Aannemers kijken met vertrouwen vooruit
Gedurende 2025 is het vertrouwen van aannemers verder toegenomen. De vertrouwensindicator bereikte in november een waarde van 19, de hoogste waarde in 3,5 jaar. Het geeft aan dat aannemers positief zijn over de ontwikkeling van hun orderboeken en dat ze weer meer bereid zijn personeel aan te nemen. Begin 2024 was het ondernemersvertrouwen nog bijna negatief. Sindsdien groeit het vertrouwen gestaag, wat wijst op meer optimisme in de bouwsector.
Bouwbedrijven zien hun winsten verbeteren
In het begin van het 4e kwartaal 2025 gaf meer dan een kwart van de bouwers aan dat hun winstgevendheid was toegenomen. Dit is het hoogste percentage sinds 2019, vlak voor de coronacrisis.
Goed gevulde orderboeken
Orderboeken van bouwers zitten vol. Bouwbedrijven hadden in oktober gemiddeld 11,5 maanden aan werk in portefeuille. Dit is de grootste werkvoorraad in oktober sinds de start van de conjunctuurmeting van het EIB. Bouwbedrijven kunnen kieskeurig zijn en selecteren daarom alleen de meest winstgevende projecten waarvan de risico’s beperkt zijn. Grotere bouwbedrijven als BAM, Ballast Nedam, Dura Vermeer en Heijmans zijn ook terughoudender geworden bij het aannemen van grote risicovolle projecten.
Vooral meer winst door hogere verkoopprijzen
Door de goed gevulde orderboeken kunnen bouwbedrijven ook hogere prijzen vragen. Het aantal bouwbedrijven dat in november de prijzen wilde verhogen steeg dan ook verder tot 50%. Vooral bedrijven in de infrasector hebben plannen om dit te doen. Deels hebben bedrijven hogere prijzen ook nodig om de hogere loonkosten te blijven dekken, al stijgen de kosten van bouwmaterialen nog maar nauwelijks.
Maar volumegroei blijft achter
Na de flinke krimp van het bouwvolume in 2024 (-2,9%) is het volume in 2025 met slechts 0,5% gestegen. Eenzelfde matige groei verwachten we voor 2026. Een stuk lager dan in onze vorige prognose. De voortgang in de woningbouw valt tegen. Voor volgend jaar verwachten we ongeveer 68.000 gerealiseerde nieuwbouwwoningen. De structurele knelpunten zijn een veelkoppig monster zoals een tekort aan bouwgrond, langdurige en complexe ontwikkeltrajecten, bezwaarprocedures, de stikstofproblematiek en netcongestie. De problematiek is complex en vraagt veel tijd en inspanning van onder andere een nieuw kabinet om dit op te lossen.
De investeringen in bedrijfsgebouwen (utiliteitsbouw en onderdeel van de B&U-sector) staan nog onder druk. De waarde van vergunningen voor bedrijfsgebouwen nam in de eerste drie kwartalen van 2025 met meer dan een kwart af. Er is een daling in alle nieuwbouwsegmenten van kantoren tot en met scholen. De grootste krimp is bij hallen en loodsen. Na de enorme vraag naar logistieke centra door o.a. online shoppen tijdens corona is de vraag naar logistieke centra verzadigd. Door de onzekere geopolitieke situatie zijn bedrijven daarbij over het algemeen terughoudend met investeringen in nieuwe bedrijfspanden.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/df8f616b-2e16-420c-bcc9-7e1b64df6264/Fig-5-Vooruitzicht-algemeen-bouw-dec-2025","original":"https://assets.ing.com/m/29b0a5a3a0403b2b/original/Fig-5-Vooruitzicht-algemeen-bouw-dec-2025.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Terugval in de installatiebranche
De installatiebranche is de grootste deelsector van de gespecialiseerde bouw en groeide tot 2023 flink door investeringen in energiebesparing. Toen de energieprijzen na de crisis weer daalden, kromp de markt; mensen werden minder geneigd om nog te investeren in maatregelen zoals isolatie, warmtepompen of zonnepanelen. Ook het terugschroeven van overheidsondersteuning, bijvoorbeeld door afschaffing van de salderingsregel en het uitblijven van strengere duurzaamheidseisen, speelde daarbij een rol. Het groeiend enthousiasme voor het plaatsen van een thuisbatterij kan hier niet voldoende tegenwicht aan geven.
De infrasector fungeert als een belangrijke motor van groei
De infrasector is de veruit de kleinste deelsector van de bouw, maar heeft de afgelopen jaren de hoogste groei laten zien. Eind 2025 zullen de volumes met ongeveer 7% zijn gestegen. Voor 2026 verwachten we een lagere groei. De volumetoenames komen vooral door investeringen om te voldoen aan de Europese Kaderrichtlijn Water en klimaatadaptatie. Dit leidt tot projecten zoals rioleringsverbetering en waterkering versterking. Daarnaast dragen miljardeninvesteringen in de uitbreiding van het stroomnet bij aan de energietransitie en de toenemende elektrificatie.
Deze publicatie is opgesteld door de 'Economic and Financial Analysis Division' van ING Bank N.V. ("ING") en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over Building & Construction","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/6d76ec89-0e87-42cd-b246-058f18677fa2/Icon-Building-and-construction","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/189cfafc70343cd4/original/Icon-Building-and-construction.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction"}},{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Meer over sectoren","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/501a77b9-e22b-4861-9bbd-b21b2fc916ad/Icon-Services","type":"image","width":236,"original":"https://assets.ing.com/m/4ea38cccac60bfad/original/Icon-Services.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors"}}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"serviceCard","cardType":"service","cardSize":"small","title":"Onze publicaties in je mailbox","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","width":237,"original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","extension":"svg"},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"}}]}]}}}