{"type":"document","data":{"id":"20ce1ffa-ec21-49a4-bc8a-b5b643f8408a","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-04-03T16:24:45.778+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"Duurzame landbouw in transitie: ontdek hoe kringloopmodellen en EU-beleid nieuwe kansen én urgentie bieden voor agro-ondernemers."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Duurzame en toekomstbestendige land- en tuinbouw","body":"De consument koopt steeds meer voedingsmiddelen met een duurzaamheidskeurmerk. Een groter aanbod vanuit de retail, in combinatie met ketenafspraken, biedt steeds meer ruimte aan duurzame boeren. Binnen ketens worden vaak afspraken gemaakt over een extra vergoeding voor de duurzaamheidsinvesteringen van de boer."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri","text":"Food & Agri"}},"date":"2025-03-14","readingTime":3},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Duurzame en toekomstbestendige landbouw"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De consument hecht langzaamaan meer waarde aan duurzaamheid, gezondheid, transparantie en de veiligheid van zijn voedsel. Met behulp van gerenommeerde kennisinstituten en aanwezige veredelingsexpertise kan Nederland op het gebied van kennisexport een voortrekkersrol vervullen, omdat Nederland vaak nieuwe standaarden in de markt zet. We zien steeds meer concepten gericht op dierwelzijn, biodiversiteit en omschakeling naar biologische landbouw. In deze concepten is meer aandacht voor een eerlijke waardeverdeling in de keten.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Verstoorde band tussen burger en boer"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De band tussen boer en burger is de afgelopen decennia veranderd. Na de Tweede Wereldoorlog was het landbouwbeleid gericht op hogere productie tegen lagere kosten voor voldoende betaalbaar voedsel. Schaalvergroting en automatisering waren het gevolg. Dat, in combinatie met de verstedelijking, zette de boer wel op afstand waardoor de burger vervreemd raakte van de boer. Nederland groeide uit tot het efficiëntste landbouwland ter wereld met een lage footprint per productie-eenheid. Vanwege de beperkte ruimte in ons land en de vraag naar grond vanuit andere sectoren zal de productiehoeveelheid afnemen om te zorgen voor een goede balans met natuur en milieu. Herstel van deze balans krijgt steeds meer aandacht en biedt ook ruimte voor nieuwe verdienmodellen.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Meer ruimte voor biodiversiteit"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De kwaliteit van het landschap gaat achteruit, de biodiversiteit neemt af en het klimaat warmt op. Kringlooplandbouw legt het accent niet op kostprijsverlaging en ‘the race to the bottom’, maar op grondstofgebruik van eigen land (melkveehouderij, akkerbouw). Daarbij krijgt dierlijke mest voorrang boven kunstmest en worden reststromen ingezet als veevoer (melkvee- en varkenshouderij). Dat zijn stappen richting kringlopen met meer ruimte voor biodiversiteit en een betere balans tussen landbouw, natuur en milieu. Voor zowel de melkveehouderij als de akkerbouw is er inmiddels een biodiversiteitsmonitor om de biodiversiteit te stimuleren.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Nieuwe visie op de toekomst van de landbouw in Europa"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Europese plannen voor verduurzaming van de landbouw (Farm2Fork-strategy) maakt deel uit van de Green Deal van Europa. Verbetering van biodiversiteit is van levensbelang voor iedereen: schoon water, zuivere lucht en de voedselproductie kunnen niet zonder een gezond ecosysteem. Het is tijd voor een koerswijziging. In 2030 moet 30 procent van Nederland bestaan uit beschermde natuur en 15% van de landbouw moet biologisch zijn. Gewijzigde geopolitieke verhoudingen leiden tot meer aandacht voor voedselzekerheid binnen Europa. Als gevolg hiervan heeft de Europese Commissie een <a href=\"https://commission.europa.eu/topics/agriculture-and-rural-development/future-agriculture_nl?prefLang=nl\">nieuwe visie</a> ontwikkeld op de toekomst van de landbouw en de voedselproductie in de EU. Zo wil zij een eerlijk en concurrerend voedselsysteem tot stand brengen, dat betaalbaar en duurzaam voedsel voor iedereen biedt.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Kringlopen zijn nog geen rendement"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Kringlopen met minder kunstmest en meer ‘local for local’ zijn mooie gedachten, maar hoe organiseer je dat en hoe krijg je zoiets rendabel? En op welke schaal: mondiaal, Europa, Nederland, regionaal of lokaal. Hoe kleiner het gebied, hoe moeilijker het wordt om het rendabel te krijgen. Wat betekent dit voor de Nederlandse export? Als Nederland minder exporteert, produceert Europa dan net zo efficiënt? Dit zijn vragen waar boeren mee bezig zijn. Zij willen ook veranderen, mits zij daar voldoende ruimte voor krijgen. Hun verdiensten staan van alle kanten onder druk. Een helder en consequent beleid en meer ketensturing zijn nodig.</p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Afspraken over reductie van stikstof en CO2"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Van alle sectoren heeft de landbouw de meeste reductie gerealiseerd. Vanwege onze hoge bevolkingsdichtheid en intensief landgebruik geldt al jaren strenge wet- en regelgeving. Een probleem ligt bij de melkveehouderij vanwege de stikstofemissies. Klimaatafspraken en stikstofwetgeving moeten een beter evenwicht en perspectief bieden aan zowel de boer als burger. Tegelijkertijd versnellen technologische innovaties waardoor een oplossing mogelijk wordt.</p><p>Opkoopregelingen zullen komend jaar tot een afbouw van de veestapel in Nederland leiden. Er zal echter nog meer gereduceerd moeten worden om binnen de grenzen te blijven. Daarom zullen er komend jaar aanvullende maatregelen volgen.</p>"}},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/trends-primaire-agro","text":"Meer trends in de Primaire Agro"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer over"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/food-agri","text":"Food & Agri"},{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/vooruitzicht-voedingsindustrie","text":"Actueel vooruitzicht Voedingsindustrie"},{"url":"/zakelijk/sector/trade-retail/vooruitzicht-groothandel","text":"Actueel vooruitzicht Groothandel"},{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/vooruitzicht-agrarische-sector","text":"Actueel vooruitzicht Agrarische sector"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan Willem van den Berg","intro":"Sector Banker Agri","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2d404151-280a-4d35-ae11-4bed836969a0/Jan-Willem-van-den-Berg","type":"image","width":799,"altTextNL":"Jan Willem van den Berg","original":"https://assets.ing.com/m/44dc16141652d7fb/original/Jan-Willem-van-den-Berg.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/food-agri/jan-willem-van-den-berg"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op <a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\">ing.com/climate</a>.</p>"}}]}}}