{"type":"document","data":{"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant"},{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/644f5fb91126c7f1/original/Map-Netherlands-icon.svg","publishedAt":"2023-01-10T11:14:57Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f166203c-2322-4c95-a19b-f4d5d5d609fd/Map-Netherlands-icon","type":"image","updatedAt":"2023-01-10T11:15:09Z","width":312},"link":{"url":"/zakelijk/economie/nederland"},"title":"Meer over de Nederlandse economie"}],"componentType":"cards"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Blijf op de hoogte"},{"cards":[{"cardSize":"small","cardType":"service","componentType":"serviceCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/27711bd2f94a8e23/original/Icon-Envelope.svg","publishedAt":"2023-04-04T13:55:51Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ed278600-502d-4eab-b44c-b995dfb5f253/Icon-Envelope","type":"image","updatedAt":"2023-04-04T13:56:18Z","width":237},"link":{"url":"https://ingthink.slgnt.eu/optiext/optiextension.dll?ID=PbkPn7YpYhvjrFjvTUD8S3Vav52QmkvGQm7qSxkvuviMQZuzyw35feMmO6cH6bUlOBp%2BNWCyQFeoieEKV4"},"title":"Onze publicaties in je mailbox"},{"cardSize":"small","cardType":"product","componentType":"productCard","image":{"extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/m/5d6498c19f531619/original/Logo-X.svg","publishedAt":"2023-12-19T10:15:32Z","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/53b8855d-2f0c-4e52-8575-ca5457329002/Logo-X","type":"image","updatedAt":"2023-12-19T10:15:44Z","width":786},"link":{"url":"https://twitter.com/ingnl_economie"},"title":"Volg ons op X"}],"componentType":"cards"}]},"contentType":"onecms:editorialPage","flexPageMetadata":{"afmBanner":false,"description":"Prinsjesdag 2026","robotInstruction":{"noFollow":false,"noIndex":false}},"flexZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Energie en klimaat"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span><strong>Gasopslagen:</strong> Staatsbedrijf EBN krijgt een lening van €8 miljard om de gasopslagen voor de winter van 2027-2028 te vullen. Marktpartijen hebben hiervoor momenteel onvoldoende economische prikkel, omdat de inkoopprijzen hoger liggen dan de verwachte verkoopprijzen tijdens de wintermaanden. EBN moet de lening in 2028 terugbetalen.</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Netcongestie:</strong> Kort voor Prinsjesdag presenteerde het kabinet al maatregelen om de uitbreiding van het elektriciteitsnet te versnellen door procedures te vereenvoudigen en te verkorten. Ook moet het bestaande net efficiënter worden benut, onder meer met dynamische nettarieven. </span></span></span><span><span><span><span><span>Daarnaast wordt €197 mln beschikbaar gesteld voor gebiedsinvesteringen rond nieuwe hoogspanningsprojecten.</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Hernieuwbare energie:</strong> De SDE++ blijft het belangrijkste instrument voor de energietransitie. Voor 2027 is €8 mld beschikbaar: €7,25 mld aan SDE++middelen voor alle vormen van duurzame energieopwekking en — nieuw in 2027 — €750 mln voor Contracts for Difference voor hernieuwbare elektriciteitsproductie op land. Daarnaast wordt €318 mln extra uitgetrokken om de financiële problemen rond wind op zee aan te pakken.</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Kernenergie:</strong> In het Klimaat- en Energiefonds is inmiddels ruim €13 mld beschikbaar voor kernenergie. De uitgaven blijven de komende jaren nog relatief beperkt en zijn vooral gericht op de voorbereidingsfase: €200 mln voor deelname aan een Europees IPCEI-programma voor kernenergie, €94 mln voor uitbreiding van de projectorganisatie NEO NL ter voorbereiding van nieuwe kerncentrales en €23 mln voor de bedrijfsduurverlenging van de kerncentrale in Borssele.</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Afvang en opslag van CO2 (CCS):</strong> Voor CCS wordt in totaal €1,3 mld beschikbaar gesteld: €662 mln voor het grootschalige Aramis-project en €639 mln voor staatsbedrijf Energie Beheer Nederland voor de aanleg van CCS-infrastructuur.</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Biogas:</strong> De bijmengverplichting voor groen gas moet op 1 januari 2027 ingaan. Om de hogere kosten te compenseren, verlaagt het kabinet in 2027 de energiebelasting op aardgas voor de glastuinbouw.</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Waterstof:</strong> De eerste Nederlandse ondergrondse waterstofopslag, HyStock, krijgt een subsidie van maximaal €450 miljoen. Daarnaast reserveert het kabinet €245 miljoen voor de ontwikkeling van volgende waterstofopslagcavernes en stelt het vanuit het Klimaat- en Energiefonds €25 miljoen beschikbaar voor innovatie in offshore waterstofproductie.</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Warmtenetten:</strong> Via de Nationale Deelneming Warmte (NDW) neemt de staat een actieve rol in de ontwikkeling van warmtenetten, met een kapitaalstorting van €40 mln. Daarnaast is €86 mln beschikbaar voor investeringssubsidies voor warmtenetten en ontvangt het project WarmtelinQ €69 mln. </span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Beveiliging offshore infrastructuur:</strong> Het kabinet trekt jaarlijks €78 mln uit voor de bescherming van kabels, windparken en boorplatforms tegen sabotage, onder meer via de oprichting van een Nationaal Maritiem Veiligheidscentrum.</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Emissies:</strong> Volgens de Klimaat- en Energieverkenning haalt Nederland de streefdoelstelling van 55% emissiereductie in 2030 uit de klimaatwet niet. De juridisch bindende Europese reductiedoelen voor de niet-ETS-sectoren — gebouwde omgeving, wegvervoer, landbouw en afval — worden naar verwachting wel gehaald. Voor de ETS-sectoren, waaronder de industrie en elektriciteitsproductie, geldt geen afzonderlijk bindend nationaal reductiedoel; de reductie wordt op Europees niveau gestuurd via het emissiehandelssysteem.</span></span></span></li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Bouwsector"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/25560a54-1d43-4835-b90e-b11fdd32f9a4/SVG-woningbouw-Prinsjesdag-2026.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/25560a54-1d43-4835-b90e-b11fdd32f9a4/SVG-woningbouw-Prinsjesdag-2026"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">De Miljoenennota bouwt voor de bouw voort op bestaand beleid: woningbouw versnellen, verduurzaming stimuleren en infrastructuurinvesteringen op peil houden:</span></span></span></p><ul><li><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Het kabinet stelt €7 miljard beschikbaar van 2029 tot en met 2035 voor de bouw van woningen. Daarvan gaat €2,3 miljard naar de realisatiestimulans, waarmee gemeenten €7.000 per woning kunnen krijgen, €940 miljoen is bestemd voor grootschalige locaties en €650 miljoen voor onrendabele projecten via de Woningbouwimpuls.</span></span></span></li><li><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Vanaf 2029 trekt het kabinet jaarlijks €100 miljoen uit voor subsidies voor de nieuwbouw voor middenhuurwoningen, in totaal €500 miljoen. Dit moet private investeringen in woningbouw stimuleren.</span></span></span></li><li><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Dit najaar volgt een Actieplan Versnellen Woningbouw met concrete maatregelen voor de realisatie van het doel van 100.000 woningen per jaar.</span></span></span></li><li><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">De focus ligt op haalbare locaties met weinig extra infrastructuur en oplosbare knelpunten rond stikstof, stroom en drinkwater. Ook krijgt industriële woningbouw een grotere rol om te versnellen waarbij het kabinet uiteindelijk naar 50% industriële bouw wil.</span></span></span></li><li><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">De Energie-investeringsaftrek (EIA) stijgt van 40% naar 45,5%, waardoor energiebesparende investeringen aantrekkelijker worden en de vraag naar duurzame bouw en installateurs kan toenemen.</span></span></span></li><li><span><span><span lang=\"NL\" dir=\"ltr\">Voor bruggen, wegen en spoor komt tot en met 2035 €1,5 miljard extra beschikbaar. Dit is een beperkte bijdrage aan het geraamde tekort van €80 miljard tot 2040.</span></span></span></li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Woningcorporaties"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/ae4d14d3-d9b2-4516-884c-d01b60ec9e0c/Woco-s.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/ae4d14d3-d9b2-4516-884c-d01b60ec9e0c/Woco-s"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span><strong>Afschaffen ATAD-regeling: </strong>Per 2028 schaft het kabinet de ATAD-regeling (Anti Tax Avoidance Directive) voor woningcorporaties af. Deze regeling beperkt momenteel de renteaftrek op leningen, waardoor corporaties meer belasting betalen en minder financiële ruimte hebben voor investeringen, bijvoorbeeld in nieuwbouw en de verduurzaming van bestaande woningen.</span></span></span><br /><br /><span><span><span>Uit de Miljoenennota blijkt dat het kabinet verwacht dat de afschaffing van de ATAD-regeling corporaties vanaf 2028 structureel ongeveer <a href=\"https://www.rijksfinancien.nl/miljoenennota/2027\">€425</a> miljoen per jaar oplevert. Dat is lager dan de inschatting van Aedes. De branchevereniging berekende vorig jaar dat corporaties in 2028 en 2029 jaarlijks circa <a href=\"https://aedes.nl/media/document/vpb-onderzoek-2025?_gl=1*11hee3z*_up*MQ..*_ga*NzIwMTQ1ODQwLjE3ODk0NzQ3NzE.*_ga_W3CYZ6S0J4*czE3ODk0NzQ3NzAkbzEkZzAkdDE3ODk0NzQ3NzAkajYwJGwwJGg2MTAyMjY1ODU.\">€600 miljoen</a> extra belasting zouden betalen als gevolg van de ATAD-regeling.</span></span></span><br /><br /><span><span><span>Hoe dan ook zal de afschaffing van de regeling de investeringscapaciteit van corporaties vergroten. Op basis van een eerste inschatting van Aedes neemt die capaciteit met ongeveer <a href=\"https://aedes.nl/reactieAedesPrinsjesdag2026\">€6 miljard</a> toe.De afschaffing van de ATAD komt in plaats van de <a href=\"https://open.overheid.nl/details/1d6c0a1e-f742-4f6c-9a8a-ebffc2fb517e\">eerder aangekondigde Vpb-faciliteit</a> uit het regeerakkoord.</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Vrijstellling overdrachtsbelasting:</strong> Per 2027 zijn woningcorporaties die onderling sociale huurwoningen elkaar verkopen vrijgesteld van de overdrachtsbelasting.</span></span></span></li><li><span><span><span>Bovenstaande maatregelen komen bovenop al eerder <a href=\"https://open.overheid.nl/details/1d6c0a1e-f742-4f6c-9a8a-ebffc2fb517e\">aangekondigde maatregelen</a> om de investeringsruimte van corporaties op termijn te vergroten, nl. de invoering van een verplichte inkomensafhankelijke huurverhoging en de mogelijkheid om met geborgde financiering middenhuurwoningen te bouwen.</span></span></span></li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Transport en mobiliteit"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/881e7bd7-4ef3-4be9-ade0-2ece1547c8a3/Prinsjesdag-2026-transport-en-mobiliteit.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/881e7bd7-4ef3-4be9-ade0-2ece1547c8a3/Prinsjesdag-2026-transport-en-mobiliteit"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span><strong>Wegverkeer</strong>: De resterende benzinekorting en dieselkorting van resp. €0,17 cent en €0,12 cent worden opnieuw verlengd in 2027 en in 2028 gedeeltelijk afgebouwd tot het standaardniveau in 2029. Dit is een generieke maatregel die maar deels terecht komt bij huishoudens die het nodig hebben. Diesel wordt nog vooral verbruikt door bedrijfsauto’s en de meeste bedrijven kunnen de lagere accijns (hogere dieselprijs) doorberekenen.</span></span></span><span><span><span> </span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Luchtvaart:</strong> De vliegbelasting voor lange afstanden &gt;5.500 km wordt lager dan eerder aangekondigd vanaf 2027 en vastgesteld op €59,43 in plaats van €74,81 om aan te sluiten bij het Duitse tarief. Daarnaast wil het kabinet de productie en bijmenging van duurzame vliegtuigbrandstof (SAF) gaan stimuleren.</span></span></span></li><li><strong><span><span><span>Openbaar vervoer: </span></span></span></strong><span><span><span>het kabinet wil</span></span></span><strong><span><span><span> </span></span></span></strong><span><span><span>€300 miljoen extra voor regionale bereikbaarheid en openbaar vervoer beschikbaar maken, maar wel pas vanaf 2030. Dit kan dan ook in infrastructuur worden geïnvesteerd.</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Infrastructuur:</strong> Er wordt 1,5 miljard extra geïnvesteerd in achterstallig onderhoud van wegen en bruggen tot 2035 (er is tot 2038 echter €<a href=\"https://www.rekenkamer.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2026/05/20/vo-2025-ienw/xii-ienw-a-mf-j-df-wr.pdf\">34,5 miljard extra nodig voor instandhouding</a>), dit is dus lang niet voldoende</span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Elektrisch rijden:</strong> In 2027 komt er een heffing van 12% op niet-volledig elektrische zakelijke nieuwe auto’s (de pseudo-eindheffing). Dit zorgt voor <a href=\"https://www.ing.nl/zakelijk/sector/transport-logistics-mobility/outlook-automotive\">een forse versnelling van de verkoop van elektrische auto’s naar 55% van de totale nieuwe autoverkoop</a>.</span></span></span></li><li><span><span><span>Er komt in 2027 ook een subsidie voor het inruilen van een oudere brandstofauto voor een (tweedehands) elektrische. Hiervoor is in 2027 ruim €30 miljoen beschikbaar. Dit is een regeling die het verouderende wagenpark kan opschonen en tegelijkertijd meer elektrische lease-auto’s in Nederland kan houden, waarmee het wagenpark sneller kan vergroenen.  </span></span></span></li><li><span><span><span><strong>Verduurzaming algemeen:</strong> Door elektrificatie en verplichte bijmenging van biobrandstoffen is de kans dat de mobiliteitssector de klimaatdoelstelling van 21,3 MT CO2e in 2030 <a href=\"https://www.pbl.nl/system/files/document/2026-09/pbl-2026-klimaat-en-energieverkenning-2026-6050.pdf\">gestegen naar 70%</a> Hiermee ligt de sector als enige klimmatsector op koers.  </span></span></span></li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Flexbranche"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/f91103f8-cb05-4bf6-b78f-f870422fe7ed/Flexbranche-Prinsjesdag.svg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/f91103f8-cb05-4bf6-b78f-f870422fe7ed/Flexbranche-Prinsjesdag"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><strong>Zelfstandigenwet</strong>: het kabinet komt met een nieuwe Zelfstandigenwet die zzp’ers de ruimte geeft om te ondernemen, maar schijnzelfstandigheid tegen gaat. De wet moet rust en duidelijkheid brengen, om te voorkomen dat zzp’ers klussen mislopen uit angst van opdrachtgevers voor boetes achteraf. De inzet is om de wet voor de zomer van 2027 aan de Tweede Kamer te sturen. </li><li><strong>Kenniswerkers</strong>: op een moderne arbeidsmarkt moet ruimte zijn voor talentvolle studenten en gespecialiseerde kenniswerkers uit het buitenland. Maar uitbuiting van arbeidsmigranten wordt bestreden. </li><li><strong>Verbod op uitzendkrachten</strong>: Per 1 maart 2028 is het in de vleesindustrie verboden om met uitzendkrachten te werken. Hiermee pakt het kabinet jarenlange misstanden in de vleesindustrie bij de bron aan. <br /> </li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Gezondheidszorg"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span><span><strong>Zorguitgaven:</strong> De zorguitgaven stijgen in 2027 met iets meer dan drie procent tot 118 miljard en nemen tussen 2026 en 2031 met circa €6 miljard toe. De groei in 2027 komt vooral door hogere lonen en prijzen, de structurele groei wordt gedreven door vergrijzing, technologische ontwikkeling en kwaliteitsstandaarden die meegroeien met de welvaart, terwijl de arbeidsproductiviteit in de zorg achterblijft. </span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><strong>Zorgpremie en -toeslag:</strong> De gemiddelde zorgpremie stijgt naar verwachting naar gemiddeld €2.029 in 2026. De stijging van €150 (+7,9%) is een stuk steviger dan die van vorig jaar. Per maand stijgt de basispremie daarmee met bijna €12,50 naar ongeveer €169 per maand. De maximale zorgtoeslag stijgt met tot €130 tot €1680. </span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><strong>Eigen risico: </strong>De voorgenomen verhoging van het eigen risico met €60 wordt met een jaar uitgesteld tot 2028. Hierdoor stijgen de zorguitgaven in 2027 met €1 miljard. Ook de inzet van de envelop voor zorgkosten van chronisch zieken schuift door naar 2028. </span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><strong>Medische preventie</strong>: Voor medische preventie komt €26 miljoen beschikbaar in 2027, oplopend tot €31 miljoen in latere jaren. Daarvan gaat het overgrote deel naar de wijkgerichte aanpak van vaccinaties. Ook wordt er geld gereserveerd voor de wijkgerichte aanpak van bevolkingsonderzoeken.</span></span></span></span></li><li><span><span><span><span><strong>Jeugdzorg, AZWA, HLO, Gehandicaptenzorg:</strong> Het kabinet voert in 2027 geen grote beleidshervormingen door.</span></span></span></span></li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Onderwijs"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span><strong><span><span>Terugdraaien bezuinigingen:</span></span></strong><span><span> In het regeerakkoord kondigde het kabinet-Jetten al aan dat ze de eerdere bezuinigingsplannen op onderwijs vanaf 2027 terugdraaien en structureel €1,5 miljard extra uit te trekken voor onderwijs en wetenschap. De plannen uit de miljoenennota waren grotendeels al </span></span><a href=\"https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2026Z09010&amp;did=2026D20115\"><span>eerder dit jaar</span></a><span><span> bekendgemaakt. Het verbeteren van de basisvaardigheden van leerlingen, uitrol van een talentstrategie en investeringen in onderzoek zijn belangrijke pijlers.</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong><span><span>Verbeteren basisvaardigheden:</span></span></strong><span><span> Vanaf 2027 ontvangen scholen structureel geld voor het verbeteren van de basisvaardigheden van leerlingen (scholen hoeven hier dan niet meer jaarlijks zelf subsidie voor aan te vragen). Per leerling komt dit neer op een bedrag van €206 jaar, dat ze hier verplicht aan moeten uitgeven. </span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong><span><span>Talentstrategie:</span></span></strong><span><span> De talenstrategie is bedoeld om bij- en omscholing te stimuleren en zo te werken aan een arbeidsmarkt die klaar is voor de toekomst. De exacte plannen en budgetten werkt de minister komende tijd uit met werkgevers en het onderwijs.</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong><span><span>Onderzoeksgeld voor wetenschap:</span></span></strong><span><span> Naast het terugdraaien van de eerdere bezuinigingsplannen van kabinet-Schoof op wetenschap, trekt het huidige kabinet jaarlijks </span></span><a href=\"https://www.rijksoverheid.nl/themas/overheid-en-democratie/prinsjesdag/onderwijs-en-cultuur\"><span>€132</span></a><span><span> miljoen extra geld uit voor investeringen in wetenschap. Dit budget is bedoeld voor onderzoek naar cruciale domeinen als klimaattechnologie en AI. </span></span></span></span></span></li></ul>"}},{"componentType":"cards"},{"componentType":"sectionTitle","title":"Industrie"},{"alignedImage":{"position":"bottom","extension":"svg","original":"https://assets.ing.com/asset/b70bc7d7-59c7-433e-8621-6005c811b102/Pr-dag-2026-industrie.svg"},"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<ul><li><span><span><span><strong><span><span>Verlaging elektriciteitskosten:</span></span></strong><span><span> Het kabinet reserveert tot en met 2035 middelen oplopend tot €1 miljard per jaar om de elektriciteitskosten van de industrie te verlagen. Circa de helft gaat naar de Indirecte Kostencompensatie (IKC) voor elektriciteitsintensieve sectoren met een hoog weglekrisico. Dit was al bekend en geldt bijvoorbeeld voor producenten in de metaal, chemie, papier, glas en keramiek. Over de inzet van de overige middelen en de IKC vanaf 2027 volgt in het najaar een besluit. De uitbetaling van € 333 miljoen over 2026 wordt een jaar vervroegd naar 2027. De IKC-regeling stelt als voorwaarde dat ten minste 50% van de subsidie geïnvesteerd moet worden in maatregelen voor CO2-vermindering. Dit stimuleert industriebedrijven hun energieverbruik verder omlaag te brengen.</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong><span><span>Verduurzamingssubsidies:</span></span></strong> <span><span>Er gaat via de SDE-regelingen €1,6 miljard naar bedrijven die investeren in hernieuwbare energieproductie en CO2-reductie. De regeling Versnelde Klimaatinvesteringen Industrie (VEKI) wordt voor €132 miljoen eenmalig verlengd en is gericht op bewezen CO2-reductiemaatregelen van ondernemers met een terugverdientijd van meer dan vijf jaar.</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong><span><span>NII en NADI: </span></span></strong><span><span>Als opvolger van Invest-NL richt het kabinet een Nationale Investeringsinstelling (NII) op om financiering te verstrekken aan innovatieve projecten en bedrijven die niet zelfstandig op de private financieringsmarkt terecht kunnen. Daarvoor wil zij middelen oplopend tot €3,3 miljard reserveren. Daarnaast moet er €500 miljoen beschikbaar komen voor het plan van een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) dat risicovolle R&amp;D financiert en marktintroductie ondersteunt. In 2027 wordt gestart met een pilotprogramma, waarna het NADI in 2028 operationeel moet zijn.</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong><span><span>Nationaal Groeifonds:</span></span></strong><span><span> Voor diverse grootschalige projecten die aan duurzame economische groei bijdragen wil het kabinet €375 miljoen voor meerdere jaren reserveren. Het gaat om vrijgevallen middelen vanuit eerdere projecten binnen het fonds. </span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong><span><span>Vlottrekken CO2-opslag Aramis: </span></span></strong><span><span>Het kabinet wil in de nieuwe begroting gespreid €1,3 miljard uittrekken </span></span></span></span></span><span><span><span><span><span><span><span>voor CCS, ondermeer om het grote CO2-opslagproject Aramis vlot te trekken</span></span><span>.</span></span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong><span><span>Afschaffen nationale CO2-heffing:</span></span></strong><span><span> Het kabinet wil de</span></span> <span><span>nationale CO2-heffing, die boven op de ETS-kosten kwam, pas in 2028 definitief afschaffen. Omdat het meer tijd kost dan verwacht, zorgt het kabinet ervoor dat de heffing bedrijven in 2027 niets kost.</span></span></span></span></span></li><li><span><span><span><strong><span><span>IPCEI-AI: </span></span></strong><span><span>Vanaf 2027 komt incidenteel €120 miljoen beschikbaar voor deelname van bedrijven aan de door Duitsland geleide IPCEI-AI (Important Projects of Common European Interest). Dit is een grootschalig, gecoördineerd Europees samenwerkingsproject om geavanceerde kunstmatige intelligentie (AI) te ontwikkelen.</span></span></span></span></span></li></ul>"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Economie en koopkracht"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p>Lees <a data-type=\"internal\" href=\"/zakelijk/economie/nederland/miljoenennota-macro-economie\">hier</a> over wat de Miljoennota betekent voor koopkracht en de economie.</p>"}},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"<p><strong>Auteurs ING Research:</strong><br />Mirjam Bani <a href=\"mailto:mirjam.bani@ing.com\">mirjam.bani@ing.com</a> <br />Edse Dantuma <a href=\"mailto:edse.dantuma@ing.com\">edse.dantuma@ing.com </a><br />Gerben Hieminga <a href=\"mailto:gerben.hieminga@ing.com\">gerben.hieminga@ing.com </a><br />Katinka Jongkind <a href=\"mailto:katinka.jongkind@ing.com\">katinka.jongkind@ing.com </a><br />Rico Luman <a href=\"mailto:rico.luman@ing.com\">rico.luman@ing.com </a><br />Maurice van Sante <a href=\"mailto:maurice.van.sante@ing.com\">maurice.van.sante@ing.com </a><br />Diederik Stadig <a href=\"mailto:diederik.stadig@ing.com\">diederik.stadig@ing.com </a></p>"}},{"accordionList":[{"richBody":{"value":"<p>Deze publicatie is opgesteld door de &apos;Economic and Financial Analysis Division&apos; van ING Bank N.V. (&quot;ING&quot;) en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies in welke vorm dan ook. ING betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. De informatie in deze publicatie geeft de persoonlijke mening weer van de Analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de Analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaarden enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Niets in deze publicatie mag worden gereproduceerd, verspreid of gepubliceerd door wie dan ook voor welke reden dan ook zonder de voorafgaande uitdrukkelijke toestemming van de ING. Alle rechten zijn voorbehouden. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, houdt kantoor aan Bijlmerplein 888, 1102 MG te Amsterdam, Nederland en is onder nummer 33031431 ingeschreven in het handelsregister van de kamer van koophandel. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Voor nadere informatie omtrent ING policy zie https://research.ing.com/.</p>"},"title":"Disclaimer"}],"componentType":"accordion"}]},"hasMacro":false,"id":"7e19d187-8054-4abb-8624-4ab4b47a409b","localeString":"nl-NL","mainHeaderZone":{"backLink":{"textLink":{"text":"Jouw sector","url":"/zakelijk/sector/all-sectors"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"title":"De belangrijkste gevolgen van de Miljoenennota 2027 voor sectoren"},"date":"2026-09-15","readingTime":10},"publishDate":"2026-09-17T14:56:20.175+02:00"}}