{"type":"document","data":{"complementaryZone":{"flexComponents":[{"cards":[{"body":"Jan van der Doelen","cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/d772660dd5d60923/original/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e93a53d8-0c66-4402-94a2-a995c3da75c5/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking","type":"image","width":4023},"intro":"Sector Banker Building & Construction","link":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/jan-van-der-doelen"},"title":"Jan van der Doelen"}],"componentType":"cards"}]},"contentType":"onecms:editorialPage","flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"description":"Woningbouw in 2025-2026: slechts 70.000 nieuwe woningen, 14% minder vergunningen, bottlenecks en netcongestie remmen groei.","robotInstruction":{"noFollow":false,"noIndex":false}},"flexZone":{"flexComponents":[{"alignedImage":{"position":"top","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/df3b5f2e-b326-4842-9e74-5c64dda90b33/F-F-Woningbouw-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/df3b5f2e-b326-4842-9e74-5c64dda90b33/F-F-Woningbouw-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Verdieping in de sector"},{"alignedImage":{"position":"bottom","altTextNL":"Ketenschema woningbouw","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/2a3147307ddd5ecb/original/Ketenschema-woningbouw-sep2024.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7a0f825f-38ba-4daa-ae6e-70808e85fa7d/Ketenschema-woningbouw-sep2024"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De bouwsector is verantwoordelijk voor het ontwerpen, maken, aanleggen en onderhouden van gebouwen en de infrastructuur in Nederland. De totale bouwsector vertegenwoordigt ca. 5,5% van de NL-economie (BBP). Incl. de gehele toelevering en andere bouwgerelateerde diensten is dat ruim het dubbele. </p><p><strong>De sector kan als volgt worden ingedeeld:</strong></p><ol><li>Woningbouw</li><li>Utiliteitsbouw</li><li>Infrabouw</li><li>Onderhoud &amp; Renovatie</li><li>Installatietechniek</li><li>Bouwmaterialenindustrie</li></ol><p><br /><strong>Partijen in de keten:</strong></p>"}},{"alignedImage":{"position":"bottom"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><strong>Ontwikkelaars/opdrachtgevers:</strong> Opdrachtgevers (ook overheid), beleggers, ontwikkelaars. </li><li><strong>Ontwerp:</strong> Architecten, Constructeurs, Ingenieurs, Adviseurs. </li><li><strong>Bouwers:</strong> <span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Uitvoerende bouw, Aannemers, Onderaannemers, Sloop. <span>Deelmarkten: Burgerlijke &amp; Utiliteitsbouw, Grond- Weg en Waterbouw/Infra. </span></span></span></span></span></span></li><li><strong>Handel en Industrie: </strong>Groothandel in bouwmaterialen, Retail bouwmarkten en tuincentra, diverse industrieën voor bouwmaterialen zoals beton, glas, hout, staal, bakstenen. </li><li><strong>Installatie:</strong> W- (klimaat), E- (elektrotechniek) en totaal installateur, energieadvies, duurzaamheidsadvies. </li><li><strong>Afbouw: </strong>Schilders, stukadoors, glaszetters, keukenbedrijven, interieurbouwers, inrichters, groenvoorziening.</li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Externe factoren"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Er zijn diverse externe factoren die van belang zijn voor de woningmarkt. De belangrijkste zijn:</p><ol><li><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Hoe ontwikkelt de rente zich? <span>Dit is van belang voor investeringsmogelijkheden.</span> </span></span></span></span></span></li><li>Hoe ontwikkelen de lonen en werkgelegenheid zich? <span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Dit is bijvoorbeeld van belang voor de leencapaciteit van kopers van woningen.</span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Hoe ontwikkelt het consumentvertrouwen zich?</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Hoe ontwikkelt het aanbod van woningen zich? <span>Kunnen bouwers en ontwikkelaars voldoende produceren? Is er sprake van een overschot of een tekort aan woningen?</span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Welke nieuwe wet- en regelgeving ontwikkelt de overheid om de woningmarkt (verder) te reguleren en/of te stimuleren?</span></span></span></span></span></li></ol>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Marktupdate"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/f3eba9e1-4aa3-4050-acd1-27d0a6cdc093/Fig2-tabel-verwachtingen-bouw-3-0.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f3eba9e1-4aa3-4050-acd1-27d0a6cdc093/Fig2-tabel-verwachtingen-bouw-3-0"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Algemeen</span></span></strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span> <br />De bouwsector is conjunctuurgevoelig. Bij een laagconjunctuur kunnen bouwbedrijven vaak nog doorwerken aan bestaande al eerder aangenomen opdrachten, waardoor de productie pas in een later stadium onder druk komt te staan. Als de economie weer aantrekt komt in de bouw het herstel pas later op gang. Voordat bedrijven weer gaan investeren in nieuwe bedrijfsruimten, moeten zij eerst een tekort aan productiecapaciteit hebben. Daarna duurt het enige tijd voordat de vergunningen e.d. zijn geregeld voor de uiteindelijke bouw. Vaak zien we dat de marges in een krimpende markt wat hoger zijn dan in een stijgende markt. Dit heeft o.a. te maken met de ontwikkeling van de materiaalprijzen ten opzichte van vaak een vaste afzetprijs (aanneemsom).</span></span></span></span></span></p><p><strong><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Sterke stijging bouwvergunningen nog niet zichtbaar in opleveringen</span></span></span></span></span></strong><br />In mei 2026 zijn er 10.628 bouwvergunningen afgegeven voor nieuwbouwwoningen. Dat is het hoogste aantal sinds de start van de huidige meetmethode in 2015. Ook in de eerste maanden van 2026 nam het aantal vergunningen al toe. Dat is positief nieuws voor de woningbouw, maar heeft nog niet direct tot meer opgeleverde woningen geleid. Vaak duurt het ruim twee jaar voordat een vergunning resulteert in een afgeronde nieuwbouwwoning. Bovendien moeten vergunde koopwoningen nog worden verkocht en die verkopen namen in de eerste vier maanden juist af.</p><p><strong>74.000 nieuwbouwwoningen in 2027</strong><br />Het uiteindelijke aantal opleveringen verloopt ook veel stabieler dan de afgifte van de vergunningen doordat de bouwcapaciteit van bouwbedrijven beperkt is en zij opdrachten wat meer spreiden over de tijd om pieken en dalen in de werkzaamheden zoveel mogelijke te beperken. In de eerste vier maanden van 2026 werden er ook nog 7% minder nieuwbouwwoningen gerealiseerd dan in dezelfde periode vorig jaar. Deze afname moet in de loop van 2026 eerst nog worden goedgemaakt. We verwachten daarom maar een lichte stijging naar circa 71.000 gereedgemelde woningen in 2026 en een verdere stijging naar 74.000 in 2027. Dat laatste is gelijk aan het hoogste aantal gereedmeldingen in vijftien jaar, bereikt in 2022.<br /> </p>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Woningbouw</strong></p><ul><li><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Structureel: Uitbreidingsvraag door bevolkingsgroei en kleinere huishoudens in vooral de grote steden;</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Conjunctureel: Door een blijvend groeiende vraag naar woningen zal de productie de komende jaren kunnen blijven toenemen. <span>Deze productie kan worden gehinderd door o.m. een trage vergunningverlening, afnemende investeringszin, andere wet- en regelgeving, net- en watercongestie.  </span></span></span></span></span></span></li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Trending topics in de woningbouw"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>De structurele arbeidsmarktkrapte</span></span></strong></span></span></span><br />De bouw kampt met structurele personeelstekorten. Niet alleen vakmensen zijn schaars; ook werkvoorbereiders, planners en BIM-specialisten zijn moeilijk te vinden. Tegelijk verandert het werk: meer voorbereiding, minder improvisatie op de bouwplaats.<br /> </li><li><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Meer verstedelijking </span></span></strong></span></span></span><br />De bevolkingsgroei in Nederland concentreert zich in stedelijke regio’s. Ruimte is schaars, regelgeving strikt en de maatschappelijke tolerantie voor hinder is laag. Binnenstedelijk bouwen wordt de norm, maar dat is wel veel complexer dan het bouwen op uitbreidingslocaties.<br /> </li><li><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Financierbaarheid &amp; risicobeheersing</span></strong></span></span></span><br />De bouwsector wordt kapitaalintensiever. Projecten vragen hogere voorinvesteringen, hebben langere doorlooptijden en kennen complexere risico’s dan voorheen. Tegelijkertijd nemen de eisen toe vanuit opdrachtgevers, regelgeving en financiers. Hierdoor verschuift financierbaarheid van een operationeel vraagstuk naar een strategisch thema op bestuursniveau. Niet meer werk, maar beter werk, met beheersbare risico’s, staat centraal.<br /> </li><li><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Meer industrialisering &amp; digitalisering</span></span></strong></span></span></span><br />Industrialisering en digitalisering zetten door in de bouw. Prefab en modulaire bouwmethoden winnen terrein, ondersteund door digitalisering via BIM, data integratie en geautomatiseerde productie. De bouwplaats verandert steeds vaker van productielocatie naar assemblageplek.<p>Belangrijk is dat deze trend niet alleen gedreven wordt door techniek, maar ook door organisatie en proces. De grootste winst zit niet in fabriekscapaciteit, maar in vroege ontwerpkeuzes, standaardisatie en besluitvorming aan de voorkant van het project.<br /> </p></li></ul>"},"textLinks":[{"text":"Overige trends in Building & Construction","url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/trends-en-ontwikkelingen-bouw"}]},{"componentType":"sectionTitle","title":"Duurzaamheidstrends in de woningbouw"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De zorgen over de ontwikkeling van ons klimaat en de gevolgen die dat heeft op onze leefomgeving hebben geleid tot het klimaatakkoord van Parijs, dat Nederland in 2016 heeft ondertekend. De Europese Commissie heeft in juli 2021 haar omvangrijke <strong>&apos;Fit for 55&apos;</strong>-plannen gepresenteerd. Het doel is om nieuwe tussentijdse klimaatdoelen in 2030 te realiseren: ten minste 55% minder CO2-uitstoot ten opzichte van 1990. De uitstoot van CO2 moet in 2050 zelfs met 95 procent zijn gereduceerd ten opzichte van 1990. Het beleid en doelstellingen voor Nederland zijn verankerd in <a href=\"https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/06/28/klimaatakkoord\">de Klimaatwet</a>.</p><p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span><span>Aansluitend heeft de overheid met bedrijven en maatschappelijke organisaties in 2019 </span></span></span></span><a href=\"http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/klimaatverandering/klimaatakkoord\"><span><span><span><span>het Klimaatakkoord</span></span></span></span></a><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span><span> gesloten. Hierin zijn concrete afspraken voor alle sectoren gemaakt. In het </span></span></span></span><a href=\"https://www.kabinetsformatie2021.nl/documenten/publicaties/2021/12/15/coalitieakkoord-omzien-naar-elkaar-vooruitkijken-naar-de-toekomst\"><span><span><span><span>coalitieakkoord 2021-2025</span></span></span></span></a><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span><span>  zijn deze klimaatdoelen aangescherpt met nieuwe tussenstappen: 60% CO2-reductie in 2030, 70% in 2035 en 80% in 2040.  De bouwsector is verantwoordelijk voor ongeveer 2,5% van deze uitstoot, de gebouwde omgeving daarentegen voor bijna 12%. Duurzame initiatieven lijken te versnellen nu duurzaamheid als thema verder aan sympathie, belang en urgentie heeft gewonnen. Ook voor de bouwsector heeft dit grote impact. </span></span></span></span></span></span></span></p><p>Trends in duurzaamheid:</p><ul><li><strong>Verduurzaming: van ambitie naar harde uitvoering</strong><br />In 2026 verschuift verduurzaming van de gebouwde omgeving definitief van ambitie naar uitvoering. Waar de afgelopen jaren werden gekenmerkt door plannen, beleidskaders en stimuleringsregelingen, dwingen regelgeving, vergunningen en financieringsvoorwaarden nu tot aantoonbare resultaten. De implementatie van de Europese richtlijn EPBD IV markeert hierin een belangrijk kantelpunt. Nederland moet deze richtlijn uiterlijk eind mei 2026 hebben verwerkt in nationale regelgeving, met als einddoel een volledig emissievrije gebouwde omgeving in 2050.<br /> </li><li><strong>Circulair bouwen: van duurzaam ideaal naar economisch model </strong><br />Circulariteit verschuift in rap tempo van een normatief ideaal (“goed doen”) naar een economisch vraagstuk over waarde behoud. Grondstoffen worden schaarser, prijsvolatieler en gevoeliger voor geopolitieke risico’s. Tegelijkertijd neemt de druk toe vanuit beleid en opdrachtgevers om materiaalgebruik, hergebruik en restwaarde expliciet mee te nemen in ontwerp- en uitvoeringskeuzes.</li></ul>"},"textLinks":[{"text":"Overige duurzaamheidstrends in Building & Construction","url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/duurzaamheidstrends-bouw"}]},{"alignedImage":{"position":"top","altTextEN":"SWOT: Residential construction","altTextNL":"SWOT: Woningbouw","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/79dea53487492de1/original/SWOT-Woningbouw.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ef345dd9-256e-4ed2-8cba-7bd2333cd136/SWOT-Woningbouw"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p></p>"}},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"<p>ING Sector Banking betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is.</p><p>Voor deze publicatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:</p><ul><li>CBS</li><li>EIB</li><li>ING Research</li></ul>"},"title":"Bronvermelding"}],"componentType":"accordion"},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer informatie?"},"textLinks":[{"text":"Meer Sector Facts & Figures Building & Construction","url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/overzichtspagina-facts--figures"},{"text":"Sectorpagina Building & Construction","url":"/zakelijk/sector/building-and-construction"},{"text":"Actueel vooruitzicht Bouw","url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/outlook-bouw"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"text":"Onze economie","url":"/zakelijk/economie"},{"text":"Jouw sector","url":"/zakelijk/sector/all-sectors"}]},{"componentType":"accordion"},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door ING Sector Banking van ING Bank N.V. (ING) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding noch een uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook om welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerdreef 106, 1102 CT te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.</p>"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"904f640b-814b-4dc2-9058-e7d1efeb396d","legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op <a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\">ing.com/climate</a>.</p>"},"title":"ING & Duurzaamheid"}]},"localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"authorInfo":{"authorName":"Jan van der Doelen","image":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/d772660dd5d60923/original/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e93a53d8-0c66-4402-94a2-a995c3da75c5/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking","type":"image","width":4023},"jobTitle":"Sector Banker Building & Construction"},"backLink":{"textLink":{"text":"Building & Construction","url":"/zakelijk/sector/building-and-construction"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"body":"“De bouwbedrijven gaan in 2026 ongeveer 71.000 woningen opleveren. Dat is nog steeds veel minder dan nodig voor de nog altijd erg krappe woningmarkt. Aanbodbelemmeringen zoals het gebrek aan voldoende bouwlocaties, complexe wet- en regelgeving, stikstofproblematiek, afgenomen investeringszin en de lange doorlooptijden van bijv. het aanvragen van vergunningen zijn belangrijke oorzaken. Met industrialisering, digitalisering en het gebruik van AI kunnen de oplopende bouwkosten worden beteugeld.''\r\n\r\nHieronder lees je meer over hoe de sector werkt en wat er zich afspeelt.","subtitle":"Wat houdt de woningbouw bezig?","title":"Building & Construction - Woningbouw"},"date":"2026-08-07","readingTime":5},"publishDate":"2026-08-10T11:54:59.073+02:00"}}