103-3400e29a91cf/Ketenschema-akkerbouw","original":"https://assets.ing.com/m/6b39764c77e9c9dc/original/Ketenschema-akkerbouw.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De akkerbouw is afhankelijk van de wereldmarkt en weersomstandigheden. Deze volatiliteit komt tot uiting in de rentabiliteit en inkomensontwikkeling door de jaren heen. Op de lange termijn is akkerbouw afhankelijk van de mogelijkheid om toegevoegde waarde te leveren op producten van Nederlandse oorsprong.
Duurzaam landgebruik, productkwaliteit en deelname aan keurmerken worden zeker voor de binnenlandse markt, steeds belangrijker. Grootschalige productie ten behoeve van de export is binnen de kringlooplandbouw discutabel, maar heeft grote impact op de Nederlandse economie en handel.
Grondstoffen en basisproducten uit andere werelddelen worden niet altijd duurzaam geteeld. Huidige verdienmodellen zijn nog grotendeels gebaseerd op kostenverlaging en productieverhoging.
Opvolging en waardeverdeling in de keten
Door het beperkte perspectief (inkomsten, waardering, ruimte en toenemende regeldruk) wordt het opvolgingsvraagstuk steeds urgenter. Vanwege de hoge grondprijzen is het voor nieuwkomers vrijwel onmogelijk om de markt te betreden. Dit is namelijk te kostbaar. De primaire productie staat aan de basis van de voedselindustrie, maar krijgt een onevenredig klein deel van de waardeverdeling in de keten.
Akkerbouwers zijn 2025 goed begonnen. Door het droge voorjaar was de grond goed bewerkbaar, waardoor veel gewassen vroeg konden worden gezaaid en gepoot. Omdat er weinig regen viel, werd op veel plaatsen beregend. Lokale onweersbuien zorgden soms voor wateroverlast, maar over het algemeen ontwikkelen de gewassen zich goed.
Volgens cijfers van het CBS is het areaal zaaiuien opnieuw gegroeid tot 33.200 hectare. Vooral het areaal rode uien nam sterk toe. Eerder werd gedacht dat een tekort aan zaaizaad de teelt zou beperken, maar dat blijkt voorlopig niet zo te zijn. De opbrengstprijzen voor rode uien zijn wel sterk gedaald. Gele uien blijven prijshoudend, mede dankzij een goed lopende export.
Ook het areaal consumptieaardappelen is flink gegroeid: met 8,6% tot 83.200 hectare. In omringende landen zien we een vergelijkbare groei. Het areaal pootaardappelen steeg met ruim 5% tot 41.900 hectare.
Door de uitbreiding van het areaal, het goede groeiseizoen en een stroef lopende export van diepgevroren frites is de prijs op de vrije markt fors gedaald. Verwerkers hebben voldoende aardappelen op contract en kopen nauwelijks vrije aardappelen bij. De verwachting is dat de prijs dit seizoen niet meer herstelt. Volgend jaar zal het areaal in heel West Europa moeten krimpen om weer een gezonde markt te krijgen.
Het totale akkerbouwoppervlak nam in 2025 toe tot 547.000 hectare, vergelijkbaar met het niveau van 2023.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/73214bdc-e961-40a0-956a-2f7784aa1591/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Areaal-akkerbouwgewassen","altTextEN":"Graph Forecast Agri Arable crop area","altTextNL":"Grafiek Vooruitzicht Agri Areaal akkerbouwgewassen","original":"https://assets.ing.com/m/30fd9dd92e656a4d/original/Grafiek-Vooruitzicht-Agri-Areaal-akkerbouwgewassen.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De opbrengstprijzen van granen blijven net onder de 200 euro per ton. Door de hogere kosten in de akkerbouw levert dat een te laag rendement op. De vooruitzichten op hogere graanprijzen zijn beperkt, omdat het wereldwijde aanbod ruim voldoende is. De kosten voor kunstmest zijn in 2025 gestegen. Energie werd na een eerdere daling weer iets duurder. Hierdoor liggen de totale kosten voor kunstmest en energie iets hoger dan in de afgelopen jaren.
We voorzien een toenemende aandacht voor de teelt van eiwit houdende gewassen. Daarnaast groeit de vraag naar biobased gewassen ten behoeve van de bouwsector. Om groei te realiseren is wel samenwerking tussen de sectoren gewenst met daarbij opbrengstgaranties voor de akkerbouwer. Deze gewassen kunnen prima worden ingezet als “rustgewassen” in een teeltplan van de akkerbouwer, maar moeten wel voldoende inkomsten opleveren.
De toenemende vraag naar plantaardige eiwitten en voedsel in het algemeen biedt een goed toekomstperspectief voor de Nederlandse akkerbouw.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/8382a7e6-65bc-48a7-8dac-8618ba1a325c/Eiwittransitie","original":"https://assets.ing.com/m/2ef0180ba124ed9d/original/Eiwittransitie.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de akkerbouw"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Strategie in de sector
Veel aandacht is er voor duurzaam bodembeheer. Doordat er steeds meer sprake is van weersextremen is het noodzaak om de bodem in optimale conditie te houden. Goed bodembeheer leidt tot minder problemen bij weersextremen voor de akkerbouw.
Voor de toekomst van de akkerbouw heeft BO Akkerbouw een perspectief visie geschreven. Deze nota, Ruimte voor de nieuwe akker, beschrijft zeven perspectieven voor de toekomst van de Nederlandse akkerbouw.
"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/trends-en-ontwikkelingen-food-en-agri","text":"Overige trends in Agri"}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Duurzaamheidstrends in de akkerbouw"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Dat de teelt van eiwitrijke gewassen voor veevoer of consumptie nog marginaal is in Nederland (10.000 ha), heeft vooral economische en politieke oorzaken. Verwerkers kunnen soja, lupine en veldbonen nu nog vaak goedkoop uit het buitenland halen. Europese subsidies en importheffing op niet duurzaam geteelde eiwitgewassen kunnen deze teelt in Nederland een impuls geven. Biodiversiteit zal in de toekomst een steeds grotere rol gaan spelen. Biologische (duurzame) landbouw neemt gestaag toe, maar blijft nog beperkt.
Rendabele verdienmodellen nodig voor duurzame transitie
Er zijn veel visies en scenario’s over de toekomst van de akkerbouw. De meeste gaan eraan voorbij dat de kostprijs stelselmatig hoger wordt, maar de consument niet meer betaalt voor voedsel. De toekomstvisie 'Genoeg is Beter 2.0’ van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) koppelt verduurzaming aan een rendabel verdienmodel, dus wat haalbaar is voor de boer. Met economische en maatschappelijke uitwerkingen van duurzame akkerbouw zoals minder grondbewerking, precisielandbouw, ruimer bouwplan.
Daarnaast ook een steviger EU beleid voor interne markt, eerlijk speelveld, meer eiwitgewassen, groene gewasbeschermingsmiddelen en nieuwe veredelingstechnieken. Deze thema’s zijn op effectiviteit beoordeeld a.d.h.v. voedselproductie, milieu, klimaat, biodiversiteit en saldo voor de boer.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft in 2021 de eindevaluatie gepubliceerd ‘Convenant Schone en Zuinige Agrosectoren 2008-2020’. De agrosectoren (excl. Glastuinbouw) wekten in 2018 meer energie op dan het eigen finaal eindgebruik. In 2020 had ruim 97% van de bedrijven één of meer energiebesparende maatregelen doorgevoerd.
Kringlooplandbouw: meer balans tussen landbouw, natuur en omgeving
Bij natuurinclusieve landbouw versterken natuur en landbouw elkaar. Landbouw benut biodiversiteit voor o.a. bestuiving en schept met natuurbeheer betere condities voor de leefomgeving van akker- en weidevogels. De kringloop in de samenhangende landbouw zal vaak niet beperkt blijven tot één bedrijf, maar zich uitstrekken tot meerdere bedrijven in een grotere of kleine regio. Lees ook onze Facts & Figures over de Kringlooplandbouw.
ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
Agrimatie
BO Akkerbouw
CBS
LVVN (Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur)
NAV (Nederlandse Akkerbouw Vakbond)
RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland)
Wageningen University & Research
Deze publicatie is opgesteld door de ‘ING Sector Banking’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan Willem van den Berg","intro":"Sector Banker Agri","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2d404151-280a-4d35-ae11-4bed836969a0/Jan-Willem-van-den-Berg","type":"image","width":799,"altTextNL":"Jan Willem van den Berg","original":"https://assets.ing.com/m/44dc16141652d7fb/original/Jan-Willem-van-den-Berg.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/jan-willem-van-den-berg"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}