{"type":"document","data":{"id":"70ff069c-ce6a-49e1-8d4a-219020f89e0a","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-04-21T11:39:02.190+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"Duurzaamheid, circulariteit, digitalisering en industrialisatie vragen om nauwe afstemming tussen ontwikkelaars, bouwers, installateurs, leveranciers en exploitanten"},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Van keten naar ecosysteem","subtitle":"Samenwerken als succesfactor (en als toegang tot schaal)"},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction","text":"Building & Construction"}},"date":"2026-04-21","readingTime":2},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat is de trend?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>De bouwsector ontwikkelt zich van een traditionele ketenstructuur naar een ecosysteem van langdurige samenwerkingen. De toenemende complexiteit van projecten maakt het steeds lastiger om risico’s, kennis en verantwoordelijkheden binnen één organisatie te houden. </span></span></span></span></span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Duurzaamheid, circulariteit, digitalisering en industrialisatie vragen om nauwe afstemming tussen ontwikkelaars, bouwers, installateurs, leveranciers en exploitanten. De klassieke rolverdeling verschuift richting gezamenlijke verantwoordelijkheid over de hele levenscyclus van een gebouw.</span></span></span></span></span></p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Waarom is deze trend belangrijk voor de sector?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Projecten worden inhoudelijk complexer en risicovoller. Geen enkele partij beschikt nog over alle benodigde kennis en capaciteit. Tegelijkertijd vragen opdrachtgevers om snelheid, kwaliteit en zekerheid. Dat dwingt de sector tot andere vormen van samenwerking.</span></span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Langdurige samenwerkingen maken het mogelijk om:</span></span></span></span></span></span></p><ul><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Investeringen te spreiden,</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Innovatie te versnellen,</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Faalkosten te verlagen,</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Risico’s beter te beheersen.</span></span></span></span></span></span></span></li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat betekent dit voor jou?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Samenwerken in een ecosysteem vraagt om andere vaardigheden en keuzes:</span></span></span></span></span></span></p><ul><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Vertrouwen en transparantie worden belangrijker dan scherpe prijsconcurrentie;</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Contracten verschuiven van transacties naar partnerschappen;</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Data en informatie worden gedeeld in plaats van afgeschermd.</span></span></span></span></span></span></span></li></ul><p><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Voor bestuurders betekent dit dat strategische partners net zo belangrijk worden als klanten. De vragen die spelen:</span></span></span></span></span></span></p><ul><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Met wie wil ik structureel samenwerken?</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Waar voeg ik unieke waarde toe in het ecosysteem?</span></span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Welke risico’s wil ik delen, en welke niet?</span></span></span></span></span></span></span></li></ul><p><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Bedrijven die zich weten te positioneren als betrouwbare, professionele partner vergroten hun aantrekkelijkheid voor opdrachtgevers én financiers. In een steeds complexere markt wordt samenwerking een bepalende succesfactor.</span></span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>In de praktijk</span></span></strong></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>In de utiliteitsbouw vormen een aannemer, installateur en engineer een langjarig samenwerkingsverband gericht op verduurzaming van kantoren. In plaats van per project opnieuw te tenderen, ontwikkelen zij samen een vast renovatieconcept met duidelijke prestatieafspraken. </span></span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>CO</span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>₂</span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span> reductie, energiegebruik en onderhoudskosten worden gezamenlijk gemonitord en gedeeld met de opdrachtgever. Data fungeert hierbij als ruilmiddel: transparantie in prestaties leidt tot vertrouwen en vervolgopdrachten. De samenwerking maakt investeringen rendabel die individueel niet haalbaar zouden zijn, zoals gezamenlijke tooling en standaardisatie.</span></span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Actiestappen:</span></span></strong></span></span></span></p><ul><li><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Kies 2–3 strategische partners (installateur, prefab/producent, sloop/urban mining, engineer) en bouw samen een “aanbodbundel” voor één marktsegment (bv. corporatie-renovatie, binnenstedelijk, infra-onderhoud). </span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Deel data als ruilmiddel</span></span></strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>: in ecosystemen wordt transparantie belangrijker dan scherpe prijsconcurrentie. Als jij planning, CO</span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>₂</span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>-data of faalkostendata deelt, word je aantrekkelijker als partner en als opdrachtnemer. </span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Maak samenwerking financierbaar</span></span></strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>: langjarige contracten en prestatieafspraken kunnen kasstromen voorspelbaarder maken—en dat is precies waar financiers op sturen.</span></span></span></span></span></span></li></ul><p><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Data</span></span></strong><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>‑</span></span></strong><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>inzicht</span></span></strong></span></span></span></p><p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>De meeste CO</span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>₂‑</span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>uitstoot in de bouw zit niet in de eigen uitvoering (scope 1 &amp; 2), maar in de waardeketen (scope 3). Transparante ketensamenwerking en datadeling worden daarmee een voorwaarde om duurzaamheidsdoelen te halen </span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>é</span></span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>n financierbaar te blijven.</span></span></span></span></span></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/854eb373-030f-4895-8e99-b3231fd4512d/Figuur-1-2-0","original":"https://assets.ing.com/asset/854eb373-030f-4895-8e99-b3231fd4512d/Figuur-1-2-0.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/trends-en-ontwikkelingen-bouw","text":"Meer trends in de bouwsector"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer over"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction","text":"Building & Construction"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan van der Doelen","intro":"Sector Banker Building & Construction","body":"Jan van der Doelen","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e93a53d8-0c66-4402-94a2-a995c3da75c5/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/d772660dd5d60923/original/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/jan-van-der-doelen"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op<strong> </strong><a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\"><strong>ing.com/climate</strong>.</a></p>"}}]}}}