{"type":"document","data":{"id":"ef05e1a8-b687-4ac4-8a48-fee74ba46822","localeString":"nl-NL","publishDate":"2025-12-18T05:00:00.518+01:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"Omzetten in de installatiebranche groeien weer in het derde kwartaal van 2025, na een terugval een kwartaal eerder. Installateurs zijn optimistischer over hun orderpositie en dan vooral in de woningrenovatie. Consumenten zijn momenteel meer geïnteresseerd in warmtepompen dan in zonnepanelen. Ook de interesse in een thuisbatterij neemt toe."},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"Beperkte omzetgroei bij installateurs","subtitle":"Vooruitzicht installatiebranche"},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction","text":"Building & Construction"}},"date":"2025-12-18","readingTime":3,"authorInfo":{"authorName":"Maurice van Sante","jobTitle":"Econoom Bouw","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/6c5f4630-37de-4e08-96fb-dd18311b47c4/Maurice-van-Sante-500x500px","type":"image","width":858,"altTextNL":"Maurice van Sante","original":"https://assets.ing.com/m/483d9839ba7ba429/original/Maurice-van-Sante-500x500px.jpg","extension":"jpg"}}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span>Omzetten in de installatiebranche groeien weer in het derde kwartaal van 2025, na een terugval een kwartaal eerder;</span></span></li><li><span><span>Installateurs zijn optimistischer over hun orderpositie en dan vooral in de woningrenovatie;</span></span></li><li><span><span>Consumenten zijn momenteel meer geïnteresseerd in warmtepompen dan in zonnepanelen. Ook de interesse in een thuisbatterij neemt toe. </span></span></li></ul><p><span><span><strong>Sentiment verbetert</strong><br />Het optimisme over de orderboeken bij installateurs is in 2025 toegenomen, al lag dit in het vierde kwartaal wel iets lager dan in het derde. Dit geldt voor zowel hun orderintake vanuit de renovatie- en onderhoudsmarkt als vanuit de nieuwbouw. Ook installateurs die afhankelijk zijn van de nieuwbouw in de utiliteitsbouw waren in het vierde kwartaal 2025 weer positiever gestemd over hun orderportefeuilles.</span></span></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ee15a624-1fe6-47c4-b2de-c15bdf2a69ed/Fig-1-Vooruitzicht-installatie-bouw-dec-2025","original":"https://assets.ing.com/m/593cd42c192a6506/original/Fig-1-Vooruitzicht-installatie-bouw-dec-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><strong>Tijdelijke impuls omzet door afbouw subsidie</strong><br />In het derde kwartaal was er een stijging van de omzetten van installateurs van 3,2%, de hoogste groei sinds eind 2023. De toename benaderde de omzetstijging van de B&amp;U sector (=woningbouw en bedrijfsgebouwen). Begin 2025 was er al een korte opleving door de plaatsing van (hybride) warmtepompen. Dit kwam door de afbouw van de subsidie eind 2024. Wie eind 2024 een offerte tekende, kon in 2025 nog gebruik maken van de hoge subsidie. Het zorgde voor extra werk voor installatiebedrijven in de eerste maanden van 2025. De opleving werd echter gevolgd door een lichte krimp in het tweede kwartaal doordat waarschijnlijk ook werkzaamheden naar voren waren gehaald.</span></span></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d5485231-76b0-48ee-9824-c3e25eccda38/Fig-2-Vooruitzicht-installatie-bouw-dec-2025","original":"https://assets.ing.com/m/7a763f60f399ac7/original/Fig-2-Vooruitzicht-installatie-bouw-dec-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Meer belangstelling voor warmtepompen dan voor zonnepanelen</span></span></strong><br /><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Na de energiecrisis is de interesse in zonnepanelen flink afgenomen. Energieprijzen zijn gedaald waardoor het financieel minder aantrekkelijk is. Ook de aangekondigde afschaffing van de salderingsregeling per 2027 zorgt ervoor dat consumenten minder geïnteresseerd zijn in zonnepanelen. Ongeveer <a href=\"https://www.netbeheernederland.nl/artikelen/nieuws/groei-aantal-huishoudens-met-zonnepanelen-flink-afgenomen\">drie miljoen woningen</a> hebben ook al zonnepanelen waardoor het laaghangend fruit in deze markt wel geplukt is. Consumenten zoeken op internet dan ook veel minder op zonnepanelen. De warmtepomp is echter wel weer meer in trek. Eind 2025 zochten zelfs meer mensen op internet naar “warmtepomp” dan naar “zonnepanelen”, en zoeken op internet is vaak uiteindelijk ook kopen. Toch is de interesse nog een stuk lager dan enkele jaren geleden. De lagere gasprijs maakt de terugverdientijd langer. Ook het schrappen van de hybride warmtepompverplichting per 2026 zal de vraag niet extra aanslingeren.</span></span></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/74726f19-3812-4748-9e3e-173043abb01d/Fig-3-Vooruitzicht-installatie-bouw-dec-2025","original":"https://assets.ing.com/m/4f0535c69efa155a/original/Fig-3-Vooruitzicht-installatie-bouw-dec-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"sectionTitle"},{"componentType":"sectionTitle"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><strong>Thuisbatterij in trek</strong><br />De thuisbatterij wint ook aan populariteit. Meer mensen zoeken “thuisbatterij” op internet. Zoekopdrachten kunnen nog groter zijn omdat diverse zoektermen gebruikt worden, zoals “thuisaccu” of “batterij. Met de thuisbatterij kunnen consumenten dure stroompieken opvangen met eigen geproduceerde stroom of opgeslagen stroom tijdens goedkopere uren.</span></span></p><p> </p><p> </p>"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/outlook-bouw","text":"Vooruitzicht bouw (algemeen)"},{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/vooruitzicht-woningbouw","text":"Vooruitzicht woningbouw"},{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/outlook-infrasector","text":"Vooruitzicht infrasector"}]},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/09d666cd-eba5-4571-b167-935fd6ecac93/White-space","original":"https://assets.ing.com/m/1a3ecae832f2f567/original/White-space.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/09d666cd-eba5-4571-b167-935fd6ecac93/White-space","original":"https://assets.ing.com/m/1a3ecae832f2f567/original/White-space.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Maurice van Sante","intro":"Econoom Bouw","body":"Maurice van Sante","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/6c5f4630-37de-4e08-96fb-dd18311b47c4/Maurice-van-Sante-500x500px","type":"image","width":858,"altTextNL":"Maurice van Sante","original":"https://assets.ing.com/m/483d9839ba7ba429/original/Maurice-van-Sante-500x500px.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/economie/over-ing-research/auteur/maurice-van-sante"}}]},{"componentType":"accordion","accordionList":[{"title":"Disclaimer","richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door de &apos;Economic and Financial Analysis Division&apos; van ING Bank N.V. (&quot;ING&quot;) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.</p>"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over sectoren","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/501a77b9-e22b-4861-9bbd-b21b2fc916ad/Icon-Services","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/4ea38cccac60bfad/original/Icon-Services.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}}]}]}}}