De bouw- en installatiesector levert een bijdrage door onder meer het elektrificeren van hun materieel en hun bijdrage aan de energietransitie van bedrijfsterreinen. Grote(re) bouwers zullen richtinggevend zijn voor hun kleinere sectorgenoten op het gebied van nieuwe CSRD-wetgeving. Verduurzamen is niet langer een keuze maar een voorwaarde om te kunnen blijven bestaan.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Energietransitie"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De uitstoot van CO2 moet in 2050 met 95 procent zijn gereduceerd ten opzichte van 1990. Nederland heeft daarover internationale afspraken gemaakt. Hiervoor is een energietransitie nodig. Het landelijk beleid op gebied van de energietransitie is verankerd in de Klimaatwet. In deze wet staat in welk tempo ons land de CO2-uitstoot (ten opzichte van 1990) moet terugdringen.
Aansluitend heeft de overheid met bedrijven en maatschappelijke organisaties in 2019 het Klimaatakkoord gesloten. Hierin staan concrete afspraken voor alle sectoren in de samenleving. In het coalitieakkoord 2021-2025 zijn de klimaatdoelen verder aangescherpt met nieuwe tussenstappen: 60% CO2-reductie in 2030, 70% in 2035 en 80% in 2040.
Met de titel: 'Break it or make it' heeft ING een rapport gepubliceerd dat de lange termijn impact van technologie en beleid is op de energietransitie. De conclusie is dat technologie niet de beperkende factor is om fossiele brandstoffen geleidelijk af te bouwen en om de doelen van Parijs te gaan halen zal het huidige beleid moeten worden aangepast.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Verduurzaming van gebouwen (nog lang) niet op gewenst niveau"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"In 2050 moet de gehele woningvoorraad energieneutraal zijn. Ca. 75% van de woningen heeft een energielabel lager dan B en ruim 45% een label lager dan C. Kantoren voldoen voor ruim 50% aan de ‘label-C wetgeving’ die 1 januari 2023 van kracht werd. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft een overzicht gemaakt.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/516ba649-9d89-46df-91f8-236772ae3cb7/investeringsgroei-energie-besparing-bouw_tcm162-251118","original":"https://assets.ing.com/m/216619a87b597a7a/original/investeringsgroei-energie-besparing-bouw_tcm162-251118.png","extension":"png"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De bijdrage van de bouw en installatiebedrijven aan de uitvoering van deze energietransitie is evident. De sector zal alle mogelijke capaciteit moeten organiseren om dit binnen de gestelde termijn mogelijk te maken. Het is hoopgevend dat duurzame investeringen in het eigen bedrijf in de afgelopen jaren flink zijn gestegen. Want daar begint het mee en het zegt iets over de prioriteit van ondernemers in de sector. In bovenstaande grafiek wordt dat duidelijk. De EIA (Energie-Investeringsaftrek voor ondernemers) investeringen stijgen (veel) harder dan de totale investeringen. Ook in vergelijking met andere sectoren.
Een voorbeeld van dergelijke investeringen is het verduurzamen van het machinepark. In 2030 moet de bouwplaats immers zero-emissie zijn. Deze investeringen kunnen fors zijn. De prijs van een zero-emissie machine ligt nu nog (fors) hoger dan een fossiel aangedreven machine. ING kan je overigens helpen bij deze investeringen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat is de bijdrage van Kuijpers Installatie aan de duurzame vooruitgang?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Voor dit onderdeel spreek ik met Martijn van Helmond (Directeur Business Development) van Kuijpers Installatietechniek over de energietransitie van bedrijventerreinen. De bedrijven op deze terreinen zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de CO2-uitstoot. Hier moet dus ook actie worden genomen om de klimaatdoelen te halen. Van Helmond: “Niet verduurzamen is geen bestaansrecht. Of het nu wettelijk verplicht is of niet.”
Technisch zijn er prima oplossingen te bedenken om bestaande bedrijventerreinen te verduurzamen. Het werken met warmte-koude opslagsystemen bijvoorbeeld wordt al toegepast. Maar nog niet op grote schaal. 85% van de gronden in Nederland leent zich overigens voor een dergelijke, inmiddels beproefde, aanpak. Kuijpers spant zich in om bedrijventerreinen op dit gebied te ontzorgen en wil ook prestatiegaranties afgeven. De Stichting bedrijventerreinen Helmond noemt hij als een voorbeeld van een koploper.
Toch loopt het nog niet overal storm en maakt Van Helmond zich zorgen over het tempo waarin het verduurzamen van bedrijfsterreinen verloopt. Hij weet wel een paar oorzaken: ten eerste het (ontbreken van) kennis en de capaciteit bij lokale overheden om proactief te helpen bij dit soort vraagstukken. Vervolgens is het stroomnet niet geschikt om all-electric te gaan. Ook is de bestaande energieinfrastructuur op het bedrijfsterrein nog verre van digitaal (smart grid).
Het succes zit ‘m in de samenwerking
Maar het belangrijkste obstakel is toch wel de samenwerking tussen de betrokken bedrijven onderling. Verschil in belang, urgentiegevoel en ideeën over terugverdientijden zorgen voor een trage of geen vooruitgang. Er is meestal sprake van versnipperd eigendom. Hier ligt de sleutel. “Als de betrokken bedrijven nut en noodzaak inzien en ervoor willen gaan is veel mogelijk”, zo betoogt Van Helmond. Ook partijen als VNO/NCW proberen bedrijven voor dit doel bij elkaar te brengen.
Volgens Van Helmond is verduurzamen van bedrijfsterreinen een no-brainer, zeker met het huidige niveau van gas- en olieprijzen. “Dit is juist een prima momentum om eraan te beginnen. Beter samen proactief starten met een eigen regie dan later gedwongen te worden in een model dat je niet wilt.”
Wil je weten hoe het in jouw gemeente gesteld is met de energietransitie?
"},"alignedImage":{"position":"top","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/2ff018d2-05a2-4109-9a10-62d60e82a6a7/kuijpers-duurzaamheid-bouw_tcm162-251119","altTextNL":"Logo: Kuijpers","original":"https://assets.ing.com/m/3000d4aa6a1cb748/original/kuijpers-duurzaamheid-bouw_tcm162-251119.png","extension":"png"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Corporate Sustainability Reporting Directive: Impact voor alle ondernemers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Op 21 april 2021 heeft de Europese Commissie een voorstel voor een richtlijn over verslaglegging over de duurzaamheid van ondernemingen (CSRD) aangenomen. Volgens deze richtlijn moeten als eerste de grote ondernemingen informatie bekendmaken over milieu en sociale aangelegenheden, diversiteit in bestuur, eerbiediging van mensenrechten en anti-corruptie. Over het definitieve implementatie schema moet nog worden besloten. Naar verwachting gebeurt dat in oktober.
Welke bedrijven moeten voldoen aan de CSRD-wetgeving?
In Nederland zijn dat voor 2024 de beursgenoteerde bedrijven. Maar vanaf boekjaar 2025 geldt dat ook voor bedrijven als ze voldoen aan twee van de volgende drie criteria: minimaal € 50 miljoen omzet, minimaal € 25 miljoen balanstotaal of minimaal 250 medewerkers. In Nederland gaat het dan om naar schatting zo’n 900 bedrijven in de bouw- en installatiesector.
Dit betekent niet dat de andere bedrijven geen impact gaan voelen van deze nieuwe regels. Als grote bedrijven moeten voldoen aan strengere criteria zullen ze dat ook neerleggen bij hun toeleveranciers en andere ketenpartners. In de bouw zijn dat er meestal vrij veel. Op deze manier wordt de gehele keten ‘geraakt’. Dat betekent dus dat je je ook als niet-CSRD plichtige onderneming, zult moeten voorbereiden op wellicht een andere manier van het vastleggen van je bedrijfsproces.
Het is belangrijk om tijdig te starten met de voorbereidingen en het ‘droog oefenen’. Het contact hierover met je accountant is daarbij essentieel. Hier vind je meer informatie over de regeling.
Voorbeeld van een bedrijf dat al onder deze wetgeving valt is bouwbedrijf Heijmans. Bouwend Nederland interviewde Robert Koolen van Heijmans over de manier hoe zij met deze regelgeving omgaan.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat vindt de Sector Banker?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Be Prepared! Of het nu gaat om het realiseren van de energietransitie of het voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving, het vraagt om een proactieve houding vanuit de ondernemers in de bouw- en installatiesector. Zo kan je de kansen grijpen die zich voor gaan doen maar vooral ook om toekomstbestendig te zijn en te blijven.
Er zijn nog steeds ondernemers die nu te veel achteroverleunen. “Er is immers werk genoeg”. Maar juist dan is aandacht voor strategie en richting belangrijk. Want opdrachtgevers en andere stakeholders gaan vroeg of laat eisen stellen aan je duurzame prestaties. Zorg dat je goed voorbereid bent! Duurzaamheid is niet langer een keuze maar een voorwaarde om te kunnen blijven bestaan.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Tips voor ondernemers"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"