Na een periode van relatieve rust lopen de bouwkosten in Nederland weer duidelijk op. CBS‑cijfers laten zien dat de bouwkosten voor nieuwbouwwoningen begin 2026 ruim 5 procent hoger liggen dan een jaar eerder. Die stijging wordt vooral aangejaagd door hogere loonkosten, maar ook de materiaalprijzen dragen hieraan bij. Tegelijkertijd wijst ING Research erop dat de recente stijging van olie‑ en gasprijzen waarschijnlijk wordt doorgegeven door producenten van energie‑intensieve bouwmaterialen zoals cement, beton en bakstenen.
Opvallend is dat deze kostendruk aanzienlijk hoger ligt dan de algemene inflatie. Terwijl de consumentenprijsinflatie in april 2026 uitkwam op 2,8 procent, groeien de bouwkosten bijna dubbel zo hard. Dat benadrukt dat bouwkosteninflatie een eigen dynamiek kent, waarin arbeid en energie een veel grotere rol spelen dan in het gemiddelde boodschappenmandje. De combinatie van structureel hogere lonen en opnieuw stijgende energieprijzen maakt de kostenbasis van de bouw kwetsbaar.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Wat betekent dit voor jou?
Voor bouwondernemers betekent dit dat kostenrisico’s voorlopig hoog blijven, ook nu de algemene inflatie gematigder oogt. Marges komen onder druk te staan, vooral bij vaste prijscontracten zonder indexatie. Ondernemers doen er verstandig aan hun contracten kritisch te herzien, prijsafspraken frequenter te actualiseren en energiekosten expliciet mee te nemen in calculaties. Daarnaast wordt kostenbeheersing belangrijker dan ooit: efficiënt plannen, slimmer inkopen en besparen op energiegebruik zijn noodzaak. Wie zijn koststructuur scherp kent en tijdig doorrekent, vergroot de kans om winstgevend te blijven in een volatiele markt.
"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Jan van der Doelen","image":{"altTextNL":"Jan van der Doelen","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/76e80ec1bb69762d/original/Jan-van-der-Doelen-sectorupdate-quote.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7735e088-2227-440b-b7a6-a004292aa63e/Jan-van-der-Doelen-sectorupdate-quote","type":"image","width":886},"jobTitle":"ING Sector Banker Building & Construction"},"testimonialText":{"body":"De inflatie mag nog overzichtelijk zijn, voor de bouw is dat schijnzekerheid: wie arbeid en energie niet actief managet, ziet de marge langzaam weglekken."}}]},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Lees hier het hele artikel","url":"https://think.ing.com/articles/building-materials-update-the-impact-of-higher-energy-costs/"}},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Alle cijfers van het CBS","url":"https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/80444ned"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Minder transformaties door afgenomen financiële haalbaarheid"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/466961ac-4758-4166-b350-b9d36c28f3de/Steeds-minder-nieuwe-woningen-uit-transformaties-splitsingen-en-optoppingen.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/466961ac-4758-4166-b350-b9d36c28f3de/Steeds-minder-nieuwe-woningen-uit-transformaties-splitsingen-en-optoppingen"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"ING signaleert een scherpe terugval in het aantal nieuwe woningen dat ontstaat via transformatie, optoppen en splitsen. In vier jaar tijd daalde dit aantal van circa 17.500 naar ongeveer 10.700 woningen per jaar. Deze vormen van woningbouw zijn juist belangrijk omdat ze sneller en duurzamer zijn dan nieuwbouw en ongeveer 15% van de jaarlijkse woningproductie leveren. De belangrijkste oorzaak is de verslechterde financiële haalbaarheid. Huurregulering, hogere belastingdruk voor beleggers en sterk gestegen bouw- en loonkosten drukken het rendement, vooral in de private huursector waar het merendeel van deze projecten plaatsvindt. Ook vergunningprocedures en lokale regels vormen obstakels. Hoewel het kabinet maatregelen aankondigt om de trend te keren, verwacht ING dat het lastig wordt om het beleidsdoel van 15.000 extra woningen per jaar via verbouwingen te halen.
Wat betekent dit voor jou?
Voor ondernemers in de bouw betekent de terugval in woningtransformaties vooral meer onzekerheid en scherpere keuzes. Renovatie-, optop- en splitsprojecten worden financieel risicovoller door hogere kosten, strengere huurregels en belastingen. Dat kan leiden tot uitstel of afstel van projecten en een dunnere orderportefeuille, met name bij kleinere en middelgrote bouwbedrijven. Tegelijk vraagt dit om aanpassing: meer focus op bijvoorbeeld integrale renovaties (zoals verduurzaming en zorg) en betere risicodeling met ander partijen als ontwikkelaars en gemeenten. Ondernemers die hun businessmodel hierop weten aan te passen, blijven relevant.
"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Jan van der Doelen","image":{"altTextNL":"Jan van der Doelen","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/76e80ec1bb69762d/original/Jan-van-der-Doelen-sectorupdate-quote.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7735e088-2227-440b-b7a6-a004292aa63e/Jan-van-der-Doelen-sectorupdate-quote","type":"image","width":886},"jobTitle":"ING Sector Banker Building & Construction"},"testimonialText":{"body":"Woningtransformatie was ooit een snelle weg naar extra huizen, maar zonder een robuust verdienmodel dreigt deze bouwmotor tot stilstand te komen."}}]},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Lees hier de sectorstudie","url":"/zakelijk/economie/woningmarkt/steeds-minder-woningtransformaties-door-afgenomen-financiele-haalbaarheid"}},{"componentType":"cta"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Bouwportefeuille hoogste in 10 jaar"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De orderportefeuilles in de woningbouw zijn begin 2026 sterk gegroeid. Volgens het EIB steeg de gemiddelde werkvoorraad in de woningbouw in februari met ongeveer 0,4 maand tot ruim 15 maanden werk. Daarmee ligt de woningbouw duidelijk boven het gemiddelde van de totale bouwnijverheid. De groei heeft te maken met niet allen nieuwbouw maar ook renovatie en verduurzaming, de krapte op de arbeidsmarkt en een toenemende complexiteit van bouwprojecten. In andere bouwsegmenten is het beeld gematigder: de utiliteitsbouw laat een lichte daling zien en de grond-, water- en wegenbouw groeit beperkt. Tegelijk geeft ongeveer de helft van de bouwbedrijven aan dat de hoge orderstand nog niet volledig wordt omgezet in productie, onder meer door personeelstekorten, vergunningprocedures en planvoorbereiding. De orderportefeuille fungeert daarmee vooral als vooruitblik op toekomstige activiteit, niet als directe maat voor gestart werk.
Wat betekent dit voor jou?
Historisch (globaal tot ±2015–2019) was de orderportefeuille in de bouw een vrij betrouwbare leading indicator voor omzet en productie. Een stijgende werkvoorraad leidde meestal, met 1–3 kwartalen vertraging, tot meer gestart werk en hogere omzet. De recente EIB‑metingen laten zien dat orderportefeuilles vandaag structureel hoger liggen dan wat feitelijk in productie wordt omgezet, vooral in de woningbouw (ruim 15 maanden werk). De orderportefeuille is tegenwoordig vaker een intentie‑voorraad dan een productie‑voorraad. De huidige fragielere business cases spelen daarbij een belangrijke rol.
"}},{"componentType":"testimonial","testimonialList":[{"authorInfo":{"authorName":"Jan van der Doelen","image":{"altTextNL":"Jan van der Doelen","extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/7735e088-2227-440b-b7a6-a004292aa63e/Jan-van-der-Doelen-sectorupdate-quote.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7735e088-2227-440b-b7a6-a004292aa63e/Jan-van-der-Doelen-sectorupdate-quote","type":"image","width":886},"jobTitle":"ING Sector Banker Building & Construction"},"testimonialText":{"body":"In de huidige markt zegt een volle orderportefeuille vooral iets over vertrouwen, niet over tempo. De oude één-op-één-relatie met omzet bestaat niet meer."}}]},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Lees meer bij EIB","url":"https://www.eib.nl/nieuws/sterke-groei-orderportefeuilles-in-de-woningbouw/"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Voortgang Woondealafspraken"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De minister voor Volkshuisvesting meldt dat er landelijk voldoende woningbouwplannen zijn, maar dat de uitvoering achterblijft. Vergunningverlening en besluitvorming duren te lang. Via de Woondeals sturen Rijk, provincies, gemeenten, corporaties en marktpartijen gerichter op aantallen, tempo en doelgroepen. Er wordt extra ingezet op het versnellen van procedures en het oplossen van knelpunten, onder meer via taskforces. De Woondeals worden vernieuwd met afspraken tot en met 2036 en gekoppeld aan nieuwe volkshuisvestings-programma’s. De Kamerbrief geeft aan hoe de Woondeals worden vernieuwd, maar is nog terughoudend over concrete, uitgewerkte afspraken.
Wat betekent dit voor jou?
Meer bouwopgave op papier én politieke druk op uitvoering. Kansen groeien, maar succes hangt af van snellere vergunningen en regionale samenwerking. Woondeals verschuiven de markt van veel plannen naar afdwingbare uitvoering. Ondernemers die flexibel kunnen opschalen en vroeg aan tafel zitten bij die Woondeals profiteren het meest.
"}},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Lees hier de Kamerbrief","url":"https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2026/04/15/kamerbriefovervoortgangwoondealafspraken"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":""}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer sectorinformatie?"},"textLinks":[{"text":"Bekijk jouw sector","url":"/zakelijk/sector/building-and-construction"},{"text":"Bekijk andere sectoren","url":"/zakelijk/sector/all-sectors"},{"text":"Sector thema's","url":"/zakelijk/sector/all-sectors/sector-themas"},{"text":"Sector Facts & Figures","url":"/zakelijk/sector/all-sectors/overzichtspagina-facts-figures"},{"text":"ING Sector magazine","url":"/zakelijk/sector/all-sectors/ing-sector-magazine"},{"text":"Trends & Ontwikkelingen","url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/trends-en-ontwikkelingen-bouw"}]}]},"hasMacro":false,"id":"aa07a5ee-4b5d-479f-9af3-12272675498d","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"backLink":{"textLink":{"text":"Building & Construction","url":"/zakelijk/sector/building-and-construction"}},"componentType":"productHeader","coreHeader":{"body":"Deze inzichten helpen om vooruit te denken en te acteren. De volgende sectorupdate staat gepland op maandag 15 juni.","headerImage":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/asset/2c135874-7aa5-4501-996e-bd12fe180ed5/Construction-worker-checking-steel-girder.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2c135874-7aa5-4501-996e-bd12fe180ed5/Construction-worker-checking-steel-girder","type":"image","width":7500},"subtitle":"Met deze sectorupdate houden we je op de hoogte van de laatste inzichten in de sector Building & Construction.","title":"Sectorupdate Building & Construction"}},"publishDate":"2026-05-18T12:23:29.275+02:00"}}