Toen de energietransitie op gang kwam een paar jaar geleden, leken waterstof en batterijen de belangrijkste technologieën voor transport. Maar batterijen kregen veel aandacht, terwijl waterstof wat naar de achtergrond verdween. Toch hoor je weer steeds meer over de waterstofverbrandingsmotor.
Bart werkt al een tijdje aan de Universiteit van Eindhoven. Aanvankelijk vooral met dieselmotoren, maar de laatste jaren richt hij zich steeds meer op waterstofverbrandingsmotoren. Samen met bedrijven doet hij onderzoek naar deze technologie.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Om mee te beginnen - wat is waterstof precies?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Waterstof is eigenlijk een heel simpel molecuul, dat bestaat uit twee waterstofatomen. Het mooie ervan is dat het bij verbranding niet uiteenvalt in CO2, enkel water. Je kunt waterstof maken door met elektriciteit water op te splitsen in een proces dat elektrolyse heet. Dat is schoon, zolang je tenminste geen fossiele brandstoffen gebruikt om die elektriciteit op te wekken.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Er is vaak kritiek dat het proces om waterstof te maken, inefficiënt is en veel energieverlies oplevert vergeleken met batterijen. Hoe zit dat?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Dat valt eigenlijk wel mee. De efficiëntie bij het omzetten van elektriciteit naar waterstof ligt nu rond de 70% en kan in de toekomst verbeteren naar 80-90%. Het verlies is dus minder groot dan men vaak denkt.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Welk probleem kan waterstof voor ons oplossen?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De grootste uitdaging bij hernieuwbare energie zoals zon en wind is dat we de energie opwekken op momenten en locaties waarop we het niet altijd direct nodig hebben. Batterijen zijn een optie, maar voor grootschalige opslag heb je er heel veel voor nodig. Waterstof biedt een oplossing doordat je het kunt opslaan en op elk gewenst moment kunt gebruiken, bijvoorbeeld voor het aandrijven van vrachtwagens of schepen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Dus waterstof heeft voordelen ten opzichte van batterijen, zoals een hogere energiedichtheid?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Absoluut. De energiedichtheid van waterstof is veel hoger, soms wel tien tot honderd keer hoger dan die van batterijen. Dat maakt elektrische voertuigen, zoals auto’s met batterijen, vaak zwaar. Een batterijvoertuig is bijvoorbeeld 600 tot 700 kilo zwaarder dan een vergelijkbaar voertuig met een verbrandingsmotor. Dat maakt waterstof vooral interessant voor sectoren zoals het zware transport en de scheepvaart. Want daar is gewicht een belangrijke factor.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"En waar zie jij de grootste toepassingen voor waterstof in de verbrandingsmotor?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"In sectoren waar het gewicht en de omvang van de batterijen een beperking vormen, zoals bij zware vrachtwagens die lange afstanden moeten afleggen. Ook in de scheepvaart en in de industrie waar hoge temperaturen nodig zijn, zoals de staal- en cementindustrie, kan waterstof een oplossing zijn.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Hebben we wel genoeg waterstof voor al deze toepassingen?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Op dit moment is groene waterstof, dus waterstof die is gemaakt met hernieuwbare energie, schaars. Maar op de lange termijn moeten we waterstof gaan produceren in gebieden met veel zon en wind, zoals de Sahara of andere regio’s met veel hernieuwbare energiebronnen. Deze waterstof kan vervolgens wereldwijd worden verspreid.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Met batterijtechnologie zijn we erg afhankelijk van kritieke grondstoffen uit geopolitiek gevoelige gebieden. Is dat met waterstof ook zo?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Voor waterstof zijn er geen schaarse grondstoffen nodig, zoals bij batterijen. Wel moeten we investeren in de technologie om het te maken, maar daarbij zijn we minder afhankelijk van specifieke landen of grondstoffen. Dat maakt waterstof een aantrekkelijke optie.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Als we het hebben over de productie van waterstof in gebieden als de Sahara. Is dat dan haalbaar?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Zeker. De Sahara is enorm groot en we hebben maar een klein deel nodig om de hele wereld van energie te voorzien. Er zijn al berekeningen die aangeven dat je tussen de 1 en 10 procent van het oppervlak van de Sahara zou moeten bedekken om alle energiebehoeften te dekken. Maar het realiseren van zo’n plan is een immense opgave.
En je moet natuurlijk niet één stuk Sahara gaan volleggen met zonnepanelen, maar het spreiden over de wereld. Ook om je investeringszekerheid te kunnen garanderen. En waar je investeert moet het stabiel zijn. Maar in feite is er energie genoeg, en dan is die hele efficiëntiediscussie ook niet meer zo belangrijk.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Dus er zijn realistische scenario’s waarin waterstof een cruciale rol speelt?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Ja, volgens sommige studies zou de wereld tegen 2050 voor 80% kunnen draaien op hernieuwbare energie. Waterstof kan daarin een belangrijke rol spelen, vooral voor sectoren waar batterijen minder geschikt zijn.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Naast de waterstofverbrandingsmotor zijn er ook waterstof-fuel cells. Zie je daar nog toekomst in?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Ja. Ik denk dat we nu nog geen technologie moeten uitsluiten. Zowel de brandstofcel als de verbrandingsmotor hebben voordelen. We weten nog niet welke technologie het op de lange termijn zal winnen. Voorlopig moeten we alle opties blijven ontwikkelen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"In de EU is de waterstofverbrandingsmotor als zero-emissie bestempeld, maar in Nederland duurde dat langer. Hoe zit dat?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"In Nederland wordt zero-emissie vaak vertaald als 0 stikstofoxiden en fijnstof, terwijl de EU vooral naar CO2-uitstoot kijkt. Waterstofmotoren stoten geen CO2 uit, maar kunnen wel stikstofoxiden produceren. Met de nieuwste technologieën zijn deze emissies echter zo laag dat ze de lucht eerder schoonmaken dan vervuilen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Een waterstofverbrandingsmotor lijkt technisch niet heel complex. Maar waarom is hij dan zo duur?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Het klopt dat je in principe een dieselmotor kunt ombouwen naar waterstof, maar grote fabrikanten willen dedicated motoren ontwikkelen die volledig zijn geoptimaliseerd voor waterstof. Dat vergt tijd en investeringen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Is nu het moment om te investeren in Waterstof?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Voor de meeste ondernemers zal het nu nog te vroeg zijn. Er is nog te weinig groene waterstof, een tankbeurt is nog aanzienlijk duurder dan diesel of elektriciteit, en infrastructuur voor waterstof tanken is nog niet op grote schaal aanwezig. Wanneer groene waterstof (of e-fuels) op grote schaal wordt geproduceerd voor andere sectoren zoals de industrie, luchtvaart en scheepvaart kan het ook zijn weg vinden naar de transportsector - maar dat zal nog enige jaren duren.
Dus hoewel waterstof als groene brandstof zeker niet is afgeschreven, zal het voor de meeste ondernemers op dit moment nog geen goede investering zijn. Dat ligt natuurlijk anders als je kan deelnemen aan een pilotproject met een fabrikant of een overheid. Dan kan een opdrachtgever de meerkosten voor een langere periode afdekken. Dat zullen voorlopig echter wel incidenten zijn.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Luister de podcast voor nog veel meer kant en klare inzichten over waterstof"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Luister het hele gesprek (met ook de rol die waterstof al 80 jaar kan spelen bij de ontwikkeling van vliegtuigbrandstof) op Spotify, Apple Podcasts of de podcastspeler van jouw keuze.
"}}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Erik Slaaf","intro":"Sector Banker Transport, Logistics & Mobility","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/d4914d9b-e775-4564-9e98-7cbf4b0edb33/Erik-Slaaf-ING-Sector-Banking","type":"image","width":4024,"original":"https://assets.ing.com/m/1784aa38369a1a94/original/Erik-Slaaf-ING-Sector-Banking.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/zakelijk/sector/transport-logistics-mobility/erik-slaaf"}}]},{"componentType":"linkList","linkListCTA":{"textLink":{"text":"Meer info"}},"iconTitle":{"icon":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/e2274273-96dc-48a1-9c2c-17f9311aed5e/Feedback-Light_Bulb_Outline","type":"image","width":32,"altTextNL":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/6c2465a2e1603f5f/original/Feedback-Light_Bulb_Outline.svg","extension":"svg"},"title":"Ook interessant"},"textLinks":[{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/hoe-concurreren-verkopen-online-platforms","text":"Lessen uit China: hoe te concurreren op online platforms"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/personeel-bouw-vinden-personeelstekort-tips","text":"Hoe de bouw het personeelstekort de baas kan worden"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/duurzame-bouwplaats-zero-emissie-regels-machines-werktuigen-investering","text":"Bouw moet duizenden machines vervangen in 2024 (twv €1 mrd)"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/csrd-scope-3-2-1-retail-klimaatdoelen-en-co2-terugbrengen","text":"Rapporteren over duurzaamheid: waar moet je op letten?"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/duurzaamheidsstandaarden-retail-sbt-ghg-protocol-b-corp-eu-taxonomie","text":"Welke duurzaamheidsstandaarden zijn er, welke kies je?"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/onderzoek-verduurzaming-retail-2024","text":"Klimaatdoelen winkeliers nog weinig concreet"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/krapte-arbeidsmarkt-mkb-onderzoek","text":"Arbeidskrapte mkb wordt eerder groter dan kleiner"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/omgaan-met-wisselende-marktomstandigheden","text":"Blijven werken aan het fundament is de sleutel tot succes voor ThePhoneLab"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/podcast-mkb-co2-uitstoot-eisen-keten-grote-bedrijven","text":"Trend: Bolletje vraagt kleine leveranciers naar energieverbruik, CO2-emissies en personeelsbeleid"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/schoenmaker-louboutins-balenciaga-wim-arnhem","text":"Met je tijd mee: De Arnhemse schoenmaker die juist niet bij zijn leest bleef"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/co2-uitstoot-rapporteren-mkb-big-mile-podcast","text":"Ook mkb'er moet aan de bak om CO2-uitstoot te rapporteren."},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/verkopen-op-online-ecommerce-platform-marketing-tips-trucs","text":"Verkopen op een online platform: de online en offline sales-funnel van cosmeticamarktplaats Arkive"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/elektrische-bestelbus-binnenstad-zero-emissiezones","text":"Binnensteden op slot voor dieselbus; ondernemers onderschatten overstap naar elektrisch"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/beginnen-met-internationaal-zakendoen","text":"Beginnen met internationaliseren"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/sorgh-hoop-over-ondernemen-marketing-personeelstekort-marktonderzoek","text":"Hoe kom je op het schap bij 642 supermarkten?"},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/20230619-ondernemen-en-strategie-mamas-maaltijden","text":"\"Als je trends najaagt, vergeet je 90% van je klanten. Die zoeken herkenbaarheid\"."},{"url":"/zakelijk/inspiratie/ondernemerslab/zo-ga-je-de-strijd-aan-met-je-grootste-uitdagingen-als-ondernemer","text":"Personeelstekort en online concurrentie: hoe je de strijd aangaat met je grootste uitdagingen"}]}]}}}