{"type":"document","data":{"id":"81ffda3e-cca4-401e-aa08-c649d07853d8","localeString":"nl-NL","publishDate":"2026-04-21T11:21:56.332+02:00","contentType":"onecms:editorialPage","hasMacro":false,"flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"robotInstruction":{"noIndex":false,"noFollow":false},"description":"De bouw kampt met structurele personeelstekorten. Niet alleen vakmensen zijn schaars; ook werkvoorbereiders, planners en BIM-specialisten zijn moeilijk te vinden"},"mainHeaderZone":{"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"De structurele arbeidsmarktkrapte","subtitle":"Werk verandert, productiviteit moet omhoog"},"backLink":{"textLink":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction","text":"Building & Construction"}},"date":"2026-04-21","readingTime":3},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat is de trend?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span>De bouw kampt met structurele personeelstekorten. Niet alleen vakmensen zijn schaars; ook werkvoorbereiders, planners en BIM-specialisten zijn moeilijk te vinden. Tegelijk verandert het werk: meer voorbereiding, minder improvisatie op de bouwplaats.</span></span></span></p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Waarom is deze trend belangrijk voor de sector?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span><span>Volgens CBS (Conjunctuurenquête) ervaart in de bouwnijverheid ruim 80% van de ondernemers personeelstekort. Bedrijven reageren vooral met betere arbeidsvoorwaarden en automatisering. CBS laat ook zien dat (over alle sectoren) 24,7% inzet op automatisering en 29,2% op aantrekkelijker werkgeverschap, in de bouw ligt die inzet op maatregelen hoger. Arbeidskrapte beperkt directe groei. Maar hogere lonen en betere arbeidsvoorwaarden zet marges onder druk. Structurele oplossingen liggen vooral in productiviteit en organisatie. Faalkosten worden zichtbaarder en duurder in een krappe markt. Bedrijven met gebrekkige planning en werkvoorbereiding lopen sneller vast.</span></span></span></p>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat betekent dit voor jou?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">De kernvraag is welke werkzaamheden uit de bouwplaats kunnen worden gehaald. Prefab, kits en slimme logistiek verlagen de afhankelijkheid van schaarse vakmensen. Daarnaast vraagt dit om investeren in nieuwe rollen. Werkvoorbereiding en planning zijn geen overhead meer, maar directe marge drivers. Bedrijven die productiviteit als KPI hanteren – bijvoorbeeld manuren per eenheid – krijgen structureel meer grip op groei.</span></span></span></span></p><p><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Actiestappen:</span></strong></span></span></span></p><ul><li><span><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Productiviteit als businessmodel</span></strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">: maak “minder manuren per eenheid” een KPI die net zo belangrijk is als omzet. Koppel dit aan industrialisatie: prefab/modulair is niet alleen sneller, maar ook een antwoord op krapte. </span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Investeer in planning en uitvoering</span></strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">: in een markt met volle orderboeken is planning je marge. </span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Werk slimmer samen met opleiders/keten</span></strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">: grote bouwers investeren in opleidingsprogramma’s; mkb kan dit via regionale samenwerking doen (shared opleider, gedeelde talentpool). </span></span></span></span></span></li></ul><p><span><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>In de praktijk</span></span></strong><br /><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Een infrabedrijf met terugkerende onderhoudsprojecten ervaart structureel tekort aan vakmensen. In plaats van uitsluitend te concurreren op loon, investeert het bedrijf in verregaande werkvoorbereiding en prefabricage. Kabelgoten en technische installaties worden vooraf in modules samengesteld, inclusief bevestigingsmaterialen en documentatie. </span></span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Op locatie resteert montage in plaats van maatwerk. Hierdoor kan hetzelfde team meer werk verzetten met minder personeelsdruk, terwijl ook de veiligheid en kwaliteit verbeteren. Productiviteit wordt hiermee een expliciet onderdeel van het verdienmodel, niet slechts een interne optimalisatie.</span></span></span></span></span></span></p><p><span><span><span><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Data</span></span></strong><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>‑</span></span></strong><strong><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>inzicht</span></span></strong></span></span></span></p><p><span><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\"><span>Volgens het Economisch Instituut voor de Bouw bereikt 1 op de 5 bouwvakkers binnen vijf jaar de pensioengerechtigde leeftijd, terwijl de vraag naar arbeid tot 2029 groeit met ongeveer 15.000 extra arbeidsjaren. Zonder productiviteitsverbetering vormt dit een structurele rem op groei. Hieronder valt te zien welk deel van de werknemers in de bouw een leeftijd heeft van meer dan 55. </span></span></span></span></span></p>"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/4dab67d6-16ae-4365-a840-14322c3b27fa/Grafiek-Aandeel-55-plussers-in-werkzame-beroepsbevolking","altTextNL":"Grafiek Aandeel 55 plussers in werkzame beroepsbevolking","original":"https://assets.ing.com/asset/4dab67d6-16ae-4365-a840-14322c3b27fa/Grafiek-Aandeel-55-plussers-in-werkzame-beroepsbevolking.svg","extension":"svg"}},{"componentType":"cta","textLink":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/trends-en-ontwikkelingen-bouw","text":"Meer trends in de bouwsector"}},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Meer over"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction","text":"Building & Construction"}]},{"componentType":"linkList","iconTitle":{"title":"Kennis over de economie"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/economie","text":"Onze economie"},{"url":"/zakelijk/sector/all-sectors","text":"Jouw sector"}]}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Jan van der Doelen","intro":"Sector Banker Building & Construction","body":"Jan van der Doelen","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e93a53d8-0c66-4402-94a2-a995c3da75c5/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking","type":"image","width":4023,"original":"https://assets.ing.com/m/d772660dd5d60923/original/Jan-van-der-Doelen-ING-Sector-Banking.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/building-and-construction/jan-van-der-doelen"}}]}]},"legalZone":{"flexComponents":[{"componentType":"paragraph","title":"ING & Duurzaamheid","richBody":{"value":"<p>De samenleving is in transitie naar een economie met weinig CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor onze klanten als voor ING. We financieren veel duurzame activiteiten, maar we financieren er nog altijd meer die dat niet zijn. Bekijk de vooruitgang die we boeken op<strong> </strong><a href=\"https://www.ing.com/Sustainability/Climate-action/Our-climate-approach.htm\"><strong>ing.com/climate</strong>.</a></p>"}}]}}}