{"type":"document","data":{"id":"b1ca08ce-26a5-455e-a564-26e0d4bd75d1","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-04-03T10:10:46.799+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"De bouwsector produceert jaarlijks voor ruim 50 miljard aan verschillende gebouwen. Deze nieuwe gebouwen voldoen al aan hoge duurzaamheidscriteria. Maar om de doelen van ‘Parijs’ te halen zijn het vooral de bestaande gebouwen (8,27 miljoen woningen en 1,21 miljoen commerciële en andere gebouwen) die nog verder verduurzaamd moeten worden. Deze gebouwen nemen bijna 12% van de totale uitstoot voor hun rekening."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Verduurzamen vastgoed","body":"Om de doelen van ‘Parijs’ te halen zijn het vooral de bestaande gebouwen (8,27 miljoen woningen en 1,21 miljoen commerciële en andere gebouwen) die nog verder verduurzaamd moeten worden. Deze gebouwen nemen bijna 12% van de totale uitstoot voor hun rekening."},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction","text":"Building & Construction"}},"date":"2026-01-14","readingTime":3},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Verduurzamen vastgoed"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Verduurzaming van kantoorgebouwen</strong></p><p>Vanaf 1 januari 2023 moeten alle kantoorgebouwen in Nederland minimaal energielabel C hebben. Dit betekent dat het gebouw een primair fossiel energiegebruik van maximaal 225 kWh per vierkante meter per jaar moet hebben.</p><p>Gemeenten en omgevingsdiensten zijn verantwoordelijk voor de handhaving van deze verplichting. Het RVO heeft de stand van zaken per 1 juli 2025 in beeld gebracht (adressen):</p><ul><li>1% van de kantoren met energielabel C of beter</li><li>4% van de kantoren met energielabel D of slechter</li><li>5% van de kantoren zonder energielabel</li></ul><p>Vanaf 1 januari 2023 is energielabel C het minimaal verplichte niveau. Het goede nieuws is dat inmiddels dus al 70% van het aantal kantoorgebouwen aan C-label of beter voldoet. Het slechte nieuws is, dat de resterende 30% nog niet aan deze verplichting voldoet terwijl dat al wel de verplichting is. Technisch zijn er voldoende mogelijkheden maar kantoorgebouwen en kantoorgebruikers zijn vaak verschillende partijen. Het zgn. split incentive fenomeen houdt de eigenaar / investeerder tegen om te verduurzamen, omdat de opbrengst van de investering bij de huurder terecht komt. Toch is het belangrijk dat verhuurder en huurder hier samen uitkomen. Gebouwen met een label slechter dan ‘C’ lopen ook het risico niet meer verhuurd te mogen worden.</p><p><strong>Het ING Terra programma</strong></p><p>“Met de Terra benadering wil ING haar krachten bundelen op een positieve manier in de strijd tegen de klimaatverandering”, aldus Steven van Rijswijk, de CEO van ING. “We werken samen met onze klanten om hen in staat te stellen hun CO2 footprint te reduceren.” Doel is om de ING-portefeuille in lijn te brengen en te houden met de ‘Parijs afspraken voor 2050’.</p><p>Meerdere sectoren, waaronder het vastgoed, zijn hiervoor in scope. <a href=\"https://www.ing.com/Newsroom/News/2020-ING-Terra-progress-report-1.htm\">Alle details lees je in de ING Climate Progress Update 2024.</a></p><p><strong>Voorbeeld van een duurzaam gebouw: EDGE Amsterdam West</strong></p><p>EDGE Amsterdam West is in 2021 opgeleverd. Het kantoorgebouw (48.000 m2) in Sloterdijk uit 1970 is volledig herontwikkeld en maximaal opgewaardeerd. De hoogste niveaus voor duurzaamheid en gezondheid worden gerealiseerd: BREEAM Outstanding en WELL Platinum. En het is zelfs al ‘Paris Proof 2050’. Het gebouw is aardgasvrij en volledig energieneutraal. </p><p>Om dat te bereiken is alle techniek die nu beschikbaar is gebruikt. <a href=\"https://cie.nl/EDGE-Amsterdam-West\">Een impressie. </a></p><p>Bij de herontwikkeling van dit gebouw is vooral gekeken naar de kansen voor duurzaamheid door gebruik van zo veel mogelijk duurzame materialen met een lage CO2 footprint en door afval te minimaliseren (circulaire principes). Verder zorgt het gebruik van Building Information Modeling (BIM)  niet alleen voor een integraal en efficiënt proces, maar ook voor vastlegging van alle gebouwinformatie om de exploitatie en toekomstige aanpassingen te ondersteunen. Daarnaast wordt EDGE Next gelanceerd. Een platform voor duurzaamheid, bezetting en welzijn. Door gebouwdata te verzamelen kunnen aanbevelingen aan gebruikers worden gegeven.</p>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Nog een voorbeeld van een duurzaam gebouw: Het nieuwe ING Linden  </strong></p><p>ING is gestart met de ontwikkeling van een nieuwe hoofdkantoorlocatie aan de Bijlmerdreef 98 in Amsterdam Zuidoost. ING heeft deze locatie overgenomen van NSI, waarmee ze de afgelopen jaren plannen ontwikkelde voor een duurzaam en toekomstbestendig kantoor, dat goed aansluit bij de andere hoofdkantoorlocaties van ING in Amsterdam. Medio 2027 wordt het nieuwe kantoor betrokken.</p><p>Het gebouw (43.000 m2) is klimaatadaptief, dat wil zeggen dat het ontworpen is aan de hand van de hoogste duurzaamheidsstandaarden, waaronder een warmte koudeopslag, klimaatplafonds, een dak met zonnepanelen en waterberging. Het omliggende park wordt doorgetrokken vanuit het naastgelegen hoofdkantoor van ING Groep, Cedar, en wordt ingericht met bijzondere beplanting om de biodiversiteit in de wijk te versterken. ING wil met het te ontwikkelen pand het BREEAM Outstanding-certificaat behalen, zoals nu ook met Cedar het geval is.</p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/9342bf65-a5f8-4ec9-8adb-245ef023a4d7/ING-Linden","original":"https://assets.ing.com/m/75e7ee914fbe2064/original/ING-Linden.png","extension":"png"}},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/duurzaamheidstrends-bouw","text":"Meer duurzaamheidstrends in de bouwsector"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer over"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction","text":"Building & Construction"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan van der Doelen","intro":"Sector Banker Building & Construction","body":"Jan van der Doelen","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e93a53d8-0c66-4402-94a2-a995c3da75c5/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/d772660dd5d60923/original/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/jan-van-der-doelen"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op<strong> </strong><a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\"><strong>ing.com/climate</strong>.</a></p>"}}]}}}