De bouwsector is verantwoordelijk voor het ontwerpen, maken, aanleggen en onderhouden van gebouwen en de infrastructuur in Nederland. De totale bouwsector vertegenwoordigt ca. 5,5% van de NL-economie (BBP). Incl. de gehele toelevering en andere bouwgerelateerde diensten is dat ruim het dubbele.
De sector kan als volgt worden ingedeeld:
Partijen in de keten:
Er zijn diverse externe factoren die van belang zijn voor de woningmarkt. De belangrijkste zijn:
De stijgende trend van de afgelopen anderhalf jaar in het aantal afgegeven vergunningen voor nieuwbouwwoningen is begin 2025 tot een einde gekomen. Er zijn verschillende bottlenecks die hierbij (blijven) spelen: tekort aan (betaalbare) bouwgrond, complexe projectontwikkeling en juridische vertragingen. Ook lopen woningbouwprojecten soms tegen overbelasting van het elektriciteitsnet aan, waardoor nieuwbouw uitgesteld moet worden vanwege een gebrek aan aansluitmogelijkheden op het net. De afgenomen interesse door ingevoerde overheidsmaatregelen van vooral internationale beleggers om in woningbouw te investeren speelt ook een rol.
Algemeen
De bouwsector is conjunctuurgevoelig. Bij een laagconjunctuur kunnen bouwbedrijven vaak nog doorwerken aan bestaande al eerder aangenomen opdrachten, waardoor de productie pas in een later stadium onder druk komt te staan. Als de economie weer aantrekt komt in de bouw het herstel pas later op gang. Voordat bedrijven weer gaan investeren in nieuwe bedrijfsruimten, moeten zij eerst een tekort aan productiecapaciteit hebben. Daarna duurt het enige tijd voordat de vergunningen e.d. zijn geregeld voor de uiteindelijke bouw. Vaak zien we dat de marges in een krimpende markt wat hoger zijn dan in een stijgende markt. Dit heeft o.a. te maken met de ontwikkeling van de materiaalprijzen ten opzichte van vaak een vaste afzetprijs (aanneemsom).
Woningbouw
Vooral de hoge(re) bouwkosten zorgden in 2023, 2024 en deel ook in 2025 voor druk op de woningmarkt. Inmiddels (eind2025) is sprake van een stabielere rente en herstelde koopkracht waardoor de verkopen van nieuwbouw weer beter gaan. De bouw van nieuwe woningen (ca. 18% van de totale NL-bouwproductie) is op de lange termijn afhankelijk van de ontwikkeling van het aantal huishoudens. De bouwsector staat voor de enorme uitdaging (volgens de Nationale Woonagenda) om tot 2030 jaarlijks 100.000 nieuwe woningen te produceren. In 2024 en 2025 lukte dit niet: 68.967 resp. 67.000 nieuwbouwwoningen werden opgeleverd. En ca. 8.000 woningen konden worden toegevoegd door het transformeren van bijvoorbeeld kantoorgebouwen naar woningen. Ook in 2026 zal niet meer dan 70.000 woningen worden gebouwd. Daarnaast moet er een achterstand van ca. 400.000 woningen worden ingehaald. En kan steeds minder getransformeerd worden. Het ‘laaghangend fruit’ is inmiddels geplukt.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de woningbouw"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De zorgen over de ontwikkeling van ons klimaat en de gevolgen die dat heeft op onze leefomgeving hebben geleid tot het klimaatakkoord van Parijs, dat Nederland in 2016 heeft ondertekend. De Europese Commissie heeft in juli 2021 haar omvangrijke 'Fit for 55'-plannen gepresenteerd. Het doel is om nieuwe tussentijdse klimaatdoelen in 2030 te realiseren: ten minste 55% minder CO2-uitstoot ten opzichte van 1990. De uitstoot van CO2 moet in 2050 zelfs met 95 procent zijn gereduceerd ten opzichte van 1990. Het beleid en doelstellingen voor Nederland zijn verankerd in de Klimaatwet.
Aansluitend heeft de overheid met bedrijven en maatschappelijke organisaties in 2019 het Klimaatakkoord gesloten. Hierin zijn concrete afspraken voor alle sectoren gemaakt. In het coalitieakkoord 2021-2025 zijn deze klimaatdoelen aangescherpt met nieuwe tussenstappen: 60% CO2-reductie in 2030, 70% in 2035 en 80% in 2040. De bouwsector is verantwoordelijk voor ongeveer 2,5% van deze uitstoot, de gebouwde omgeving daarentegen voor bijna 12%. Duurzame initiatieven lijken te versnellen nu duurzaamheid als thema verder aan sympathie, belang en urgentie heeft gewonnen. Ook voor de bouwsector heeft dit grote impact.
Trends in duurzaamheid:
Energietransitie
De Klimaatopgave raakt ook bedrijven in de bouwsector. Het is immers één van de grootste uitdagingen van de komende jaren. Ondernemers kunnen zelf ook aanzienlijk bijdragen om het tij te keren. Wil je weten hoe?
ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.
Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
Deze publicatie is opgesteld door de ‘ING Sector Banking’ van ING Bank N.V. (‘‘ING’’) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.
"}}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan van der Doelen","intro":"Sector Banker Building & Construction","body":"Jan van der Doelen","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e93a53d8-0c66-4402-94a2-a995c3da75c5/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/d772660dd5d60923/original/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/jan-van-der-doelen"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op ing.com/climate.
"}}]}}}